Na twee dagen praten, gaan ze volgende week verder in de achterkamertjes. Met dank aan de oppositie. Mark Rutte en Diederik Samsom waren superieur en Sybrand Buma en Alexander Pechtold waren niet beschikbaar voor inhoudelijk debat.
Machtspolitiek van Buma en Pechtold
De Algemene Beschouwingen werden erg bepaald door de machtspolitiek van Sybrand Buma (CDA) en Alexander Pechtold (D66). Zij weten dat hun partijen in de Eerste Kamer nodig zijn voor meerderheden en wilden concrete toezeggingen op hun eigen speerpunten. Buma ging het debat in met drie onversneden VVD punten: stoppen met nivelleren, tegen de hoge marginale lastendruk van de middengroepen en geen belastingverhoging, maar belastingverlaging. De verkiezingen zijn begonnen. Waarschijnlijk voor het CDA geen slimme punten. Uiteindelijk kiest de kiezer voor het origineel en niet voor namaak! Alexander Pechtold had ook geen zin aan een goede inhoudelijke gedachtewisseling, maar wilde onderhandelen. Hij wilde 1 of 2 van zijn speerpunten binnenhalen. Zijn lijstje was vooral gericht op afspraken in het sociaal akkoord met werkgevers en werknemers. Pechtold noemde het ‘springende’ punten: de duur van de werkloosheidwet moet sneller terug naar 1 jaar, het ontslagrecht moet anders dan werkgevers en werknemers moeizaam overeengekomen zijn, en het derde punt van Pechtold laat zich raden: meer geld voor onderwijs. Het wordt trouwens weleens tijd voor een interessant inhoudelijk verhaal over onderwijs van D66 ter aanvulling van de eeuwige roep om meer geld!
Diederik Samsom is inhoudelijk superieur
Na de eerste dag van de Algemene Beschouwingen hoorde je al veel commentaren dat Diederik Samsom zo star was. Op de radio hoorde je VVD coryfee, Ed Nijpels, praten over de onbuigzaamheid van Samsom. Was weer eens een typisch geval van kijken naar één of twee shots uit het hele debat en daarop de conclusie baseren. Als je de hele eerste termijn van Diederik Samsom met alle interrupties en zijn beantwoording had gevolgd dan zou er een volstrekt andere beoordeling volgen. Samsom was geduldig, zeer inhoudelijk en scherp in het debat. Op ieder punt heeft hij repliek. Hij kent de dossiers tot in iedere detail, denkt razend snel en reageert alert. Voor politieke tegenstanders soms erg lastig! Hij is vrijwel altijd de sterkere in het debat! Buma en Pechtold hadden er helemaal geen trek in om inhoudelijk de discussie aan te gaan. Ze wilden toezeggingen op hun speerpunten. Samsom hield Pechtold voor dat de verkorting van de ww duur nauwelijks effect heeft op banen op de korte termijn. De vraag is dan of het handig is om het risico te lopen dat werkgevers en werknemers het sociaal akkoord opzeggen. Pechtold wilde daar niet inhoudelijk op reageren en volstond met ‘daar ben ik het niet mee eens’, maar ik wilde vervolgens weten over er ruimte is om te bewegen. Het ging Pechtold om de macht. Wie bepaalt het beleid: de polder of de politiek? Ik heb nog nooit een zo on-D66 houding bij de Algemene Beschouwingen gezien. Ook Buma weigerde om zijn plannen inhoudelijk door te nemen. ‘Wil je niks honoreren, dan bekijk je het maar, zei hij bot tegen Diederik Samsom.
Mark Rutte was steengoed
Het moet gezegd worden: Mark Rutte deed het debat op de tweede dag steengoed. Ook als je niet altijd met hem eens bent, moet je toegeven dat hij het beleid van het kabinet goed heeft verdedigd, dat hij de alternatieve plannen van de oppositie zorgvuldig heeft gewogen en beoordeeld en dat hij openingen bood voor overleg. Maar ja, Buma en Pechtold wilden ook van Rutte en toezegging op één van de speerpunten. Het was knap van Rutte dat hij al die uren vriendelijk bleef en poogde om de verbinding te krijgen en te houden met de oppositie. Uiteraard niet de hele oppositie, want de PVV, de SP en de PvdD hadden bij aanvang van het debat al een motie van wantrouwen ingediend.
Michiel Verbeek, 28 september 2013
