Met zeer veel andere Nederlanders had ik vrijdag 30 juni een fikse kater. Het verlies van Nederland tegen Italië was nog lang niet verwerkt. Het missen van twee strafschoppen in de reguliere speeltijd tijdens een Europees Kampioenschap (EK) of Wereld Kampioenschap (WK) levert ongetwijfeld een plaats op in het Guiness Book of Records. De straf in het woord strafschop slaat normaal gesproken op de overtreding die aan de strafschop vooraf gaat, voor Nederland slaat het steeds meer op de ontvanger.
**
TRAINEN OP STRAFSCHOPPEN
**
Voor de vierde keer schakelt Nederland zichzelf uit in een EK of WK. De meest gestelde vraag na het debacle was: ‘kun je trainen op strafschoppen?’. Op die vraag is maar één goed antwoord: ‘natuurlijk kun je trainen op strafschoppen’. Er zijn twee elementen die getraind moeten worden: de techniek van de strafschop en de mentale weerbaarheid. De technische staf voor de WK zal uitgebreid moeten worden met een mentale trainer. Het wordt tijd dat de voetballerij zich gaat verdiepen in de meerwaarde van mentale training in topsport! Nederlandse voetballers hebben een strafschoppen complex. Het is toch opmerkelijk dat alle Nederlandse spelers in die slotfase bevangen werden door angst. Op alle strafschoppen was iets aan te merken, ook die van Kluivert die wel scoorde.
Een strafschop moet sober en volgens een vast patroon worden genomen. Jan Mulder heeft daarover afgelopen dagen zeer behartenswaardige opmerkingen gemaakt. Dat kun je trainen. Het nemen van de strafschop moet net zo eenvoudig gaan als het plaatsen van je linkervoet voor je rechter! Degenen die beweren dat je het strafschoppen debacle niet met training had kunnen voorkomen voeren als belangrijkste argument aan dat je de techniek misschien nog wel kunt trainen, maar niet in combinatie met de ambiance waarin de strafschop moet worden genomen. Of te wel onder druk. En dat nu is een misvatting! Je kunt niet tijdens een ontspannen training een strafschop laten nemen alsof het een strafschop is na de verlenging tijdens een EK. Je kunt niet de ambiance nabootsen, maar je kunt wel de ontspannen training nabootsen tijdens een EK door je mentale weerbaarheid te trainen.
**
MENTALE TRAINING
**
De kunst is tijdens de spannende slotfase van een EK of WK jezelf vlak voor het nemen van de strafschop volledig te richten op de strafschop. Je moet uit de ambiance van druk kunnen treden. Je moet mentaal die ontspannen training kunnen nabootsen waarin je zo fantastisch strafschoppen neemt. Je moet voor dat je de strafschop neemt de hele actie van aanlopen en schieten visualiseren. Dat is niet iets dat je even tegen jezelf zegt om te doen. Daarop moet je intensief trainen. Kandidaten voor het Nederlands elftal moeten dat onder deskundige leiding doen. Sterker nog eigenlijk moeten alle clubs hier aandacht aan gaan besteden. Het is niet zo moeilijk om voor te stellen dat menig competitie voetballer bij het nemen van een strafschop op een belangrijk moment last heeft van een flits van de Boer, Kluivert, Bosvelt, Stam of van voorbeelden van oudere datum, van Basten of Seedorf. Als die flits ongewenst door je hoofd schiet dan word je al op achterstand gesteld.
**
BLOEDDRUKMETER
**
De strafschop van Zidane in de halve finale tegen Portugal was een prachtig voorbeeld. Hard, half hoog en draaiend naar het zijnet. Het zou aardig geweest zijn om op het moment van nemen zijn bloeddruk te meten. En dat te vergelijken met de Boer en Kluivert op hun ‘grote’ momenten. Het zal niet zo lang meer duren of voetballers hebben een chipje geïmplanteerd waarmee op afstand de indicatoren van mentale weerbaarheid kunnen worden afgelezen. De trainer kan dan vlak voor het nemen van strafschoppen nagaan welke spelers door gerichte mentale oefeningen zichzelf ‘leeg’ hebben gemaakt van de druk van de omgeving en in staat zijn om te scoren.
Ter ondersteuning van de training van de mentale weerbaarheid zijn vormen tijdens de training zoals Foppe de Haan van Heereveen dat doet. Eén speler moet na iedere training één strafschop nemen zonder keeper op een vaste plek.
