Het debat over het onderwijs in Nederland staat in het teken van het rapport van de commissie Rinnooy-Kan. Die bepleit een investering van ruim 1 miljard euro in de verhoging van de salarissen van docenten. Als dat het enige wordt waar minister Plasterk mee aan de slag gaat dan zal het onderwijs wel duurder worden, maar niet beter. Er moet veel meer gebeuren. De politiek zal veel meer dan de ruim 1 miljard moeten investeren! Puntgewijs noem ik de noodzakelijke vernieuwingen:
- Uitvoering geven aan de voorstellen van de commissie Rinnooy-Kan.
- Afschaffen van de huidige lerarenopleidingen. Invoeren van een tweejaarlijkse lerarenopleiding bovenop een HBO studie of WO-opleiding.
- Verhoging van het collegegeld is bespreekbaar om meer financieringsmiddelen te realiseren.
- Afgestudeerden kunnen een verlaging van hun studiegeld verdienen door een periode voor de klas te gaan staan.
- Scholen worden ‘maatschappelijke ondernemingen’ (MO) zoals omschreven in het advies van de commissie Wijffels. In de MO krijgen zowel ouders als docenten veel meer bevoegdheden dan nu. Het leerproces is primair een bevoegdheid van de docenten.
- Leerlingen krijgen voor 22 jaar onderwijsvouchers: 2 voor de voorschoolse periode, 7 voor de basisperiode, 7 voor de periode van het voortgezet onderwijs, 5 voor hoger onderwijs en 1 reserve.
- Vouchers die overblijven kunnen worden ingezet in het programma ‘levenslang leren’.
- Onderwijsvouchers zijn alleen in te wisselen bij scholen met een Rijksvergunning.
- Scholen krijgen een algemene vergoeding en docentenvergoeding op basis van 1 op 15 leerlingen. De vergoeding van docenten is gebaseerd op basis van de opleiding van de docent. Indien een school een hoger gekwalificeerde docent in dienst neemt, dan heeft de school daar geen financieel nadeel van. De algemene vergoeding is gebaseerd op vaste bedragen per leerling per jaar: €3.000 voorschoolse periode, €5.000 basisschoolperiode, €10.000 periode voortgezet onderwijs en €7.000 periode hoger onderwijs.
- Er komt een Onderwijsbank. Dit wordt een onderdeel van de Nederlandse Bank. Hier kunnen scholen hypothecaire leningen afsluiten tegen een lage (sociale) rente.
- Voor nieuwe onderwijsgebouwen gelden hoge normen van duurzaamheid. Deze worden vastgesteld door het ministerie van VROM. De Onderwijsbank kan alleen geld lenen voor gebouwen als aan de hoge duurzaamheidnormen wordt voldaan.
- De gratis schoolboeken moet een stimulans betekenen voor docenten om eigen materiaal te maken.
- Gemeenten kunnen diensten inkopen bij scholen. Bijvoorbeeld op het gebied van sport, drama en muziek maken.
- Gemeenten dienen de samenwerking tussen scholen en sportverenigingen te stimuleren. De trainer van de voetbalvereniging zou in dienst genomen kunnen worden door de school. Door dit soort combinaties kunnen talentvolle sporters ook tijdens schooluren makkelijker trainingsarbeid verrichten.
- In het voortgezet onderwijs wordt het vak sport verplicht gesteld.
- Docenten vormen weer de kern van het onderwijsproces. De docenten bepalen het leerprogramma en de leermiddelen.
- Het Rijk zal middels het Nationaal Instituut voor Rijksdiploma’s (NIR) zorgen voor een aantal Rijksdiploma’s. Scholen kunnen leerlingen aanbieden om ze voor te bereiden op het halen van een Rijksdiploma. Scholen kunnen ook eigen schoolcertificaten uitgeven. Een goede school zal naam kunnen maken met de eigen certificaten.
- Alle organisaties die ingesteld zijn voor de controle op scholen, werkprogramma’s en proefwerken, zoals bijvoorbeeld de KC Handel in het MBO worden afgeschaft. Zijn overbodig, omdat die taken allemaal worden teruggeven aan docenten.
- Schoolbesturen zijn er vrij in op docenten meer te betalen dan de Rijksvergoeding. Minder is verboden.
- Scholen worden uitgedaagd om gastdocenten uit het bedrijfsleven in te schakelen.
- Het Rijk start het Onderwijs Research Programma. Deze kleine organisatie kan gevraagd worden door scholen om onderzoek te doen op basis van wensen van scholen zelf. De ORP-organisatie zal de onderzoeken uitzetten bij universiteiten. Het Rijk zal scholen uitdagen om onderzoek te laten doen naar ‘evidenced based’ onderwijs. Voorbeelden: Hoe leer je snel rekenen/ Hoe leer je snel een taal?
- Er komt een stelsel van studiebeurzen voor leerlingen, studenten en docenten. Indien een docent gebruik maakt van een studiebeurs dan wordt de school gecompenseerd om de docent tijdelijk te vervangen.
18 november 2007
