Minister van Onderwijs, Ronald Plasterk, is blij dat hij 1,1 miljard bij elkaar heeft gesprokkeld om uitvoering te geven aan de plannen van de adviescommissie Rinnooy-Kan. In zijn verdediging gaf hij aan dat hij met het voorgestelde pakket de mogelijkheid ziet om een belangrijke draai te maken in het onderwijs. Helaas heeft hij misschien wel het belangrijkste advies van Rinnooy-Kan niet overgenomen. Dat is leraren betalen naar opleiding. Een aantal docenten met een universitaire opleiding neemt fors af en er wordt veel onbevoegd of onderbevoegd (wel bevoegd, maar een te lage opleiding voor het vak dat gegeven wordt) lesgegeven. In het huidige systeem zit er een prikkel in voor schoolbesturen om niet te kiezen voor de juiste opleiding om kostenoverwegingen. Als de goedkopere kracht met een tweedegraads bevoegdheid het vak kan geven, dan hoef ik geen eerstegraads bevoegde docent. De schoolleiding voelt zich dan ‘dief van de eigen portemonnaie’. De prikkel om niet te kiezen voor de lagere bevoegdheid moet eruit. Er moet een prikkel in het systeem om te kiezen voor de hoogste bevoegdheid. Hoe kan dat? Simpel: scholen krijgen financiering van het Rijk op basis van het aantal docenten en hun opleiding. De schoolleiding kan dan zonder financieel nadeel kiezen voor de eerstegraads docent. Wil een school andere competenties of arbeidsmarktomstandigheden belonen, dan gebeurt dat uit de algemene schooluitkering. Zo zou het geregeld moeten worden. Maar zo is het helaas niet geregeld! Gemiste kans!
Dan nog een ander punt. De mogelijkheid van scholen om goed presterende docenten beter te betalen. Dat kan allang, maar dat gebeurt niet. Waarom niet? In het onderwijs kan individuele prestatie slecht uitpakken naar een team dat verantwoordelijk is voor een leerlingengroep. Juist vanwege deze praktijk was het advies van Rinnooy-Kan zo belangrijk om te belonen naar opleiding. Daarin schuilt de prikkel dat het lonend is om als docent in jezelf te investeren.
25 november 2007
