Weekbericht 2014-6: een verwarrende week met een dreigende situatie rondom de Krim en de waarschuwing van Jonathan Holslag.
We zouden ons moeten bezighouden met de lokale politiek. Als je een beetje serieus wilt stemmen, moet je je verdiepen in wat de partijen hebben gedaan en wat ze van plan zijn met je gemeente in de komende 4 jaar. Donderdag 6 maart ben ik naar het lijsttrekkersdebat in Haren geweest. Het was een volle bak in het gemeentehuis. Een groot deel van de avond ging over het voorlopige besluit van de herindeling bij Groningen en Ten Boer. Een groot deel van de partijen voelt hier eigenlijk helemaal niet voor. Koren op de molen van het burgercomité. Zij proberen de Harenaars goed te informeren over het referendum tegelijk met de verkiezingen. Het eerste referendum in Haren. Marjan Bachman van D66 hield een warm pleidooi voor de combinatie van de dorpen: Haren, Onnen, Noordlaren en Glimmen met Midlaren, Zuidlaren, Eelde, Paterswolde en Vries. Een prachtige groene zone tussen de twee steden Assen en Groningen. Ik ga nog eens de stukken nalezen van de Regiovisie Groningen-Assen. Misschien staan daar aardige aanknopingspunten in voor deze visie. Op de websites van Haren de Krant en het Harener Weekblad is uitgebreid verslag gedaan van het lijsttrekkersdebat. Als je nog niet weet op wie je moet stemmen, lees dan even deze 5 tips.
De Krim
Onze aandacht voor de lokale politiek werd ernstig verstoord door de ontwikkelingen in de Oekraïne en de Krim. Soms is het goed een beetje van de geschiedenis te weten van een land dat plotseling het complete wereldnieuws in z’n greep houdt. In 1774 was de Krim onafhankelijk, in 1783 Russisch. In de periode 1853 en 1856 was er de Krimoorlog tussen Rusland en Turkije (met steun van Engeland en Frankrijk). In 1917 was er de Volksrepubliek van de Krim onder leiding van de Krim Tartaren. Dat was van korte duur. In 1918 werd de Krim ingenomen door de Bolsjewieken en op 18 oktober 1921 was er de autonome Socialistische Sovjetrepubliek. Aan het einde van WO2 begon in 1944 de deportatie van de Krim Tartaren door Stalin. Vanaf 1989 mochten ze weer terugkeren.
Regeringswisseling op de Krim
In 1954 geeft Chroetsjov (van geboorte Oekraïner) de Krim in het kader van het 300-jarig bestaan van de overeenkomsten met de Kozakken, cadeau aan Oekraïne. Toen was Oekraïne nog gewoon onderdeel van de Sovjet Unie. In 1991 ontstond na het uiteenvallen van de Sovjet Unie de autonome Krimrepubliek. Voor Rusland is de Krim een uiterst belangrijk militair gebied. Rusland heeft een deel van militaire haven Sebastopol gepacht en mag er contractueel 25.000 militairen stationeren. Tot de regeringswisseling van afgelopen week zat er de pro-Janoekovitsj premier, Arseni Jatsenjoek. Rusland heeft ongetwijfeld een handje geholpen bij de snelle regeringswissel. Ze waren vast bang dat er een regeringsleider zou komen die meer op de hand zou zijn van de nieuwe regering in Kiev. De zittende premier van de Krim is door het parlement met een motie van wantrouwen afgezet en vervanger door de pro-Russische Sergej Aksonov. Aksonov heeft zichzelf op 6 maart 2014 direct aan het hoofd van de veiligheidstroepen geplaatst en heeft de hulp ingeroepen van Vladimir Poetin. De kersverse president van Oekraïne, Alexander Toertsjinov, accepteert Aksonov niet.
