De econoom Arjen van de Witteloostuijn noemt de huidige economische crisis in Management Team van februari 2009 om drie redenen uniek: 1. Het is begonnen met een bankencrisis; 2. De wereldeconomie is zo verweven dat geen land zich kan onttrekken van de crisis en 3. De economische structuur is zo flexibel dankzij de ICT-revolutie, waardoor deze snel kan wegglijden. Maar deze redenen hebben ook een keerzijde. Als de wereldeconomie opkrabbelt dan kan door de verwevenheid en de flexibiliteit de weg omhoog ook weer snel gaan. Het zal de Verenigde Staten moeten zijn die de wereldeconomie weer uit het dal moet trekken. Met Barack Obama en zijn deskundige crisisteam moet dat lukken! Zijn keuze voor drie speerpunten (duurzame energie, onderwijs en gezondheidszorg) van beleid moet leiden tot investeringen in de toekomst. Massieve investeringen in duurzaamheid als energiebesparing en het gebruik van zonne-energie, windenergie en biomassa en in kennis. De steun aan autobedrijven moet gepaard gaan met keiharde eisen ten aanzien van de soort auto’s. Misschien staan we wel aan de vooravond van de doorbraak van de elektrische auto en de overgang op duurzame energie.
Nederland
En wat kunnen we ondertussen in Nederland doen? Het zou goed zijn als er geld uitgegeven wordt. Dat zwengelt productie aan, dat levert weer inkomen op en dat kan weer worden uitgegeven. Dan werkt de spiraal naar boven. Het vervelende is dat mensen en bedrijven in onzekere tijden de neiging hebben om uitgaven uit te stellen en te sparen. Alleen de overheid kan dat doorbreken. De koopkracht kan verhoogd worden door belastingverlaging. Bijvoorbeeld door de verhoging van de arbeidskorting. Bedrijven moeten weer makkelijker geld kunnen aantrekken. Daarvoor moet het negatieve sentiment van de beurs weggehaald worden. Met alleen de particuliere beleggers lukt dat niet, maar met de institutionele beleggers als pensioenfondsen wel. De pensioenfondsen moeten de ruimte krijgen om weer aandelen te kopen. Daarvoor moeten ze de tijd krijgen van de overheid om hun dekkingsgraad weer op orde te krijgen. En er moeten staatgaranties komen voor de pensioenaanspraken voor de komende 3 jaar. Als de grote institutionele beleggers het weer aandurven om te investeren in bedrijven door aandelen te kopen dan kunnen die bedrijven weer eigen vermogen aantrekken. Daarmee kunnen ze hun balansposities verbeteren en kunnen ze makkelijker investeren. Door de verbeterde balansposities kunnen ze ook weer makkelijker vreemd vermogen aantrekken. De particuliere belegger durft het dan ook weer aan om naar de beurs te gaan. Dat kan de overheid nog stimuleren door subsidies op sparen te verminderen. Samengevat: meer koopkracht bij burgers en institutionele beleggers stimuleren om de beurs op te gaan.
7 maart 2009
