Het officiële overdrachtsdocument van Haren naar Groningen gebeurt op ambtelijk niveau. Van gemeentesecretaris naar gemeentesecretaris. Voor de liefhebber heb ik nog een aantal lopende dossiers op een rijtje gezet als reminder en nog een paar ideeën voor raadsleden, collegeleden en ambtenaren in de nieuwe gemeente Groningen. Misschien kunnen ze er iets mee! De onderwerpen staan in volstrekt willekeurige volgorde.
Wijkschouw
Met een interdisciplinair team van de gemeente en het gebiedsteam een wandeling door de wijk maken. Burgers kunnen klachten, tips, suggesties, plannen voorleggen aan het team. Kan per telefoon, website, brief, mail, what’s app, twitter, Facebook of mondeling. Ter plekke worden de punten besproken en van commentaar voorzien. Inbreng en commentaar worden opgeschreven en gepubliceerd op de website van de gemeente. Teksten kunnen voorzien worden van foto’s, filmpjes of tekeningen. Binnen 4 weken wordt aangegeven wat er gedaan wordt aan de ingebrachte punten.
Tokens voor ontwikkeling van buurt, wijk of dorp
Een buurt, wijk of dorp kan in aanmerking komen voor een geldbedrag in tokens. Iedereen boven de 12 jaar krijgt tokens. Deze tokens worden ingezet voor ontwikkelingen in de buurt, wijk of stad. Het is geprogrammeerd geld. Dat betekent niet alles ervan gekocht kan worden. Speelvoorzieningen in de buurt wel, maar drugs niet. Als een buurt, wijk of dorp iets willen organiseren of kopen dan heb je meerdere tokens nodig. Dat dwingt tot ontmoeting en samenwerking. Er moet gezamenlijk overlegd worden om gezamenlijk iets aan te schaffen.
Burgerhandvesten
Op basis van de grootste ergernissen van burgers worden burgerhandvesten ontwikkeld waarin de gemeente Groningen een garantie biedt voor een bepaalde kwaliteit van dienstverlening. De beloofde dienstverlening moet redelijkerwijs haalbaar zijn. Voor onderdelen van de organisatie een uitdaging om het niveau van dienstverlening steeds beter te maken. Wordt de beloofde dienstverlening niet gehaald krijgt de gedupeerde een cadeaubon van €50. Een mogelijk burgerhandvest is de garantie van het verkrijgen van een omgevingsvergunning ruim binnen de wettelijke termijn indien de aanvraag binnen de Omgevingswet valt. Een andere garantie is een bevestiging van de ontvangst van een brief of ander medium binnen 2 dagen en een inhoudelijk reactie binnen 21 dagen. Kan dat niet gehaald worden dan krijgt men een bericht dat er meer tijd nodig is en wordt het nieuwe reactiemoment aangegeven.
De Harens/Tynaarlose Uitdaging
De Harense/Tynaarlose Uitdaging is erg succesvol in het matchen van een maatschappelijk nuttige vragen en antwoorden uit de kring van bedrijven. Er is al een Groningse Uitdaging. Samenvoeging van de Uitdagingen zou gepaard moeten gaan met een verhoging van de subsidie.
De Hub
De Hub is een bijzondere woon-werk en ontmoetingsplek. Gedurende 10 jaar mag de oude zusterflat op het terrein van het Beatrixoord aan de Dilgtweg in Haren om niet gebruikt worden door de stichting De Hub. De stichting De Hub biedt onderdak aan Beschermd Wonen, statushouders, studenten, een aantal kleine bedrijven en een ontmoetingsplek voor de buurt. Een uniek project dat ondersteuning verdient van de gemeente in woord, in financiering en een bescheiden subsidie voor met name buurt- en ontmoetingsprojecten. De gemeente Groningen heeft al financiering toegezegd. Nu komt het aan op snelle procedures en realisatie.
