Het vergroten van de verschillen is voorbij, de formatie is begonnen. Het was voor mij een zeer verrassende uitslag op 22 november. Ik was om 20.50 uur na de uitslag van de poll van RTL 4 geschokt door de 30 zetels van de SP. In de loop van de avond werden het er uiteindelijk 25. Ik had echt gedacht dat er gekozen zou worden voor de centrumblokken CDA en PvdA. De SP zou zeker gaan winnen, maar de grote voorspelde winst zou op het laatst toch verdampen. In het stemhokje zou een groot deel van de kiezers toch kiezen voor de PvdA. Dat is niet gebeurd. Er is massaal gekozen voor de uitgesproken partijen: SP, Christen Unie en de Partij voor de Vrijheid. Welnu dat is de nieuwe werkelijkheid. Op basis van die werkelijkheid moet er een nieuw kabinet gevormd worden. Er is geen rechts kabinet meer te vormen met CDA, VVD en één andere partij. Het zal dus centrum links worden, of links. De PvdA zal alleen in een kabinet gaan zitten waar ook de SP in zit. Als de PvdA kiest voor de combinatie CDA, PvdA en Christen Unie dan zijn ze veel te bang om leeggegeten te worden door de SP. De VVD maakt zichzelf met Rita Verdonk een beetje melaats. Niemand wil met de VVD zolang splijtzwam Verdonk daar rondloopt! Het is toch wat: een minister die zo weinig heeft gepresteerd en toch zoveel steun krijgt! Vroeg of laat zullen de Rita stemmers tot inkeer komen.
Wat zijn leuke combinaties? Ik noem er een paar:
CDA, SP en PvdA: de meest voor de hand liggende coalitie. De grootste partij, de grootste winnaar en de partij met fors verlies, maar die toch niet een echte grote verliezer is. Deze coalitie heeft een kans als er een soort 25-punten overeengekomen wordt. Voor het overige beleid moet het kabinet met wisselende meerderheden beleid bevechten.
CDA, PvdA, Christen Unie: komt er niet omdat de PvdA niet zonder de SP wil.
CDA, VVD en SP: een sociale bijbuiging van het huidige beleid. Zal de SP niet aan beginnen, omdat er meer te verdienen valt voor de SP.
CDA, PvdA en Groen Links: kan niet, omdat het allemaal verliezers zijn!
SP, PvdA, Groen Links en D66 met gedoogsteun van de Christen Unie en de Partij voor de Dieren:
als de voor de hand liggende coalitie van CDA, PvdA en SP niet doorgaat is dit een leuk alternatief. In de Tweede Kamer goed voor 76 zetels. Het leuke van een minderheidskabinet is dat ze hun stinkende best moeten doen om met wisselende meerderheden beleid te maken.