Belang van de Krim voor Rusland
De Krim is militair strategisch uiterst belangrijk voor Rusland. Dat verklaart de snelle actie van Vladimir Poetin. Hij moest er niet aan denken dat de Krim aan de leiband zou moeten lopen van de nieuwe regering van Oekraïne. Straks ligt zijn militaire basis in een deel van de Europese Gemeenschap. Ondenkbaar en onaanvaardbaar voor Poetin. Daar komt bij dat op de Krim heel veel Russen wonen. Voor de Russischtalige bevolking op de Krim zijn de stakers op het Maidanplein een ‘stelletje fascisten’. Na het referendum van 16 maart zal de Krim volledig Russisch worden.
Hopen op een beetje redelijkheid
In de loop van de week probeerden diverse spelers elkaar af te troeven met stoere taal, terwijl ze tegelijkertijd opriepen tot de-escalatie. En commentatoren deden ons geloven dat we dicht bij een wereldoorlog staan. Met de stoere taal en het voortdurend op elkaar regeren in de internationale media werd de situatie steeds gevaarlijker. Ik put hoop uit de berichten dat Vladimir Poetin, Angela Merkel en Barack Obama heel veel telefonisch contact hebben. Vooral van Merkel mogen we wat verwachten. Zij spreekt goed Russisch en Poetin goed Duits. Ze kunnen elkaar rechtstreeks aanspreken en goed uitleggen welke belangen er tot welke prijs verdedigd zullen worden. Je kunt je niet voorstellen dat Poetin tot ‘het gaatje’ gaat. Dat kan hij zich toch niet permitteren. Ik hoop dat het Westen hem niet over ‘het randje’ duwt. Merkel zal er alles aan doen om dat te voorkomen. Er zijn 6.000 Duitse bedrijven die ca. 20 miljard hebben geïnvesteerd in Rusland. Mogen dit soort economische belangen wereldleiders behoeden van onbezonnen acties.
Henry Kissinger over Oekraïne en de Krim
Oud-minister van Buitenlandse Zaken van Amerika van 1973-1977, Henry Kissinger, hield deze week in de Washington Post, een vurig pleidooi voor een brugfunctie voor Oekraïne tussen Oost en West. En het Westen moet Poetin niet demoniseren. ‘Dat is immers geen beleid, maar een alibi voor de afwezigheid daarvan’. En niet de volstrekte tevredenheid moet door het Westen worden nagestreefd, maar de evenwichtige ontevredenheid zal geaccepteerd moeten worden.
Mark Rutte betaalt zijn treinkaartje zelf
Na de vele berichten over de zelfverrijking van de oud-leider van Oekraïne, Janoekovitsj, werd ik blij van het verslag van Jort Kelder in DWDD over zijn weekje skiën met Mark Rutte. Jort vertelde dat Rutte twee keer die week terug moest naar Nederland. En dan staat er geen regeringsvliegtuig klaar naast het ski-oord, maar ging Rutte met een tweede klasse kaartje naar Zurich om daar het regeringsvliegtuig te nemen. En volgens Jort betaalt Rutte het treinkaartje zelf. Deze soberheid en ingetogenheid steekt prettig af bij zo’n Janoekovitsj.
Jonathan Holslag
Jonathan Holslag doceert internationale politiek aan de Vrije Universiteit van Brussel en is een graag geziene gast in internationale nieuwsrubrieken. Hij heeft net het boek ‘De Kracht van het Paradijs’ uitgegeven. In DWDD waarschuwde Holslag voor de Chinezen. Net na de ellende met Rusland kon dat er nog wel even bij. In een drietal essays in de Belgische krant De Morgen was ik weer iets minder ongerust. Holslag wil Europa een beetje prikkelen. Als Europa een positie wil hebben tussen de grote andere economische blokken, moet er iets gebeuren. Europa mist een vooruitgangsgedachte in deze Aziatische eeuw. Een samenleving die niet meer gelooft in groei, is een dode samenleving. Groei is volgens Holslag een uiting van dynamiek, creativiteit en vooral het vermogen van een samenleving om zichzelf heruit te vinden. Zonder ambitieuze standaarden redden we het niet!
Michiel Verbeek, 9 maart 2014