--afbeelding verwijderd--
Kleurrijk Haren
Kleurrijk Haren is een een burgerinitiatief voor ontmoeting en gratis eten. Vooral aantrekkelijk voor mensen met een krappe beurs. Het eten wordt gezamenlijk gemaakt van left overs van Jumbo aan het Anjerplein. Omdat Kleurrijk Haren iedere week activiteiten organiseert hebben ze een vaste plek in buurthuis de Mellenhorst. Die vraagt een vergoeding. De gemeente Haren heeft Kleurrijk Haren een subsidie gegeven om gebruik te maken van buurthuis De Mellenshorst. Om het initiatief draaiende te houden is zo’n basis subsidie noodzakelijk.
--afbeelding verwijderd--
Fietspaden en voetpaden
In de dorpen Haren, Onnen, Glimmen en Noordlaren zijn veel fietspaden en voetpaden die last hebben van de wortels van grote bomen die het asfalt omhoog drukken. Het fietspad tussen Haren en Onnen zou verbeterd kunnen worden met een betonnen fietspad, net als tussen Glimmen en Noordlaren.
Bushokjes
Bij bushaltes waar een concentratie is van oudere mensen vanwege een zorginstelling of medisch centrum zouden de bushaltes voorzien moeten zijn van overdekte bushaltes.
--afbeelding verwijderd--
Infrastructuur van invloed
Burgers van de nieuwe gemeente moeten inzicht krijgen in de infrastructuur van invloed. Dat moet opgeschreven worden en ruim gepubliceerd. Het reilen en zeilen van de Groningse politiek moet intensief gevolgd worden door media en kennisinstituten. De Hanzehogeschool en de RuG worden uitgedaagd kunnen worden om een infrastructuur van invloed uit te vinden.
Burgerthemagroepen
Er wordt een digitaal platform ingericht voor vraag en antwoord en dialoog op thema’s. Voor ieder thema kunnen mensen zich opgeven. Iedere burgerthemagroep kent een eigen voorzitter. Vragen, kwesties of dilemma’s passend bij een thema kunnen ingebracht worden door een burger, een bedrijf, een ambtenaar, een wethouder of een raadslid. De voorzitter opent een digitale dialoogtafel. Iedereen kan volgen wie wat inbrengt. Een dialoog wordt op tijd gezet. Na het verstrijken van de tijd wordt de dialoog door de voorzitter afgesloten. De voorzitter maakt een rapportage met aanbevelingen voor de aanvrager. Een mogelijk systeem is bijvoorbeeld Argu.
Een sociaal contract
De sociale rotonde van de gemeente Haren is erop gericht om het sociale weefsel in de samenleving sterk te houden en daar waar nodig en kan te versterken.
--afbeelding verwijderd--
Rechtsonder: burgerkracht en veel zelfredzaamheid
Rechtsboven: Collectieve voorzieningen
Linksboven: Speciale individuele voorzieningen met uitgebreide indicatie
Linksonder: Jeugdzorg voorzieningen
Het is van belang dat iedereen in het sociale domein weet wat er beschikbaar is. Dan kan iedereen helpen met verwijzen naar de juiste ondersteuning.
In de afgelopen jaren hebben we ontdekt dat er een grote groep mensen niet goed bereikt worden met de informatie en met de ondersteuning. We hebben sociale werkers nodig die laagdrempelig aanspreekbaar zijn voor alles. Zij helpen naar de juiste ondersteuning of zorg. Het nieuwe WIJ-team kan daar een belangrijke rol in spelen. Het zou fijn zijn als er een aantal personen goed gekend worden in het dorp. Die zouden altijd aangesproken moeten worden. Zulke sociale werkers zouden we graag toegevoegd willen zien aan het sociaal domein. Het is te hopen dat het WIJ-team dergelijke medewerkers beschikbaar heeft voor het dorp.
Een sociaal contract is erop gericht dat de burgers van Groningen precies weten wat ze mogen verwachten van de overheid op het gebied van het sociaal domein, zonder te vervallen in een rijtje rechten.
