Stemmen is een serieuze zaak. En voor een serieuze zaak moet je inspanningen leveren. Dus als je een verantwoorde en weloverwogen stem wilt uitbrengen op 15 maart 2017, dan moet je er iets voor doen!
--afbeelding verwijderd--
Net als bij andere verkiezingen worden we op radio, televisie en internet veelvuldig geconfronteerd met mensen die niet weten op wie of welke partij ze moeten stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart 2017. De analisten en deskundigen helpen mee om die onzekerheid nog een beetje aan te dikken. Maar is het nu werkelijk zo moeilijk? We kiezen op 15 maart 2017 een nieuwe Tweede Kamer. De partijen in de Tweede Kamer moeten vervolgens een regering samenstellen. Bij de verkiezingen in 2012 waren de PvdA en de VVD elkaars grote tegenpolen, maar na de verkiezingen kwamen ze wel met elkaar in het kabinet. Voor sommigen is dat een vorm van bedrog, maar kijk je iets verder, dan moet je accepteren dat partijen na de verkiezingen een coalitie moeten vormen waar ze het meeste van hun eigen programma kunnen realiseren. Met name de VVD zag in de tweepartijen coalitie met de PvdA de meeste kansen. In het verleden gebeurde dat vaker met premierskandidaten. Denk aan Joop den Uyl (PvdA) en Dries van Agt (CDA), aan Ruud Lubbers (CDA) en Wim Kok (PvdA) en aan Jan Peter Balkenende (CDA) en Wouter Bos (PvdA). Tegenpolen tijdens de verkiezingen en daarna samen in een kabinet. De enige manier om dat te voorkomen is vooraf partijen uit te sluiten. Alle grote partijen hebben bijvoorbeeld al aangegeven geen regering te zullen vormen met de PVV. De PVV zal niet in de regering komen als ze minder dan 76 zetels krijgen of ze moeten samen met 50Plus een kabinet kunnen vormen. De SP heeft zich dankzij Emile Roemer vrijwel zeker uitgesloten van regeringsdeelname. Roemer wil niet in een kabinet met de VVD en wil niet in een kabinet dat niet integraal het Zorgfonds zal invoeren. Heel stom van Roemer! En heel jammer voor de onderhandelingen. Het linkse blok wordt daardoor kleiner! Jesse Klaver van GroenLinks probeert partners te vinden om de VVD uit het volgende kabinet te houden, maar is wel zo slim om de VVD niet vooraf uit te sluiten als regeringspartner. Het CDA en D66 zullen bedanken voor de eer, omdat ze de VVD waarschijnlijk hard nodig hebben voor een coalitie.
Wat hebben partijen in het verleden gedaan?
Een mooie manier om de partij van je keuze te bepalen is controleren wat de partij afgelopen 4 jaar heeft gedaan in de Tweede Kamer. Dat vergt heel veel studie. Misschien heb je iets aan Datagraver.
--afbeelding verwijderd--
Let op de verhoudingen in de Eerste Kamer
Er zal geen kabinet gevormd worden zonder een meerderheid in de Eerste Kamer. Die les is geleerd in de afgelopen regeerperiode. VVD en PvdA hadden geen meerderheid in de Eerste Kamer. Op zich interessant dat een regeringscoalitie steun moet zoeken bij de oppositie, maar de Haagse partijen vinden dat heel lastig. Als we kijken naar de verhoudingen in de Eerste Kamer dan is de kans groot dat twee van deze drie of alle drie de romp gaan vormen van een nieuw kabinet: VVD, CDA en D66. In de Eerste Kamer hebben deze drie partijen 35 zetels. Een meerderheid vereist 36 zetels. Als VVD, CDA, D66 met 1 andere partij een meerderheid kunnen vormen in de Tweede Kamer, dan zit dat ook goed in de Eerste Kamer. In de peilingen staan deze drie partijen op 61 zetels. Met GroenLinks erbij is er een krappe meerderheid.
In het onderstaande schema staan een aantal peilingen en de uitslagen van de verkiezingen van de Tweede Kamer 2012 (TK) en de Eerste Kamer 2015 (EK). In de kolommen met peilingen zijn peilingen opgenomen van het bureau Ipsos (politieke barometer) en van Maurice de Hond (MH).
--afbeelding verwijderd--
Wat gaat de PvdA doen?
Als de PvdA echt heel veel gaat verliezen (in 2012 met 38 zetels in de Kamer gekomen, nu nog 36 en in de peilingen rond de 11) is de kans groot dat de PvdA voor de oppositie gaat kiezen. Om vandaar uit weer op te bouwen.
Wie vertrouw je?
Wat je ook kunt doen is alle debatten goed volgen en de berichten over de partijen en dan kiezen voor de partijleider die je het meest vertrouwt?
Stemwijzer en Kieskompas
Om snel een beetje beeld te krijgen van de onderwerpen die de politieke partijen belangrijk vinden en hoe ze erover denken kun je de Stemwijzer en Kieskompas invullen.
Programma vergelijkers
Op deze website kun je per onderwerp de politieke partijen vergelijken: https://vergelijkpolitiekestandpunten.com/verkiezingsprogrammas-2017/
--afbeelding verwijderd--
Op onderstaande site staat bovenstaand overzicht, waar je de verkiezingsprogramma’s en de kandidatenlijsten kunt aanklikken:
https://www.parlement.com/id/vk1wljxti6u9/tweede_kamerverkiezingen_2017
Wil je weten wat de partijen doen voor chronisch zieken en mensen met een beperking kun je hier terecht: http://www.programma-vergelijker.nl/
Wie kunnen straks een coalitie vormen?
Na de verkiezingsuitslag zal er geformeerd moeten worden. Als je kijkt naar het stabiele verloop van de uitslagen in de peilingen is de kans groot dat er minstens 4 partijen elkaar moeten vinden voor een kabinet. Op basis van de Ipsos peiling van 16 februari 2017 zouden alleen VVD, CDA, D66 en GroenLinks in de buurt komen van een 4-partijen kabinet. Voor een beetje meer stabiliteit zou er een vijfde partij bij moeten. Een rechtse coalitie is uitgesloten door de uitsluiting van de PVV door de VVD en het CDA. Een linkse coalitie lijkt niet haalbaar zonder het CDA. Daar zal het CDA nooit instappen als enige niet linkse partij. De coalitie zal gevonden moeten worden in het centrum, met een evenwichtige verhouding tussen rechtse en linkse partijen. Met misschien nog een interessante functie voor de CU. Die kan prima zakendoen met zowel de VVD en het CDA enerzijds en D66 en Groen Links anderzijds. Als de partijen geen grote fouten maken in de slotfase van de campagne en er gebeurt niet iets opmerkelijks dan zal de uitslag niet ver afliggen van de trend in de peilingen. En dan zullen 4 of 5 partijen een kabinet moeten vormen. Voor dergelijke kabinetten zijn maar een beperkt aantal partijen kansrijk. Je kunt bij de keuze van je partij de coalitieconsequenties laten meewegen!
Een paar consequenties van keuzes
In de Volkskrant kwam ik een overzicht tegen van een paar uitkomsten van beleid. Misschien kan dat nog helpen bij je keuze.
--afbeelding verwijderd--
Michiel Verbeek, 25 februari 2017
