Wat moeten we denken van Dirk Scheringa? Een boef waar je van kan houden of een boef waar je niet lang kwaad op kan blijven?
De maand oktober van 2009 staat in het teken van Dirk Scheringa. Op maandag 19 oktober 2009 is het faillissement uitgesproken over de DSB bank en op 21 oktober 2009 het faillissement van de DSB beheer groep. Vlak voor het faillissement van de DSB-beheer groep heeft de ABN Amro van Gerrit Zalm snel het museum leeggehaald. De schilderijen vormden het onderpand voor een lening van de ABN Amro. Op maandag 19 oktober zat Dirk bij Pauw en Witteman om zijn verhaal te doen. Hij is niet failliet gegaan, hij is kapot gemaakt was het veel herhaalde deel van zijn persconferentie. Wat moeten we van deze man vinden?
Hij is de held van zijn personeel. Hij is de held voor velen in Noord-Holland. Hij is een kleine man die zichzelf heeft opgewerkt. Dat verdient respect. Hij hoort niet tot het old boys network van de bankiers. Hij is ongetwijfeld mede pootje gelicht door Nout Wellink van De Nederlandse Bank en Hans Hoogervorst van de AFM. Vanuit het ministerie van Financiën is gelekt naar de Volkskrant en het Financieel Dagblad over het dreigende faillissement. Hij is gevloerd door de aanhoudende acties van de televisieprogramma’s Radar en Nova en de volharding van de actiegroepen van Jelle Hendrickx en Pieter Lakeman.
Ondergang aan zichzelf te danken
Hij was niet onderuitgegaan zonder Radar, Nova, Lakeman en Hendrickx, maar uiteindelijk heeft hij het toch aan zichzelf te danken. De DSB bank heeft lange tijd mensen te hoge hypotheken aangesmeerd en te hoge verzekeringen in de vorm van koopsompolissen gekoppeld aan de hypotheken. Het excuus was te laat en te weinig. Scheringa had zijn bank kunnen redden als hij na de eerste uitzending van Radar al onmiddellijk aangegeven zou hebben dat de werkwijze bij de bank drastisch was gewijzigd en dat hij gedupeerden zou gaan helpen. Dat heeft hij niet gedaan. Hij heeft Hans van Goor aldoor naar Radar laten gaan om z’n standaard tekstjes en vooral ongeloofwaardige tekstjes te laten opdreunen.
Pieter Lakeman
Pieter Lakeman wordt door velen gezien als degene die Scheringa het laatste zetje heeft gegeven richting afgrond. Zijn bijdrage in de ondergang van Scheringa is evident, maar hij vormt niet de hoofdoorzaak. Zijn oproep op 1 oktober 2009 aan spaarders bij de DSB bank om hun geld van de bank af te halen had nooit zo’n impact gehad zonder de berichtgeving in Radar en Nova. Pieter Lakeman heeft in het verleden wel vaker misstanden aan de kaak willen stelen vanuit zijn stichting Sobi. Niet zelden zonder resultaat. Het is me trouwens nog steeds niet duidelijk waarom hij zou zeker is van het succes voor zijn klanten door een faillissement. Volgens mij staan de claims van Lakeman heel laag op de lijst van de curator.
Wet overtreden?
Scheringa heeft met zijn koopsompolissen nooit een wet overtreden. Met de te hoge hypotheken is hoogstens de zorgplicht van banken (banken moeten bij het verlenen van hypotheken rekening houden met de draagkracht van mensen) in het geding.
De werkwijze van de DSB bank
Ik vond het niet eenvoudig om inzicht te krijgen in de werkwijze van de DSB bank. Van het terugkijken van de oude Radar uitzendingen heb ik veel opgestoken. Stel iemand heeft een hypothecaire lening voor z’n huis van €250.000 met een maandlast van €1.100. Dan komt de DSB bank op je pad met een aanbieding van €700 maandlast. De rente van de lening in de eerste jaren is veel lager. Het verschil in maandlast is interessant genoeg voor mensen die menig dubbeltje twee keer moeten omdraaien. De DSB adviseur rekent het aantrekkelijke aanbod voor en geeft aan wat de gevolgen zijn van arbeidsongeschiktheid, van werkloosheid of van plotseling overlijden van één van de partners. Maar de getrainde DSB adviseur heeft daar wel een antwoord op: verzekeringen in de vorm van koopsompolis. De maandelijkse premie van een normale verzekering gedurende een bepaalde looptijd wordt naar voren gehaald en toegevoegd aan de hypothecaire lening. Drie van die koopsompolissen kunnen zo uitlopen op €30.000. Geen probleem zegt het maatje van Dirk. Dat bedrag wordt toegevoegd aan de lening. De maandlast wordt dan iets hoger dan de €700, maar nog steeds veel lager dan de oude maandlast. De klanten weten nog niet dat de rentelast in de loop van de tijd gaat stijgen. De nieuwe maandlast kruipt langzaam naar het niveau van de lening bij de vorige bank. Het probleem wordt pas groot als bijvoorbeeld stellen uit elkaar gaan en plotseling de woning moeten verkopen. Stel dat die woning nog maar €220.000 waard is. Dan is er een heel groot probleem, omdat de schuld €280.000 is. En dit is een bescheiden voorbeeld! Er zijn in de klantengroep van Lakeman en Hendrickx veel ergere gevallen.
Sneu maar terecht
Ook al kan ik sympathie voor Scheringa lastig onderdrukken, het is goed dat zijn praktijk stevig aan de kaak is gesteld. Als Scheringa sneller en beter had gereageerd dan was zijn ondergang voorkomen. Al ben ik erg benieuwd naar de reconstructie van de afgelopen drie weken ben ik ervan overtuigd dat Scheringa zelf de oorzaak is van zijn ondergang!
21 oktober 2009