De Mikkelhorst
De Mikkelhorst heeft zich de laatste jaren ontwikkeld als een plek waar mensen met een beperking volop kansen krijgen om zich te ontplooien. De komende jaren zal de Mikkelhorst aanlopen tegen vervangingsinvesteringen in het gebouw. De vraag is of de huidige inkomsten voor zorg en welzijn voldoende zijn om ook dergelijke kosten te dragen. Het zou fantastisch zijn als de gemeente mee wil denken om dergelijke problemen het hoofd te bieden.
--afbeelding verwijderd--
Biotoop, Hortus en Chinese tuin
De Biotoop is een broedplaats van creativiteit met 200 bewoners en 180 bedrijven. Het zou fantastisch zijn als de RuG De Biotoop verlenging geeft na 2020. Voor het terrein van de Hortus wordt meer aandacht gevraagd. De Chinese tuin verdient een grote opknapbeurt en permanente aandacht vanuit een horeca perspectief. Een bijzonder Chinees restaurant in een bijzondere ambiance. De Hortus zou een prachtige plek zijn voor Het huis van Groen en Duurzaamheid. De kennisinstituten uit Groningen zouden aangehaakt kunnen worden. Een informatie en belevingsplek op het gebied van groen en duurzaamheid. Met bijvoorbeeld een plek voor het Groninger Landschap. Een deel van het Hortus terrein zou ingericht kunnen worden als openbare publieke tuin.
--afbeelding verwijderd--
De stichting Seniorenvervoer
De stichting Ouderenvervoer is een hoog gewaarde voorziening voor mobiliteit van ouderen door vrijwilligers. Maar ook een vrijwilligersorganisatie maakt kosten. Met een bijdrage van de gemeente kan de stichting lage tarieven in rekening brengen. Op die manier komt mobiliteit in de vorm van een algemene voorziening voor iedereen binnen handbereik.
--afbeelding verwijderd--
VO-leerlingen als energie adviseurs
Een idee dat we bijna hadden geregeld in de gemeente Haren, maar net niet gelukt: VO-leerlingen kunnen zich opgeven voor een training duurzaamheidsadviseur voor de buurt van de school. De leerlingen krijgen een training van Milan en Patrick van der Meulen, twee jonge Groningse ondernemers die zelf getraind zijn in de Al Gore Foundation in de Verenigde Staten. Na hun training geven de leerlingen gratis adviezen aan de bewoners in een straal van een kilometer rondom de school. Een ontmoeting tussen school en de omgeving en een dienstverlening van school aan de buurt. De gemeente kent een subsidieregeling voor bepaalde maatregelen. Dit project wordt ondergebracht in het grote programma van de Energietransitie.
Rookvrije generatie
Het gedachtegoed van het programma de Rookvrije Generatie is door de gemeente Groningen omarmt. Samen met het onderwijs dient een uitgebreid programma ingebed te worden in het curriculum.
Jimmy’s
Jimmy’s in Groningen is een voorziening voor en door jongeren. Een succesvolle plek voor informatie en ondersteuning. De organisatie zou meerdere locaties in de gemeente moeten krijgen.
Aandacht voor lastenverhogingen voor agrarische bedrijven
Graag aandacht in de nieuwe gemeente voor een beheerste lastenverhoging voor agrarische bedrijven. Uitgezocht moet worden of agrarische bedrijven onevenredig zwaarbelast worden als ze onder het huidige belastingregime van de oude gemeente Groningen vallen. Misschien een apart regime?
Commons
De gemeente ondersteunt actief het opzetten van commons bij bijvoorbeeld de energietransitie, zorg of het opzetten van buurtactiviteiten. De gemeente deelt best practices en geeft juridisch advies.
Uitbreidingen bij de moderne zorginstellingen in Haren
Zinn en Westerholm zijn volop bezig met uitbreiding. Ook Zonnehof heeft plannen voor uitbreiding. De zorginstellingen in Haren hebben zich zeer op tijd vernieuwd en zijn daar nog steeds mee bezig. Reden genoeg om als gemeente volop steun te geven aan de ontwikkeling van deze zorginstellingen.
