Andrea Merkel speelt het machtspel om de euro op het scherpst van de snede. Ze heeft veel geleerd van de Chinezen. Direct hulp aanbieden. Je weet dat de anderen je nodig hebben. Zeggen dat je meedoet om een oplossing te vinden. Dan een beetje traineren tot het moment dat iedereen bereid is je eisen in te willigen. En dan scoren! Tot het laatste moment verzet Merkel zich tegen euro-obligaties en pleit ze voor een begrotingsunie naar Duits model. Met harde afspraken en automatische sancties. Nicolas Sarkozy is donderdag 29 november in zijn speech in Toulon al heel ver opgeschoven naar Merkel. Maandag 5 december komen ze met een allesomvattend plan. Maar ja dat hebben we eerder gehoord!
Speculaties
Er is afgelopen week al flink gespeculeerd over de opsplitsing van euro. De neuro en zeuro werden weer opgepoetst. De gedachte dat een aantal sterke Europese landen uit het Eurozonegebied zullen stappen werd openlijk bediscussieerd. Van de opsplitsing van de euro zal geen sprake zijn. In tegenstelling tot de crisis in 2008 kunnen we nu heel aardig in beeld brengen wat daarvan de gevolgen kunnen zijn. Op basis van management op basis van mogelijke risico’s zullen de hoofdrolspelers alles op alles zetten om de euro te handhaven. Met de val van de Lehman Brothers bank in 2008 wisten banken en overheden niet precies wat er allemaal zou kunnen gebeuren. Men kon zich slecht voorstellen dat de ramp zo groot zou zijn als die is geworden. Als de Fed (Centrale Bank van Amerika) dat wel had kunnen inschatten, zou de Lehman Brothers Bank zijn gered.
Gevaarlijk spel van politici
De hoofdrolspelers in Europa spelen gevaarlijk spel met de reacties op de financiële markten. Met allemaal kleine maatregelen hebben ze ruim een half jaar tevergeefs geprobeerd om de financiële markten tot rust te krijgen. Alle mogelijke maatregelen werden om de beurt door politici of economen als mogelijke oplossingen de media in gestuurd. En dan begint het politieke spel. Als de ene politieke groepering een maatregel omarmt, dan zal de oppositie alles op alles zetten om de argumenten te vinden om er tegen te zijn en juist een ander aspect benadrukken. Zo werden de vergroting van het noodfonds en de euro-obligaties voor de haaien verscheurd. Dat ging in de crisis van 2008 heel anders. Snel een uitgebreide analyse en een snelle beslissing. En vervolgens uitleggen! De discussie wordt daardoor veel meer gefocust. Nu kunnen alle partijen zo gemakkelijk langs elkaar heen praten.
Naschok na crisis van 2008
Na de financiële crisis van 2008 moesten de landen fors bijspringen. Daarvoor moesten ze flinke schulden maken. Dat deden ze in het verleden ook wel, maar als er en veel schulden gemaakt worden door overheden en de economie trekt niet voldoende aan om de stijging van de lasten van de schulden te kunnen opvangen ontstaan er problemen. Als vervolgens de financiële instellingen opnieuw in de problemen raken, dan zijn de overheden niet in staat om te helpen. Dan komt daar bij de ramp in Japan en de bekentenis van de Grieken dat er geknoeid is met de begrotingscijfers.
De problemen zijn goed oplosbaar
De Europese landen moeten zich zo snel mogelijk alleen maar weer kunnen bezighouden met het bevorderen van economische groei. Maar daarvoor moet er rust komen op de financiële markten. Banken moeten elkaar weer geld durven te lenen en pensioenfondsen die staatsobligaties kopen moeten weer zeker weten dat ze safe beleggen. Het is dramatisch dat je pensioenfonds Griekse of Spaanse staatsobligaties koopt en de kans loopt dat door politiek ingrijpen het bezit plotseling met 50% wordt afgewaardeerd. Staatsobligaties van alle Europese landen moeten een zekere belegging zijn!
Wat nu te doen?
1. Alle Eurozonelanden moeten een plan maken voor het terugdringen van de staatsschuld. Om op de korte termijn onder de 90% van het eigen BBP (Bruto Binnenlands Product) te komen. Op basis van onderzoek van de economen Reinhardt en Rogoff weten we dat een staatsschuld van rond de 90% de economische groei tegenwerkt.
2. Alle Eurozonelanden moeten binnen 3 jaar hun staatsschuld terugbrengen onder de 60%.
3. Er moet een begrotingsautoriteit komen, die begrotingen van Eurozonelanden moet goedkeuren en toeziet op afspraken. Als landen zich niet aan de afspraken houden, dan volgen er automatische sancties. De nieuwe onafhankelijke begrotingsautoriteit krijgt de machtsmiddelen om toe te zien op de uitvoering van de sancties.
4. De Eurozonelanden gaan niet meer apart staatsobligaties uitgeven, maar gezamenlijk. De ECB (Europese Centrale Bank) zal daarin het voortouw nemen.
5. Als landen zich niet aan de afspraken houden zal een plan opgezet worden onder leiding van het IMF (Internationaal Monetair Fonds).
6. Voor de korte termijn worden leningen geregeld via de ECB en het IMF.
Werken aan economische groei
De Europese gemeenschap is de grootste economische macht. Groter dan de Verenigde Staten en groter dan China. Maar die positie wordt bepaald door de gezamenlijkheid. Als de financiële markten gerustgesteld zijn kan de focus weer gericht worden op economische groei. Bedrijven kunnen weer investeren en consumenten kunnen weer consumeren. Dan kunnen we weer discussiëren over innovatie en investeren in onderwijs. Ik smacht ernaar!
3 december 2011
