Zondag 21 mei zat hoogleraar Rechtstheorie, Dorien Pessers , aan tafel bij Paul Witteman in het televisieprogramma Buitenhof. Het was een uiterst leerzaam gesprek over de achtergronden van ons rechtsstelsel en de opvattingen en handelswijze van minister Rita Verdonk. Messcherp fileerde Pessers de opvattingen van Verdonk over de interpretatie van het recht. Een paar citaten:
1. De opvatting ‘regel is regel’ is voor een beleidsmaker onjuist. Regels moeten geduid worden en kunnen niet zo maar mechanisch worden toegepast.
2. Beslissen is iets anders dan domme daadkracht. De top van het ministerie gedraagt zich in de zaak Ayaan Hirsi Ali als een cipier die opdrachten uitvoert. Op dat niveau geldt een mechanische toepassing van een regel of uitvoeren van een opdracht, maar voor beleidsmakers moeten de omstandigheden nu juist worden betrokken. En moeten redelijkheid, billijkheid en proportionaliteit in beschouwing worden genomen. Dat is wat dient voorop te staan in een rechtstaat als die van Nederland.
3. De rechtszekerheid voor Ayaan is in 1 dag omgezet in rechtsonzekerheid. Alle regels van behoorlijk bestuur zijn hier met voeten getreden.
4. Minister Verdonk heeft om electorale winst te behalen het recht verkwanseld. Voor Pessers is het optreden van Verdonk een reden om voortaan tegen de gekozen minister-president en de gekozen burgemeester te zijn. ‘We hebben op 15 mei 2006 kunnen zien wat er kan gebeuren’.
5. Gelijke monniken, gelijke kappen is prima, maar de situaties zijn vaak niet gelijk. Als je afziet van omstandigheden, dan lijken zaken wel snel op elkaar. De kunst is in ongelijke zaken de mate van ongelijkheid in de beoordeling te betrekken.
6. Pessers viel in het 11 uur durende kamerdebat op dat er sprake was van ‘obsessieve repetitie’. Verklaard vanuit de psychoanalyse duidt dat erop dat er iets niet gezegd mag worden. En dat heeft alles te maken met het Vreemdelingenbeleid.
7. Het toelatingsbeleid is succesvol geweest afgemeten aan het doel van het sterk inperken van gelukzoekers. Passend hierbij zou zijn een milder uitzettingsbeleid. Er zijn ontzettend veel voorbeelden van mensen die volledig ingeburgerd zijn, maar toch ons land moeten verlaten. Daarmee wordt in veel gevallen een forse inbreuk gedaan op kleinschalige samenlevingen. Die gemeenschappen komen allemaal in verzet. Het huidige uitzettingsbeleid vormt een ontwrichting van lokale gemeenschappen met geen ander doel dan dat foute parool van Verdonk: ‘regel is regel’.
8. Pessers karakteriseerde de steun vanuit de VVD voor het huidige beleid als rancuneus kleinburgerschap. En zij noemde nog even het verschil met Pim Fortuyn. Die bepleitte een streng toelatingsbeleid, maar wilde een fatsoenlijke behandeling van de mensen die hier al zijn!