--afbeelding verwijderd--
Ruimte voor horizontale landbouw en Biodomes
Horinzontale landbouw zou weleens het beste antwoord kunnen zijn op de grote uitdagingen van de voedselvraag over de hele wereld. In het verlengde daarvan kan ook gedacht worden aan decentrale productie van voedsel. Dicht bij huis, met elkaar. Het initiatief van de Herenboeren is een mooi voorbeeld van gezamenlijk als huishoudens een boerderij starten voor eigen voedsel en met elkaar de boer betalen. Voor grote nieuwe woonwijken in Groningen zou ruimte gemaakt moeten worden gemaakt voor het fenomeen Biodomes.
--afbeelding verwijderd--
Gezondheidscentrum aan de nieuwe Stationsweg
Het oude pand van de Grontmij is gekocht door een aantal partijen in de zorg om daar een gezondheidscentrum te realiseren met een apotheek, een aantal huisartsenpraktijken, een fysiotherapiepraktijk en misschien nog meer. Een combinatie met voorliggende welzijnsinstellingen?
--afbeelding verwijderd--
De Buitenschool
De initiatiefnemers van het plan voor remake van de Buitenschool in Glimmen hebben in 2016 de pitch voor het beste plan gewonnen. Al snel heeft de gemeente aangegeven voor welke prijs de initiatiefnemers de grond met gebouwen konden kopen. De initiatiefnemers zijn hard aan de slag gegaan om hun plan uit te werken. Daarbij zijn er veel gesprekken nodig geweest met de gemeente over de planologische inpassing. De start van de realisatie is nabij. Het zal een prachtig centrum opleveren waar mensen duurzaamheid en gezond voedsel kunnen ervaren en beleven.
--afbeelding verwijderd--
Onnenstaete
Voor het asielzoekerscentrum was Onnenstaete een recreatiecentrum, waar een wat ander gebruik van werd gemaakt. Na het vertrek van het asielzoekerscentrum is de kans op een florerend recreatiecentrum klein. De eigenaar wil verkopen. De Onnenaren zien graag een landgoed of een landgoedachtige situatie ontstaan op Onnenstaete. De plek is er uiterst geschikt voor.
Gehoord en Gezien
De stichting Gehoord en Gezien is een kleine instelling voor een kleine doelgroep met een enorme impact voor de betrokkenen. Ze maken gebruik van een ruimte in het oude Visiogebouw aan de Rummerinkhof. De vrijwilligers van Oog en Oor vangen mensen op met een dubbele handicap: ze kunnen niet horen en niet zien. Deze kwetsbare groep verdient ruimte voor de zeer gemotiveerde vrijwilligers. Als het gebouw aan de Rummerinkhof een andere bestemming krijgt of moet wijken voor nieuwbouw, dan hoop ik dat er een andere adequate ruimte gevonden zal worden voor deze doelgroep en deze stichting.
--afbeelding verwijderd--
De Basisbaan
In de arbeidsregio is aandacht geschonken aan het onderzoek van de RuG en de Hanzehogeschool naar de Basisbaan. We hebben te maken met een groep deelnemers op de arbeidsmarkt die graag willen werken, maar zelfstandig niet productie kunnen leveren voor het niveau van het wettelijk minimumloon. Voor deze groep is de Basisbaan zeer geschikt. Een deel van het noodzakelijke salaris kan verdiend worden en een deel zal moeten worden aangevuld door de overheid. In het verleden hebben we Melkertbanen, doorstroombanen enz. gehad. Het leidende principe achter die banen was: een tijdelijke oplossing. De bedoeling is doorstroom naar reguliere banen. We weten nu dat voor een deel van de werkers die doorstroom niet mogelijk is. Accepteer dat en biedt banen die wel passen bij hun capaciteiten.
