De coalitievorming is begonnen. Ik hoop dat VVD en PvdA ons gaan verrassen met een inspirerend programma met een beperkt aantal punten. Laat de rest over aan de krachten in de Tweede Kamer. De politiek laat het afweten om de economie te stimuleren. Gelukkig vullen de centrale bankdirecteuren het gat! Deze week veel Jimmy’s.
Chapeau voor de bankdirecteuren
Het zijn de centrale bankiers die geen mogelijkheid laten liggen om de economie te stimuleren. Bij afwezigheid van adequaat overheidsoptreden. In de Eurozone kan maar geen beslissing genomen worden om de begrotingstekorten en de staatsschulden gezamenlijk te financieren door de uitgifte van Euro-obligaties. Op die manier zouden de speculanten op de financiele markten wind uit zeilen genomen worden. Mario Draghi van de ECB (Europese Centrale Bank) heeft een ruime week geleden besloten om staatsleningen op te kopen. Maar wel tegen de voorwaarde dat het betrokken land leningen aantrekt van het Europese noodfonds (ESM). En lenen bij het ESM betekent controle accepteren van de Europese Commissie, de ECB en het strenge IMF (Internationale Monetaire Fonds). Afgelopen week koos Ben Bernanke van de FED (de Amerikaanse Centrale bank) voor een forse financiële impuls door iedere maand 40 miljard in de economie te pompen. Zolang er sprake is van een flinke onderbesteding hoeft niet direct gevreesd te worden voor aanzwellende inflatie. Ik zeg: chapeau voor de bankdirecteuren!
ESM is grondwettelijk
Er was deze week nog meer goed nieuws voor Europa. De bijdrage van Duitsland aan het ESM is volgens het hoogste gerechtshof in Duitsland niet in strijd met de Grondwet. Als Duitsland nog meer dan de huidige 190 miljard euro wil bijdragen dan behoeft dat goedkeuring van het Duitse parlement.
Zembla niet overtuigend in uitzending over hypotheekrente
Donderdag 15 september betichte Zembla de drie grote banken, ABN Amro, ING en Rabobank van kartelvorming met de hypotheekrente. De hoogleraren Maarten Schinkel en Sweder van Wijnbergen werden als getuigen naar voren geschoven. Er is iets raars aan de hand in Nederland. Banken die Staatssteun hebben gehad mogen geen prijsleiderschap op zich nemen. Ze zouden bijvoorbeeld een lage hypotheekrente kunnen rekenen vanwege de Staatssteun. Dat zou nadelig zijn voor de bank zonder Staatssteun. De ABN Amro en de ING mogen geen prijsleider zijn. De Rabobank wel, omdat zij geen Staatssteun hebben gehad. Omdat ze met z’n drieën bijna de hele markt voor hypothecaire leningen bedienen houdt de Rabobank de rente hoog. Volgens Zembla is de rente veel hoger dan in de omringende landen. Vanuit de Rabobank werd als tegenargument ingebracht dat ze een hoge rente moeten rekenen, omdat ze ook een hoge rente moeten betalen voor het aantrekken van spaargeld. De gemiddelde spaarrente in Nederland ligt op 2,5%. In België en Duitsland op 1,5%. Dat lijkt dus een redelijk argument. Daar komt nog bij dat iedere Duitse, Belgische of Franse bank hypothecaire leningen kan aanbieden aan Nederlanders. Toen wij enige jaren geleden onze lening moesten aanpassen waren wij bijna overgestapt op een Belgische bank vanwege de lagere rente. Wij zijn met het rentetarief van de Belgische bank naar onze Nederlandse bank gegaan. Het gevolg was dat onze bank de rente naar beneden heeft bijgesteld. Een prima marktwerking!
Jimmys
Vrijdag 14 september een inspirerende brainstorm gehad met jongeren bij Jimmy’s in Groningen. In het kader van de subsidieregeling Jeugdimpuls van VWS (ministerie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport) hebben we gezocht naar ideeën om jongeren meer bewust te maken van het nut van een gezonde leefstijl. Of via de school of via social media. We hebben genoeg bouwstenen verzameld voor een mooi format voor scholen. We gaan het format uitwerken en indienen bij VWS in de hoop dat we een subsidie krijgen om de plannen uit te voeren. Met de bedenkers van Jimmy’s gaat Biblionet ID proberen een model te ontwikkelen om aan te bieden aan andere gemeenten. De combinatie van een fysieke locatie, een mooie website en een aantal fanatieke coördinatoren is een ijzersterke combinatie!
Verkiezingen
De adviezen aan verkenner Henk Kamp gaan uit naar het onderzoeken van de mogelijkheden van een kabinet VVD en PvdA. Het spel is begonnen. CDA en D66 laten nog niet merken dat ze heel graag mee willen doen. SP leider Emile Roemer probeert tevergeefs een bondje te sluiten met Diederik Samsom. Roemer heeft een zeer afwijkende opvatting over de duiding van de verkiezingsuitslag. Volgens hem wijst de verkiezingsuitslag op een links kabinet of een rechts kabinet, maar zeker niet een kabinet met VVD en PvdA samen. Ik denk dat er niet veel kiezers vreemd opkijken als VVD en PvdA samen een kabinet gaan maken. Het is te hopen dat ze snel een programma kunnen samenstellen met een beperkt aantal punten. Waarbij beide partijen trofeeën kunnen laten zien aan de achterban. Misschien kunnen Ben Verwaayen en Willem Vermeend als informateurs een mooi basisprogramma schrijven.
Wel of niet afgerekend bij de verkiezingen?
Vanaf de verkiezingen van 1994 is er een partij na een regeerperiode afgerekend, omdat kiezers ontevreden waren. Is dat nu ook het geval geweest? Dat zou dan gelden voor de PVV en het CDA. Maar is dat wel zo? In de peilingen voorafgaand aan de verkiezingen bleek niet dat een van de regerende partijen een afstraffing zou krijgen. Sterker nog, wegloper PVV leek weer een beetje terug te komen in de peilingen. En de stemmers op het CDA zijn niet kwaad over het gevoerde beleid. Bij het CDA is er iets anders aan de hand. Die partij is sinds 1994 bezig met een weg naar verdwijnen. In 2002 is er nog even een eruptie geweest. Niet vanwege de aantrekkingskracht van het CDA, maar omdat Fortuyn-stemmers een tijdelijke haven zochten. Het christelijke verdwijnt een beetje uit de politiek. De kans is groot dat het CDA geen nieuwe aanwas meer aantrekt en na 1 of 2 verkiezingen verdwijnt van het politieke toneel. De uitgang kan nog weer uitgesteld worden als ze weer even een tijdelijke thuishaven zijn voor een bepaalde groep of als er een soort Ruud Lubbers effect ontstaat. Hij wist de teloorgang tegen te houden door verbreding van de doelgroep! Lubbers wist flink te vissen in de vijver van niet-Christenen.
Uitspraken
‘De essentie van bankieren is het vaststellen van een prijs voor risico’.
‘Veel problemen van nu waren ooit oplossingen voor een ander probleem!’
‘Lezen is vrijnemen van het leven’.
Michiel Verbeek, 16 september 2012
