De gemeenteraad van Haren kan kiezen tussen twee interessante toekomstperspectieven: zelfstandig Haren of opgaan in het nieuwe Groningen.
Naar aanleiding van het rapport van de B&A groep met de uitkomst ‘nee, tenzij’ heeft het college van Haren het project Beterr Haren gestart. Dat moest de ‘nee, tenzij’ omzetten in een ‘ja, het kan’. Dat is gelukt. Onder leiding van externe, Jan Lunsing, ligt er het rapport Werken aan Haren. Op de 6 aanbevelingen van de B&A groep zijn oplossingen gevonden. Er zijn 6 deelrapporten gemaakt en een verbindende oplegnotitie. De 6 deelrapporten zijn: toekomstvisie, burgerpartcipatie, bestuurskracht, de ambtelijke organisatie, financiën en regionale samenwerking. Ik hoop dat de documenten integraal gelezen worden. Ze zijn de moeite waard. De deelrapporten toekomstvisie, burgerparticipatie en bestuurskracht zijn gemaakt samen met een groepje burgers, raadsleden en wethouders. Het was een mooi proces. Jan Lunsing heeft de onderdeel helder met elkaar verbonden in de oplegnotitie. In de toekomstvisie staat ook nog een citaat van oud burgemeester Nauta, die Haren als Tuinstad van het Noorden aanprees: Vestigt U te Haren, de Tuinstad van het Noorden! Waarom zoudt ge wachten met ‘buiten’ te gaan wonen tot ge ‘binnen’ zijt’.
Waarom willen die Harenaren zo graag zelfstandig blijven?
Dat is een vraag die veel gesteld wordt door niet-Harenaars. Journalist Hein Bloemink van Haren de Krant gaf daar aan de desk bij RTV Noord vrijdag 3 juni 2016 een treffende reactie op: Harenaars hechten aan autonomie.
Ik zou daar aan toe willen voegen het woord: eigenaarschap. Als kleinere gemeenschap kun je makkelijker invloed uitoefenen op je eigen leefomgeving dan in een hele grote. Uit de onderdelen over burgerparticipatie en bestuurskracht weten we dat de B&A-groep er echt naast zat waar het gaat om de bijdragen van Harense burgers bij het meedenken, mee beleid ontwerpen en uitvoeren. Uit de documenten wordt ook duidelijk gemaakt dat de schaal van een gemeente moet passen bij de gemeenschap. Voelt iemand zich betrokken bij de eigen leefomgeving dat ben je eerder bereid er iets voor te doen. Misschien heeft het ook te maken met ‘ small is beautiful ’ tegenover meedoen aan het opstuwen van de stad Groningen in de vaart der volkeren.
Groot Groningen
Maar Groot Groningen biedt in het eindrapport van het open overleg Groningen, Haren, Ten Boer en de provincie toch ook een mooi perspectief? Het wordt de vijfde gemeente van het land. Bij belangrijke overleggen tussen Rijk de grote steden wordt je sneller uitgenodigd. De kans is groot dat de komende jaren er meer Rijkstaken gedecentraliseerd worden. Als Groot Groningen kan je makkelijker de belangenbehartigersrol van gemeenten op je nemen. En niet alleen in Den Haag, maar ook in Brussel. In het nieuwe Groningen zal veel aandacht zijn voor ruimte geven aan burgerinitiatieven. Met nieuwe dorpen erbij zal er gezocht worden naar ontwikkelkracht en uitvoeringskracht in kleine eenheden. De combinatie van veel expertise in eigen huis wordt gekoppeld aan nieuwe vorm van co creatie en sturing van beleidsinnovatie. De gemeente Groningen heeft geen hoge solvabiliteitsratio (op 31 december 2015 was dat 15%), maar de financiële positie wordt toch als robuust beschouwd. Door de grote omvang van de begroting zijn er veel meer mogelijkheden om budgetten te verschuiven. Dat Groot Groningen over grote bestuurskracht en organisatiekracht kan beschikken wordt door niemand betwist. Maar worden inwoners van Haren er erg veel beter van als Groningen de vijfde stad van Nederland wordt? En trouwens hoe lang blijft Groot Groningen de vijfde stad. Zullen Eindhoven, Almere en andere gemeenten niet ook weer graag die vijfde positie willen veroveren?
Uitspraken van Peter den Oudsten
De burgemeester van Groningen weet dat de groene buffer tussen Haren en Groningen erg gevoelig ligt in Haren. Het vormt een fysiek te voelen overgang van stad naar dorp. In een reactie op de publicatie van het rapport van de verkenning van Groot Groningen gaf Den Oudsten bij OOG TV aan dat er geen sprake van zal zijn dat het tussengebied zal worden volgebouwd en ook niet gebruikt zal worden voor een Zuidtangent. Voor Groningen zijn juist de waarden van veilig wonen in een groene en dorpse omgeving een interessante uitbreiding van leefmilieu’s van de stad. Je gaat niet het kind met het badwater weggooien!
Het geld
Gedeputeerde Brouns heeft aldoor gezegd tegen Haren dat hij de zelfstandigheid van Haren respecteert als dat goed onderbouwd is. Hij was enorm geschrokken van het B&A rapport. Dat is niet meer nodig als Brouns het rapport Werken aan Haren als uitkomst van project Beterr Haren goed leest. Brouns is ook geschrokken van de rapporten van Deloitte. Dat is misschien begrijpelijk als je heel selectief shopt in de rapporten, maar als je doordringt tot de kern dan moet Haren een en ander doen, maar het zijn haalbare uitdagingen. Voor iedereen die de financiën boeiend vindt heb ik alle belangrijke punten uit de Deloitte rapporten op rij gezet en van commentaar voorzien: http://www.michielverbeek.nl/de-bevindingen-van-deloitte-en-een-reactie/
Het zal trouwens niet eenvoudig zijn om het beeld van de financiële positie van Haren op z’n merites te beschouwen. Het beeld is anders dan de werkelijkheid. Het beeld is zelfs opgevallen bij Nu.nl.
De gemeenteraad kan kiezen
Op 7, 8 en 9 juni kan iedereen meepraten over de documenten op de avonden van het Burgercomité. En op 15 juni zal de gemeenteraad van Haren het finale debat voeren. De uitkomst daarvan gaat naar de provincie.
Maar als Patrick Brouns nu Groot Groningen beter vindt dan zelfstandig Haren, wat dan?
Dit is al een tijdje de grote vraag. Die nieuwe stad Groningen heeft natuurlijk al heel lang de voorkeur van het provinciebestuur, maar ze hebben gezegd dat samenvoeging van onderaf vorm gegeven moet worden. Ze zeiden: zonder draagvlak geen fusie, maar wat zeggen ze eind juni?
Michiel Verbeek, 5 juni 2016
