Op deze pagina nodig ik u uit om mee te denken over diverse onderwerpen. Het eerste onderwerp is onderwijs.
De bedoeling is dat u ideeën toevoegt met als doel een compleet idee te ontwikkelen om alle politieke partijen mee te confronteren.
Vrijwel iedere politieke partij wil naast zorg investeren in het onderwijs. Iedere politicus heeft wel een vaag gevoel van het nut van onderwijs voor de zich ontwikkelende kenniseconomie. Enige jaren geleden is er Kamerbreed gekozen voor klassenverkleining. Prima idee, maar er is onvoldoende nagedacht over de consequenties. Wat heeft een school aan klassenverkleining als er geen docenten te vinden zijn en als er niet gemakkelijk bijgebouwd kan worden? Er is ook een gevoel geweest van de status van de docent moet omhoog. Een beetje meer salaris zal wel helpen. En daarnaast zijn er dan nog de hervormingen als de Basisvorming en het Studiehuis. Uit recent onderzoek blijkt de Basisvorming geen doorslaand succes te zijn en uit de heftige discussies over het Studiehuis mogen de verwachtingen niet te hoog gespannen zijn.
Ondanks de financiële en morele steun van de politiek is de onderwijssector een tobberige sector. En ik weet niet hoe het u vergaat, maar van de nieuwe campagne om het leraarschap te promoten word ik niet warm. 'Elke dag iets anders' wordt de toekomstige leraar voorgehouden. Voor sommigen is dat waarschijnlijk eerder een associatie met onzekerheid dan uitdaging. En voor de jonge toekomstige docenten is de eigen ervaring met het onderwijs nog te recent om volledig te laten overschaduwen door de 'mooie' beelden van de campagne.
Voor de basisschool zie ik interessante ontwikkelingen in de brede school en de vensterschool. In Groningen ontstaan nieuwe gebouwen met een nieuw concept. Dat is uitdagend!
Voor het middelbaar onderwijs zie ik niet veel mogelijkheden om van binnenuit fundamenteel iets te veranderen. De hindermachten zijn te snel gemobiliseerd. Ik ben van mening dat de noodzakelijke vernieuwing van het middelbaar onderwijs moet komen van nieuwe concepten naast de bestaande. Wat ik voor ogen heb is een school dat als doel heeft het creëren van een veilige-, educatieve-, sociale en culturele omgeving. Vervolgens worden daar diverse mogelijkheden aangeboden. Leerlingen zullen naar keuze 5 of 6 dagen in de week op school kunnen komen. Er worden individuele programma's samengesteld. Veel schoolgebouwen deden Michel Foucoult denken aan gevangenissen. De nieuwe school zal gehuisvest moeten worden in een heel andersoortig gebouw. Op de nieuwe school kan men opgeleid worden voor bepaalde Rijksdiploma's, maar het gaat via een individuele leerweg en er wordt veel meer aan toegevoegd. Ik doe een greep:
- Leren leren.
- Training sociale vaardigheden. Niet 1 of 2 lesjes frontaal informatie uitstorten, maar informatie-overdracht, zelf doen, voorbeelden zien en beoordelen en opnieuw zelf doen.
- Leerlingen kunnen in schoolverband sporten
- Leerlingen kunnen in schoolverband aan kunstzinnige vorming doen
- Er worden regelmatig gastdocenten uitgenodigd
- Het mentoraat is meer dan 2 keer per jaar een standaard gesprek
- Er worden projecten georganiseerd met opdrachten waardoor leren door ervaring ontstaat
- Presentatie technieken worden systematisch aangeleerd
- Speciale taalweken: bijvoorbeeld alles gedurende 1 week in een buitenlandse taal.
- Er zijn overnachtingsmogelijkheden op de school.
- Naast studeermogelijkheden zijn er kroegachtige ruimten
Waarom is deze nieuwe school nodig? In de huidige samenleving groeien steeds meer kinderen op die onvoldoende relatie hebben met de samenleving. Die vormen een bedreiging voor zichzelf, voor de directe omgeving en voor de samenleving. Uitsluiting in onze samenleving zal steeds meer bepaald worden door een gebrek aan sociale- en communicatieve vaardigheden en adaptief vermogen of te wel het vermogen om je aan te passen aan gewijzigde omstandigheden.
Voor leerlingen die in de huidige situatie zich prima redden kunnen op de nieuwe school nog veel meer leren en ervaren. Ze kunnen meer uit zichzelf halen! Ik heb op een school lesgegeven waar tijdens een buitenlands excursie een collega mij vroeg om mee te gaan naar het National museum in Londen. Hij vroeg dat ook aan een groepje leerlingen. Met een klein groepje gingen we op pad. Die collega hield bij ieder schilderij een prachtig verhaal. Die leerlingen en ik zelf ook waren diep onder de indruk. Met zijn verhalen erbij kregen de schilderijen veel meer waarde. Mijn gedachte toen was: deze collega zou dit vaker moeten doen. Hij heeft er zichtbaar lol in en de leerlingen niet minder! In de huidige schoolsituatie kan dat niet. Geen tijd. In de nieuwe school kan dat wel. De nieuwe school laat zich niet opjagen door een standaardprogramma voor een standaarddiploma in een standaardtijd. In de nieuwe school wordt het beleid bepaald door de professionals, docenten. Zij doen dat op basis van wensen en behoeften van leerlingen en ouders. De nieuwe school is een soort onderneming met als vorm een maatschap van professionals.
De leerlingen moeten vouchers (deelnemingsrechten) krijgen voor 7 jaar. De nieuwe school is geen plek van vluchtige ontmoetingen, van leerlingen die met tegenzin van het ene lesje naar het andere lesje doorgeschoven te worden, van docenten die allemaal (soms uit zelfbescherming) hun eigen eilandje vormen, van de georganiseerde spanning tussen leerling en leraar, van de veelheid van verschillende waarden en normen. Nee, de nieuwe school vormt een uitdagende, veilige, zorgzame leefomgeving, waarin je tijd krijgt om je eigen talenten maximaal te ontwikkelen, waar ouders, familie en vrienden onthaald kunnen worden.
De nieuwe school is nodig voor volledig burgerschap en de uitdagingen van de informatiesamenleving!
