Op zondag 18 juni waren Wouter Bos (partijleider PvdA) en Maxime Verhagen (fractievoorzitter CDA) met elkaar debat onder leiding van Paul Witteman in Buitenhof. Aanleiding: de discussie over de AOW en het verwijt van Bos in de richting van Verhagen dat hij neigt naar islamofobie. Een hard verwijt waar Verhagen nog ingetogen mee om ging. De opvattingen van de PvdA en Wouter Bos over de AOW heeft de PvdA al flink gevoeld in de peilingen. Vlak na de gemeenteraadsverkiezingen in maart liep de PvdA in de peilingen in de richting van 60 zetels. Afgelopen vrijdag (16 juni 2006) kwamen ze niet verder dan 45, slechts 3 meer dan het huidige aantal in de Tweede Kamer.
De AOW
Verhagen verwijt Bos dat hij mensen met AOW en een pensioentje van € 10.000 extra en meer zal gaan belasten. Bos wil die mensen meer laten meebetalen aan de financiering van de AOW. Dat is nodig omdat het aantal AOW’ers gaat verdubbelen en het aantal mensen dat nu de premiegelden opbrengen kleiner wordt. De beeldvorming heeft Bos tegen. Dat voelt Verhagen goed aan. Terecht noemt Verhagen dat iemand met AOW en een pensioentje van € 10.000 tot de rijke hoort in Nederland. Bos probeerde duidelijk te maken dat mensen met een AOW niet te vrezen hebben als de PvdA in het kabinet komt. De PvdA wil de AOW mee laten stijgen met de lonen. Bos verwijt Verhagen en het kabinet dat zij juist de AOW’ers hebben aangepakt door de AOW te bevriezen, de huurtoeslag te verlagen en de zorgkosten te verhogen. Dit verwijt werd door Verhagen gepareerd door te wijzen op de verhoging van de ouderenkorting. Verhagen gaf aan dat deze maatregel voordeliger is geweest voor AOW’ers dan als de AOW was meegestegen met de loonontwikkeling. Hier had Bos geen antwoord op!
Het boekje van Bos
Verhagen confronteerde Bos met een tekst uit het boekje van Bos, Het kan zoveel beter. Op pagina 89 pleit Bos voor een inkomensafhankelijke AOW. Verhagen vond dat inconsequent met het standpunt van Bos over de fiscalisering van de AOW (AOW’ers mee laten betalen aan de AOW-uitkeringen door belastingheffing op de AOW met meer dan € 10.000 aan pensioen). Witteman vond dat Verhagen daar een sterk punt had. Dat had hij niet, maar Bos kon z’n gesprekspartners daar niet van overtuigen. Bos wil dat iedereen, rijk of arm, vanaf z’n 65ste een AOW uitkering moet krijgen. Voor de financiering wil Bos ontvangers van AOW met een pensioen van boven de € 10.000 laten meebetalen. Gelijke rechten, maar meer naar draagkracht laten betalen. Dat is de lijn Bos.
Hypotheekrenteaftrek
Bos is al lange tijd pleitbezorger van het verminderen van de aftrekmogelijkheden van hypotheekrenteaftrek. Momenteel kan iedereen de rente voor de hypothecaire lening aftrekken voor het tarief waarin men zit. Iemand met een hele hoge hypothecaire geldlening krijgt een hele grote ‘subsidie’ van het Rijk. Bos wil alle bestaande gevallen ongemoeid laten, maar wil dat rijkere mensen niet meer in het hoogste tarief hun aftrek krijgen (52% belastingstarief), maar een plafond inbouwen van 42%. Sceptici vrezen dat dit een eerste stap is en dat het plafond steeds lager zal worden. Bos denkt dat aanpassing van de hypotheekrenteaftrek helpt om de woningmarkt te verbeteren. Verhagen heeft daar weinig vertrouwen in. Hij pleit voor ‘handen af van de hypotheekrenteaftrek’ om te voorkomen dat mensen het vertrouwen in de overheid kwijtraken. Verhagen wil de woningmarkt uit het slop halen door de bouwproductie op te voeren. Bos kon niet duidelijk maken in hoeverre zijn plannen daar een positief effect kan hebben. Verhagen verwees naar ervaringen in het buitenland waar vergelijkbare voorstellen van Bos al zijn geëffectueerd met een kortstondig positief effect, maar daarna viel het positieve effect weer weg. Bos kon dat punt niet ontkrachten.
Verhagen en islamofobie
Wouter Bos heeft kortgeleden Maxime Verhagen in de media verweten dat hij in de buurt komt van islamofobie. Elke keer als Verhagen het heeft over religie en Islam heeft, gaat het over problemen en zorgen. Bos verwijt Verhagen te weinig evenwicht. We hebben de gematigde moslims hard nodig voor de toekomst van onze economie en bij het terugdringen van radicaliserende jongeren. Bos was ontzet oer een uitspraak van Verhagen na de gemeenteraadsverkiezingen toen bleek dat er een aantal nieuwe Nederlanders toetreden tot Colleges van Burgemeester en Wethouders. Verhagen zou hebben gezegd dat hij hoopte dat ze niet zouden gaan proberen om de Sjaria (Islamitische wetgeving) in te voeren. Verhagen vond dat Bos wel erg grote woorden gebruikt, maar weinig bewijsvoering aandraagt. Verhagen bleef opmerkelijk rustig bij deze stevige veroordeling van Bos. Uiteindelijk bleken de heren het volstrekt eens te zijn dat er de komende tijd veel meer inspanningen nodig zijn op het gebied van integratiebeleid. Ton ik Verhagen hoorde zeggen dat de nieuwe inburgeringswet van Rita Verdonk slechts het begin is, maar dat er nog veel meer moet gebeuren. Wat is het toch triest dat de Tweede Kamer in de afgelopen 3 jaar de minister van Vreemdelingenzaken & Integratie volledig vrij spel heeft gegeven om de opgebouwde infrastructuur voor taalonderwijs en maatschappelijke oriëntatie bij de Regionale Opleidingen Centra om zeep te helpen!
Bos raakt aantrekkingskracht kwijt
Het is niet verwonderlijk, maar Wouter Bos raakt glans kwijt. Hij wordt minder trefzeker in z’n kritiek en profileert zich in de beeldvorming alleen nog maar op ouderwetse socialistische thema’s. Dat is prima voor het behoud van de huidige omvang. Wil de PvdA veel nieuwe kiezers aantrekken, dan moet Bos met andere thema’s komen. Thema’s als ondernemerschap en een duurzame economie (denk aan de waterstofeconomie, elders op deze site) en een thema als het doorbreken van de woningbouwmarkt door meer marktwerking en het afschaffen van woningbouwcorporaties. Maar ook een pleidooi voor vernieuwing in het onderwijs door op te houden met de financiering van allerlei projecten, en het ophogen van de bedragen per leerling. Op die manier ontstaat er de broodnodige verbetering in het onderwijs geleid door de professionals in het onderwijs: de docenten.