Burgernabijheid op basis van de 3 V’s
Groningen staat voor de grote uitdaging om de lijnen tussen bestuur en burger kort te houden. Inwoners van Ten Boer en Haren zijn dat zeer gewend. Het Gebiedsteam kan een grote rol spelen in de realisatie van die burgernabijheid. Ondersteund door de buurt- of wijkwethouder. Tenminste als die regelmatig in de wijk of buurt te vinden is. Permanente aandacht voor de 3 V’s kan helpen: voorlichting, verantwoording en vertrouwen. Voorlichting over welke voorzieningen er beschikbaar zijn en over lopende zaken die een buurt of wijk van belang zijn. Verantwoording afleggen over wat de gemeente doet. Voortdurend en met geduld. Als de gemeente dat doet, ontstaat er vertrouwen. Het Gebiedsteam en het Wij-team kunnen als laagdrempelige ondersteuningsvoorzieningen een belangrijke rol spelen bij het opbouwen en vasthouden van vertrouwen.
Dorpsvisies ruimte geven
De nieuwe wijkwethouders moeten na aanstelling zo snel mogelijk in gesprek met dorpen waar dorpsvisies zijn opgesteld. Wat willen de dorpen en wat kan er op korte- en wat op lange termijn gerealiseerd worden.
--afbeelding verwijderd--
Nesciopark
De eerste kavels zijn verkocht. Het Nesciopark wordt de entree van de gemeente Groningen. Als dat goed gepromoot wordt dan zullen er prachtige bedrijven aansluiten bij New Nexus, passend bij de ambities van Groningen: innovatief, architectonisch fraai en duurzaam.
--afbeelding verwijderd--
Energietransitie
Na het akkoord van Parijs komt het nu aan op plannen maken en realiseren. De provincie Groningen en de gemeente Groningen moeten gezamenlijk de lead nemen in de energietransitie. De enige manier om tempo te maken.
--afbeelding verwijderd--
Armoede, Voedselbank en schuldhulpverlening
Na het uitkomen van het boek Schaarste van Sendhil Mullainathan en Eldar Shafir wordt er heel anders gedacht over de gevolgen van langdurige armoede. Een eenzijdige concentratie op het ervaren geldprobleem zorgt ervoor dat andere – misschien wel belangrijkere – (langere termijn) doelstellingen en overwegingen verwaarloosd, onderschat of verdrongen worden, ongeacht de consequenties. Geldzorgen leiden zo dus tot geringere mentale vermogens. Het heeft invloed op uiteenlopende gedragingen, zoals geduld, tolerantie, aandacht, en toewijding, maar ook het geheugen. Het leidt tot onverstandige beslissingen, onzorgvuldigheid, afwezigheid, impulsiviteit, kortzichtig gedrag en het maken van fouten. Mensen zijn te zwaar belast om zich te richten op taken die wel belangrijk zijn (op de langere termijn), maar die niet als urgent aanvoelen. Arme mensen zijn door hun focus op de korte termijn geneigd om overmatig te lenen en gaan ineffectief te werk bij het maken van toekomstplannen. Later onderzoek en de praktijk hebben alleen maar bevestiging opgeleverd van de ingrijpende effecten van armoede. Zolang er armoede is, is de voedselbank onmisbaar, maar ook geduldige en ondersteuning met kennis van zaken. De gemeente Groningen probeert mensen in armoede zo goed mogelijk te begeleiden. Veel armoede ontstaat door schulden. Om nog een beetje fatsoenlijk leven te kunnen leiden is een minimaal inkomen van 80 tot 100 euro per week noodzakelijk. Het systeem van schuldsanering zou rekening moeten houden met een redelijk bedrag om van te leven. Dat moet gegarandeerd worden. De rest kan ingezet worden voor een passende schuldsanering. Het Tienpuntenplan van de voedselbank Groningen zou leidend kunnen zijn in de komende periode.
