Een afrekening met de PVV. VVD en PvdA zijn tot elkaar veroordeeld. Mark Rutte kan alleen premier worden met hulp van Diederik Samsom! Wie wordt de derde partij in het kabinet: D66 of CDA?
De uitslag
VVD 41, PvdA 39, PVV 15, SP 15, CDA 13, D66 12, Christen Unie 5, Groen Links 3, SGP 3, Partij voor de Dieren 2 en 50Plus 2. Een uitslag zonder anti-Europa sentiment. Rutte als enige leider in Europa die tijdens de economische crisis niet is afgerekend. Diederik Samsom is de belangrijkste grondlegger van deze uitslag. Hij is de verpersoonlijking van een behoefte in Nederland van minder polarisatie en meer saamhorigheid. De versplintering van het midden is voorbij. De flanken zijn gemarginaliseerd. En de grootste partij kan alleen de premier leveren in een coalitie met de PvdA als nummer 2.
Afrekening met PVV
Vanaf 1994 wordt bij iedere verkiezing een partij afgerekend. Op basis van de peilingen leek daar een kentering in te komen. Toen zagen we de eerste prognose en konden constateren dat er afgerekend is met de PVV. De traditie heeft zich toch doorgezet. Wat we nog niet eerder hebben meegemaakt is een afrekening met de peilingen. De SP is gigantisch afgestraft ten opzichte van de peiling van enige weken geleden.
Coalities
De VVD en PvdA kunnen samen een kabinet vormen, maar kunnen vrij eenvoudig sneuvelen in de Eerste Kamer. En met z’n tweeën is de kans op ruzie groot. De VVD heeft geen mogelijkheden om over rechts te regeren. Rutte kan alleen premier worden met hulp van Diederik Samsom. Samsom zelf heeft een mogelijk alternatief: PvdA, SP, CDA en D66. Samen 79 zetels. Het CDA kan natuurlijk Rutte helpen door deze mogelijkheid te blokkeren. Daarmee zou het CDA zich een positie verwerven voor de coalitie VVD, PvdA en CDA. Ten koste van D66. Het voordeel van deze coalitie is dat er een meerderheid is in de Eerste Kamer. Dat is een nadeeltje voor de coalitie VVD, PvdA en D66. Die hebben geen meerderheid in de Eerste Kamer. De bijdrage van het CDA in zo’n nieuwe Oranje coalitie zal zijn het onderstrepen van ‘de nieuwe moraal’ van Sybrand Buma en gemeenschapszin. De bijdrage van D66 is vooral scherpe analyse van problemen en pragmatische oplossingen. En dat is nodig voor slimme hervormingen. En daar hebben PvdA en VVD veel meer aan. En als Pechtold snel Hans Wijers en Alexander Rinnooy Kan als ministers naar voren kan schuiven dan hoop ik dat Rutte en Samsom kiezen voor D66 en vertrouwen op een goede afloop in de Eerste Kamer. Goede plannen zullen daar een meerderheid krijgen. En nog even aan het CDA: toetreden tot een kabinet van VVD en PvdA kan snel leiden tot verpulvering van het CDA. Als zij willen herbronnen dan moet dat in de oppositie.
Conclusie
Mijn hoop: Rutte premier van nieuw Paars dat voor 1december op het bordes staat! Financieel solide, sociaal en pragmatisch!.
Michiel Verbeek, 13 september 2012
