Zal GroenLinks kiezen voor regeren of verder bouwen aan de beweging in de oppositie. Waarschijnlijk het laatste!
Op basis van de verkiezingsuitslag van 15 maart 2017 en vanwege steun voor D66 in een nieuw kabinet zou ik graag zien dat GroenLinks meedoet aan een kabinet VVD, CDA, D66, GroenLinks. Maar kijk ik naar de ontstane situatie na de verkiezingen door de bril van GroenLinks, dan is de keuze voor de oppositie heel begrijpelijk. Jesse Klaver heeft een beweging op gang willen brengen. Hij weet dat er een aardige start is gemaakt, maar de beweging staat nog niet op een stevig fundament. Veel kiezers hebben gestemd voor zijn frisse aanpak en jeugdige elan en niet voor het inhoudelijke verhaal. Er moet nog veel gebeuren voor een duurzame verandering. Hij is jong, dus heeft tijd. Nu in een regering stappen zou alleen heel erg aantrekkelijk zijn als GroenLinks een heel duidelijk stempel kan drukken. De andere partijen zijn uiteraard bereid om GroenLinks een aantal opzienbarende punten te gunnen, maar er zullen waarschijnlijk ook punten in het programma komen te staan, die lastig uitlegbaar zijn voor de achterban van GroenLinks. En wat betekent regeringsdeelname voor de beweging? De kans is groot dat de ontwikkeling van de beweging ernstig geschaad wordt door de dagelijkse beslommeringen van het regeren. De compromissen vormen niet direct energie voor de beweging.
Wat biedt een plek in de oppositie voor GroenLinks? De andere twee linkse partijen staan er niet goed voor. De SP zal niet ontkomen aan het ter discussie stellen van het leiderschap van Emile Roemer. En de PvdA zal nog een beetje groggy van het verlies snel aan de slag moeten om de nieuwe regering te gaan bestrijden. Dat zal misschien niet direct goed gaan, maar de kans is best groot dat in peilingen de PvdA alweer snel gaat groeien. Voor Jesse Klaver zijn de huidige posities van de linkse broeders een uitgelezen kans om de leider op links te worden en vanuit die positie de beweging verder vorm te geven. Van binnenuit de SP en de PvdA verder decimeren. Of via de koninklijke weg de gesprekken aangaan met PvdA en SP om te komen tot een groot nieuw links bolwerk. Als dat op de agenda staat van Jesse Klaver, dan is nu de kans daarvoor. In de keuze regeringsdeelname of de unieke kans aangrijpen om de beweging verder uit te bouwen, zal Jesse Klaver zeer waarschijnlijk kiezen voor de beweging.
Er kan nog een kink in de kabel komen. Stel Sybrand Buma heeft niet te onderdrukken verlangens om in het torentje te komen, dan kan dat nu met D66, GroenLinks, PvdA, Christen Unie en SP. Dat gaat zeer waarschijnlijk niet gebeuren, omdat de achterban van het CDA dat niet zal pikken. Buma zal er toch even van dromen, omdat dit waarschijnlijk de enige kans in zijn carrière zal zijn om premier te worden!
--afbeelding verwijderd--
Alles overziend is de kans groot dat Jesse Klaver niet in het kabinet stapt dat radicaal door het midden zal willen gaan, maar kiest voor de uitbouw van de beweging. Vanuit de oppositiebanken zal dat makkelijker kunnen, dan vanuit vak K. Dat betekent vrijwel zeker een kabinet VVD, CDA, D66 en Christen Unie. In deze samenstelling zal D66 een meer dan evenredig deel van de koek gegund moeten worden. Het zal niet makkelijk worden voor D66 met een sterk links blok in de oppositie, maar er lijkt geen andere keus. Wordt D66 niet zoveel gegund door de andere coalitiepartijen, dan gaan we voor de zomer weer naar de stembus.
Michiel Verbeek, 18 maart 2017
