Minister Jeroen Dijsselbloem heeft de beursgang van ABN-AMRO uitgesteld. Om de slechte reden van de loonsverhoging van het management van ABN-AMRO. Maar als start van de hervorming van de financiële sector is het misschien helemaal niet zo’n gek idee! Steun aan Eric Smit?
Kredietcrisis bedwongen
De financiële sector lijkt de kredietcrisis van 2008 bedwongen te hebben. In de Verenigde Staten zat de beursgraadmeter, Dow Jones, in 2013 al weer op het niveau van vlak voor de crisis. Dat had alles te maken met de snelle actie met veel geld van de Amerikaanse regering, gesteund door krachtig monetair beleid van de Federale bank. In 2015 is een absoluut record bereikt.
--afbeelding verwijderd--
In Nederland kijken we naar de AEX graadmeter. Je ziet dat de grafiek vrijwel hetzelfde koersverloop heeft gehad, maar op een lager niveau. In Nederland hebben we de hoogte van vlak voor de crisis nog niet bereikt.
--afbeelding verwijderd--
Die tragere groei in Nederland heeft alles te maken met het Europese beleid van de strenge begrotingsregels (het overheidstekort mag niet hoger zijn dan 3% van het Bruto Binnenlands Product, BBP) en schuldplafond (Staatsschuld mag niet hoger zijn dan 60% van het BBP). De verschillen tussen de VS en Nederland zie je ook in de ontwikkeling van het BBP. In de VS was het BBP al in 2011 weer hersteld en liep jaarlijks op met groeipercentages tussen de 3% en 4,6%.
--afbeelding verwijderd--
In Nederland is het beeld anders. In 2012 leek het even beter te gaan, maar in 2013 viel dat toch weer even tegen. En in 2015 hebben we nog steeds het niveau van vlak voor de crisis niet gehaald. Maar op basis van het Centraal Economische Plan 2015 van het CPB (Centraal Planbureau) mogen we in 2015 een groei verwachten van 1,7% en in 2016 van 1,8%.
--afbeelding verwijderd--
Maar nog niet uit de problemen
Het gaat wat beter, maar de werkloosheid is nog steeds erg hoog: 7,2% van de beroepsbevolking. Voor 2016 is de verwachting: 7,0%. Dat betekent een daling van 645.000 werklozen naar 635.000. Dat zet nog niet veel zoden aan de dijk! Het beleid op terugdringen van de werkloosheid is allesbehalve succesvol! Dat brengt mij bij de econoom Dirk Bezemer.
--afbeelding verwijderd--
Ik heb hem al vaker op deze website geciteerd, omdat hij zo helder uiteenzet dat we niet veel hebben aan een groei van de economie, als de groei zit in meer geld in vastgoed en beleggingsproducten. Ik verwijs graag naar zijn lessen op You Tube over schuld. Vooral deel 4 over de post bubble economy. Bezemer pleit voor investeringen in de reële economie. De economie van goederen en diensten. Die investeringen leveren een voortdurende stroom van inkomsten op waarmee weer producten gekocht kunnen worden. Op die manier kan de economische kringloop blijvend een zwieper omhoog krijgen!
Kunnen de pensioenfondsen niet helpen?
Er is nog iets geks gaande in onze economie: de pensioenfondsen. Alle werkende Nederlanders hebben gezamenlijk meer dan 1.200 miljard euro in pensioenfondsen zitten. Ondanks die enorme hoeveelheid geld doen we moeilijk over de indexering van de huidige pensioengerechtigden. Dat komt, omdat we zulke merkwaardige regels hebben in pensioenland. De Nederlandse Bank (DNB) stelt maandelijks de dekkingsgraad vast. Dat is een voortschrijdend gemiddelde van de afgelopen 12 maanden. Die dekkingsgraad is het verschil tussen de huidige pensioenverplichtingen en het vermogen dat het pensioenfonds heeft voor die verplichtingen. Het pensioenfonds moet het beschikbare vermogen tegen een vaste rekenrente waarderen. En die is vaak veel lager dan wat ze werkelijk aan rendement maken. Pensioenfondsen worden verplicht om sober te zijn met uitgaven aan pensioengerechtigden, omdat we zo beperkt rekenen! Maar het wordt nog gekker. Die pensioenfondsen worden aan nog veel meer regels gebonden. Met als gevolg dat er slechts 14% van onze pensioengelden geïnvesteerd worden in Nederland zelf. De rest vloeit naar het buitenland in vooral beleggingsproducten en vastgoed. Precies datgene dat volgens Dirk Bezemer niet goed is voor de economie van goederen en diensten. Wat zouden bedrijven in Nederland geholpen zijn als er meer pensioengelden in de Nederlandse industrie geïnvesteerd zouden worden!
--afbeelding verwijderd--
Er is weinig geleerd van de kredietcrisis
De kredietcrisis van 2008 kon ontstaan door verruiming van regels van de Amerikaanse overheid. Daarmee heeft de Amerikaanse overheid ook veel meer schuld aan de crisis dan de banken. De banken hebben alleen driftig gebruik gemaakt van de nieuwe ruimte! We moeten dus niet hebberige bankiers bestrijden, maar systeemfouten herstellen! Als je nu naar de VS kijkt, dan zie je al weer jaren ‘business as usual’.
--afbeelding verwijderd--
Econome, Sarah Andersen, van het Institute of Policy Studies , heeft becijferd dat de bonussen op Wallstreet alweer een record hoogte van 28,5 miljard hebben bereikt. Dat is 2x zoveel als alle inkomens van mensen in de VS met een minimumloon. Sta daar even bij stil!
Eric Smit, de ABN-AMRO en de NOB
Dan nu weer terug naar de ABN-AMRO. De Haagse politici zijn vooral aangeslagen door de salarisverhoging van het management bij ABN-AMRO. In 2012 heeft Jeroen Dijsselbloem met de bank afgesproken om het bonussenbeleid aan banden te leggen in ruil voor 20% salarisverhoging. In 2012 en 2013 heeft de bank geen gebruik gemaakt van deze afspraak. In 2014 wel. Zes bestuurders hebben er een ton per persoon bij gekregen. Het betekent een salarisverhoging van 16,7%. Kortom keurig binnen de afspraak, maar het schuurt met het morele besef van Kamerleden. Ze hebben vervolgens heel veel Kamervragen opgesteld. Om die eerst goed te beantwoorden heeft Dijsselbloem de beursgang uitgesteld. Als dit werkelijk de reden is, dan is dat niet erg professioneel en fraai. Maar als er een andere reden achter zit, dan wordt het verhaal anders. En dan kom ik bij Eric Smit, journalist van website Follow the Money. Hij wil van de ABN-AMRO een algemene nutsbank maken. Misschien is dit wel een goed idee om de ABN-AMRO te gebruiken om een echte poging te wagen de financiële sector een beetje te hervormen. Zodat er een financiële instelling komt die echt weer oog heeft voor investeren in de reële economie en die weer echt openstaat voor het midden- en kleinbedrijf. Die niet alleen een buidel geld tegen forse rente voorhoudt, maar gaat participeren in bedrijven. En laten we dan de naam veranderen in de NOB: De Nederlandse Ondernemende Bank.
--afbeelding verwijderd--
Michiel Verbeek, 29 maart 2015
