Na de aanhoudende berichten over de schuldenproblemen in de Eurozone, het getouwtrek tussen de Republikeinen en de Democraten over het schuldenplafond in de Verenigde Staten, de verlaagde kredietwaardigheid van de Verenigde Staten van de AAA-rating naar AA-plus, kwamen de berichten over paniek onder beleggers en een AEX die weer onder de 300-punten is gezakt. De NRC opende vrijdag 5 augustus met:
Ik moest denken aan professor Maarten Scheffer. In 2009 was hij te gast bij Matthijs van Nieuwkerk in De Wereld Draait Door. Hij vertelde over zijn publicatie in het gezaghebbende blad Nature. Hij ontvouwde daarin zijn theorie van het kantelpunt. Voor dit werk heeft hij de prestigieuze Spinozaprijs ontvangen. Die theorie is bruikbaar voor diverse systemen. Zowel voor het ecosysteem, als bijvoorbeeld het financiële systeem. De stabiliteit van een systeem raakt op een gegeven moment in de buurt van een kantelmoment. Na dat kantelpunt is de situatie rigoureus gewijzigd. Als je de leuning van een stoel een beetje naar achteren trekt dan zal die bij loslaten weer in de oude positie terugvallen. Als je de stoel steeds iets verder naar achteren trekt kom je in de buurt van het kantelpunt. Een heel klein zetje extra en de stoel valt om. Er ontstaat dan een compleet nieuwe situatie. In het financiële systeem was het duwtje tegen de Lehman Brothers bank misschien wel zo’n kantelpunt. Dreigen we nu weer in de buurt te komen van zo’n kantelpunt? Kunnen we dat voorkomen? Ja, dat kunnen we voorkomen door te investeren in de stabiliserende factoren. Elders op deze site heb ik die beschreven. Of het gebeurt is maar de vraag?
Michiel Verbeek
7 augustus 2011 __
