Als je de media volgt over de politiek, dan bekruipt je het gevoel dat Nederland op drift is geslagen. Maar is dat wel zo? Uit veel onderzoek blijkt dat de gemiddelde Nederlander zeer gelukkig is.
In de debatten rondom de gemeenteraadsverkiezingen werd er steevast erg veel aandacht besteed aan: het integratiebeleid en veiligheid. Die onderwerpen werden gedomineerd door de PVV en Geert Wilders. Of hij er bij was of niet. In plaats van dat er serieus gesproken werd over het aanzwengelen van de economie, over de lessen uit de financiële crisis, over het terugdringen van het overheidstekort, over het verbeteren van het onderwijs of waarom de woningmarkt in Nederland zo slecht functioneert, werd er gesproken over een verbod op hoofddoekjes. En werden Marokkaanse hangjongeren gebruikt om een algemeen beeld te schetsen van grote onveiligheid in Nederland. Het vervelende is dat die onveilige situaties er zijn, maar ze vormen niet het enige beeld! En ze worden niet opgelost met alleen repressie.
**Motivaction
** Sinds medio negentiger jaren is door Bureau Motivaction geconstateerd is dat er zo’n 25% van de bevolking ontevreden is over de politiek en een grote afstand heeft tot de politiek. Dat is de groep die het potentieel vormt voor politieke partijen die zich tegen het establishment opstellen. Voor Pim Fortuyn kon deze groep de ontevredenheid slecht politiek vertalen. Fortuyn was de eerste landelijke politicus die de proteststem een thuisbasis heeft gegeven. In de loop der jaren heeft Motivaction het onderzoek herhaald en constateerde dat de groep tegen de politieke elite groeide tot ruim 30%. Na de ineenstorting van de LPF van Pim Fortuyn werd een groot deel van de doelgroep niet meer bediend. Velen van hen hebben waarschijnlijk het stemmen achterwege gelaten. Enkele jaren later heeft de SP een deel van de groep weten te bedienen en nog weer iets later leek Rita Verdonk de vertolker te worden van de ontevredenen over de politiek. Dat was van korte duur. Het stokje werd overgenomen door Geert Wilders. Hij heeft heel knap met veel geduld z’n positie opgebouwd en biedt nu de vrijplaats. Ook al heeft de club van Wilders indrukwekkende overwinningen geboekt in Almere en Den Haag, zij vormen nog steeds een kleine minderheid. 80% van de bevolking kiest niet voor de extreme standpunten van de PVV. Voelt er niets voor om bevolkingsgroepen tegen elkaar op te zetten.
Start Balkenende 4
Toen het vierde kabinet Balkenende startte was er na een wat hardvochtig kabinet in Nederland een sfeer van gemeenschapszin en behoefte aan achterstallig onderhoud van collectieve goederen en diensten. Onder de bezielende leiding van Herman Wijffels werden de goede onderwerpen besproken en kwam er een behoorlijk programma. Het kabinet is niet in staat gebleken om met gezag en inspiratie de gekozen agenda uit te voeren. Langzaamaan kwam er ruimte voor het ‘tegengeluid’ van Wilders. Bij het groter worden van de PVV ontstaan vanzelf de fenomenen van ‘als er zoveel aanhang is dan durven mensen zich makkelijker uit te spreken als sympathisant’ en de reactie van de media om de PVV als de maat der dingen te beschouwen. Het politieke debat in de media wordt volledig gedomineerd door de PVV en Wilders. De andere partijen krijgen het niet voor elkaar om zelf de inhoudelijke agenda te bepalen. Het wordt hoog tijd dat andere politieke partijen naast het debat aangaan met Wilders en de PVV vooral met eigen plannen komen.
**Plannen
** Plannen ter verbetering van de bankensector. De aanpak in de Verenigde Staten met de ‘Volcker rule’ is volop de moeite waard om over te nemen in Nederland en Europa. Plannen om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren. Plannen om de woningmarkt uit het slop te halen. Plannen om het innovatieve vermogen van Nederland te verhogen. Plannen om de jeugdzorg ingrijpend te verbeteren. Plannen om onnodige regelgeving te schrappen. Plannen om de overheid efficiënter en effectiever te laten werken. Plannen om ouderen langer in het arbeidsproces te houden. Plannen om verpauperde buurten aan te pakken. Plannen om versneld over te stappen op duurzame energie.
Leiderschap
Om die positieve sfeer in Nederland te krijgen hebben we politiek leiderschap nodig. Leiders die een samenhangend verhaal kunnen houden en mensen mee kunnen krijgen met creatieve oplossingen voor echte problemen. Leiders die kunnen analyseren en communiceren. Leiders die de verbinding kunnen maken tussen de geschiedenis, de huidige situatie en de gewenste situatie. Leiders die verantwoording afleggen. En leiders die met visie en plannen het maatschappelijke debat kunnen domineren.
6 maart 2010
Michiel Verbeek