--afbeelding verwijderd--
CompStat
Een doel voor mijn periode als wethouder dat niet gelukt is. In een tijd van veel databestanden zou beleid maken beter ondersteund moeten worden door een systeem als CompStat (Comparative Statistics). Ik kwam het jaren geleden tegen in de politieserie The District. Hoofdcommissaris Jack Mannion had de kelder van het politiebureau ingericht voor CompStat. Op basis van een basiskaart werden diverse bestanden gekoppeld aan de kaart. Door die data op elkaar te betrekken kun je soms beter patronen herkennen.
Organisatie bij de Omgevingswet
De Omgevingswet biedt een uitgelezen kans om procedures te verkorten en sneller initiatiefnemers van plannen te voorzien van een reactie. In plaats van allerlei procedures en processen volgtijdig te laten verlopen, worden gelijktijdig plannen beoordeeld vanuit verschillende invalshoeken. De gemeentelijke organisatie moet hierop toegerust worden. Stel je hebt als burger of instelling een interessant plan dat effect heeft op de ruimtelijke ordening, maar ook op groen, sociaal domein, leefbaarheid en onderwijs dan worden alle disciplines direct betrokken. De dialoog is direct interdisciplinair. Een goede organisatie hiervan is essentieel voor het succes van de mogelijkheden!
Sportstad Groningen
Sportstad Groningen zou een enorme boost krijgen bij het stimuleren van interscholaire competities. Je kunt beginnen met competities voor voetbal, basketbal, tennis, volleybal, badminton, tafeltennis. Je kunt met meer sporten uitbouwen, maar ook met muziek en drama. Het helpt bij het aanleren van een gezonde levensstijl, het biedt andere groepen binnen scholen om te excelleren en het stimuleert ontmoeting. En dat is in een tijd van terugtrekken in je eigen bubbel zeer de moete waard om te stimuleren.
Huisvesting Brinkschool
De Brinkschool in Haren groeit uit z’n gebouw. Het is niet gelukt in de slotfase van de gemeente Haren om een meerderheid te krijgen in de gemeenteraad voor een oplossing waar de Brinkschool om vroeg en steun kreeg van de Peter Petersenschool als buurschool. Ik hoop dat de gemeente Groningen snel dit dossier oppakt en het plan van de beide scholen een kans geeft om gerealiseerd te worden.
--afbeelding verwijderd--
Onderwijsvernieuwing
Zijn de scholen in Groningen uitgerust voor de vragen van de toekomst? Groningen is een onderwijsstad. Ik hoop dat vernieuwende scholen de ruimte krijgen om nieuwe programma’s te realiseren. Meer aandacht voor de drie pijlers van onderwijs volgens onderwijspedagoog en hoogleraar in Londen, Gert Biesta. Naast kennisoverdracht zou er meer ruimte moeten komen voor socialisatie en persoonlijke ontwikkeling. Bij socialisatie gaat het om je als jongere te leren te verhouden tot de samenleving. En bij persoonlijke ontwikkeling gaat het om het ontdekken van persoonlijke talenten en het vervolgens ontwikkelen van die talenten, maar ook om het aanleren van vaardigheden voor dingen die je heel graag wil.
Het Haderaplein
Het is de gemeente Haren niet gelukt om het project van het centrum van Haren voor de herindeling af te ronden. De invulling van het Haderaplein was in de slotfase van de gemeente Haren zeer financieel gedreven. Er lag een bestemmingsplan en een plan op basis van een Europese aanbesteding dat zeker voldeed aan de financieel gedreven doelstelling. Het heeft de eindstreep echter niet gehaald, omdat er in de raad in de slotfase met de herindeling in zicht veel meer andere aspecten betrokken werden dan alleen het financiele. Of de gemeente Groningen kiest voor doorzetten van het plan met een zeer positieve financiele uitkomst of voor een compleet nieuw plan. Als dat laatste het geval is dan hoop ik op een competitie van creatieve ideeën. Een heel ander uitgangspunt dan alleen een hoge grondopbrengst. Wonen, meer culturele activiteiten, versterking van de verblijfsduur van winkelend publiek en de ontmoeting zouden tot hele andere plannen kunnen leiden.
--afbeelding verwijderd--
Michiel Verbeek, 15 december 2018
