Maandag 14 maart was ik gespreksleider van het stadsgesprek in Groningen in het kader van activiteiten onder de titel ‘De stad der blinden’. Het is verrekte lastig als je slecht ziet of blind bent! Maar er zijn wel heel veel mogelijkheden om het leven voor slechtzienden en blinden aangenamer te maken.
Onderdelen van de activiteiten waren: het toneelstuk voor blinden en mensen die kunnen zien, Theiresias over de Griekse profeet die helderziende werd, een audiotour door Groningen met audiomomenten, momenten waarbij mensen zonder gezichtshandicap een volledig donkere bril op moesten doen om te ervaren wat een blinde ervaart, een diner in het donker en het stadsgesprek over de beleving van het culturele leven voor slechtzienden en blinden. We gingen op zoek naar goede voorbeelden en we hebben geïnventariseerd wat er beter moet. Wethouder van de stad Groningen, Jannie Visscher, kon aan het begin van de avond melden dat het stadsbestuur een ambitieuze agenda heeft op dit gebied. Groningen laat zich leiden door het verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten voor personen met een handicap. De doelstelling van dit verdrag uit 2007 luidt: het volledige genot door alle personen met een
handicap van alle mensenrechten en fundamentele vrijheden op voet van gelijkheid te bevorderen, beschermen en waarborgen, en ook de eerbiediging van hun inherente waardigheid te bevorderen. Personen met een handicap omvat personen met langdurige fysieke, mentale, intellectuele
of zintuiglijke beperkingen die hen in wisselwerking met diverse drempels kunnen beletten volledig,
effectief en op voet van gelijkheid met anderen te participeren in de samenleving.
Audiodescriptie
Een prachtig voorbeeld om slechtzienden of blinden de mogelijkheid te bieden om samen naar de film te gaan is audiodescriptie. Degene die kan zien kan helemaal gewoon de film bekijken. De blinde krijg een oortelefoontje. De blinde volgt de normaal gesproken delen en hoort alle geluiden in de film, maar hoort tussendoor beschrijvingen van de beelden. Tijdens het stadsgesprek werd het voorbeeld gegeven van de film Tirza naar het gelijknamige boek van Arnon Grunberg. De bedrijfsleider van Pathe Groningen zat in de zaal en kende deze mogelijkheid niet. Hij zegde toe om daar met Roel van Houten van de belangengroep Viziris over van gedachten te wisselen. Het aantal films met audiodescriptie is nog heel gering, maar DVD’s schijnen allemaal voorzien te zijn van audiodescriptie.
Diverse fouten gemaakt
Samen met medewerkers van het Groninger Forum is het gesprek voorbereid. We hebben met veel dingen rekening gehouden, maar terecht werden we er toch op gewezen dat er meer kan. Het gesprek met elkaar werd omlijst door gedichten van Tsebbe Hettinga en muziek van Sven Jansen en Robert van der Ark. Ik heb de muzikanten aangekondigd, maar ik heb verzuimd aan te geven waar de muzikanten in de zaal stonden. Ik had achteraf ook even moeten schetsen hoe de zaal was ingedeeld. Blinden vinden dat prettig om zich te kunnen oriënteren. aan het einde van de avond gaf ik aan dat er een macquette beschikbaar was van het Groninger Forum. Die kin gevoeld worden. Ik werd op mijn vingers getikt met de opmerking: 'zonder informatie is voelen van een macquette niet interessant!'
Andere tips
Het Groninger Museum zou veel toegankelijker moeten worden voor blinden en slechtzienden door meer informatie. De blind geworden kunstenaar Hannes Wallrafen wil graag in het museum voor een schilderij staan en een mooie beschrijving beluisteren. Het moet in musea mogelijk gemaakt worden om voorwerpen te laten aanraken. In een museum in Florence had een blinde een mooie ervaring opgedaan. Alles mocht worden aangeraakt. Makers van websites moeten zich houden aan de voorschriften van ‘drempelsvrij’. Dan kunnen blinden en slechtzienden uitstekend overweg met de digitale informatie. Peter Kooke van de Volksuniversiteit zal met zijn docenten nagaan of de cursussen en workshops beter toegankelijk gemaakt kunnen worden voor blinden en slechtzienden. Voor iedereen die iets organiseert op cultureel gebied zou de vraag moeten stellen: ‘wat kan ik doen om deze culturele beleving ook toegankelijk te maken voor blinden en slechtzienden’.
Grootste belemmering
De grootste belemmering voor blinden is dat ze niet naar mensen toe kunnen, maar dat de mensen altijd naar hun moeten komen. Laten we dat doen!
15 maart 2011
Michiel Verbeek
