Verkiezingsuitslag
De verkiezingsuitslag is verpletterend. De PvdA en de VVD hebben heel veel last gehad van de komst van Pim Fortuyn en het CDA heeft geprofiteerd van de dood van Fortuyn. Het lag volledig in de lijn van de verwachting dat het CDA zou gaan winnen, maar zoveel? Voor D66 is de uitslag ook verpletterend. Het leek bergopwaarts te gaan in de loop van de campagne. De hoop op dubbele cijfers kreeg steeds meer bevestiging. Maar helaas, D66 is gehalveerd en is daarmee teruggeworpen op de laatste plaats van de linkse partijen. Dat maakt een vooraanstaande oppositierol erg moeilijk. Er is maar één kabinet mogelijk: CDA, LPF en VVD. Dat betekent een grote linkse oppositie, waarin de PvdA de hoofdrol zal opeisen. Met 7 zetels zal het heel lastig worden om media aandacht te krijgen naast PvdA, Groen Links en SP!
Voor mij persoonlijk betekent deze verpletterende nederlaag een voorlopig einde aan een politieke loopbaan. Ik had gehoopt op een mooie overgang van de lokale politiek naar de nationale. Die illusie is wreed verstoord. Met mijn tiende plaats is de kans op een tussentijdse oproep niet realistisch. Dus moeten de bakens worden verzet. Ik ga mij de komende weken in alle rust oriënteren op mogelijke nieuwe banen.
Een poging tot verklaring
Het succes van Pim Fortuyn verklaar ik uit de aantrekkingskracht op basis van drie punten: het verzet tegen de bestaande macht; Fortuyn was een 'echt mens' tussen bestuurders en hij was een geschikte leider voor mensen in angst en verwarring. Een grote groep burgers heeft zich in de steek gelaten gevoeld. Fortuyn wist daar goed stem aan te geven. Zonder rechtstreekse contacten met die mensen, maar door een eigen analyse en heldere opvattingen. Mensen die angst hebben voor de ontwikkeling van hun eigen leefomgeving en de maatschappij hebben behoefte aan structuur. Fortuyn bood die. Na de moord op Fortuyn werden mensen die eindelijk hun vertegenwoordiger hadden gevonden, teruggeworpen op de onzekerheid van de partij achter Fortuyn. Voor die mensen was alleen het CDA blijkbaar een redelijk alternatief. De degelijkheid van Balkenende en het verzet tegen de zittende macht zijn daarvoor mijns inziens de verklarende elementen. In de golven van het sentiment tegen Paars heeft D66 voor veel mensen geen aantrekkingskracht kunnen ontwikkelen.
Nieuw kabinet
Als de Koningin een beetje gevoel heeft voor vernieuwing zou ze Jan Peter Balkenende direct kunnen aanwijzen als formateur. Die kan dan samen met de LPF en de VVD een dun regeerakkoord opstellen en veel tijd nemen voor het samenstellen van de nieuwe regeringsploeg. Het regeerakkoord moet concrete meetbare doelen formuleren over het asielbeleid, het integratiebeleid, een deltaplan veiligheid, de arbeidsongeschiktheidwetgeving, de premieheffing in het nieuwe zorgstelsel, uitgangspunten voor vervoersbeleid, democratische vernieuwing en een aanpak voor een ander onderwijsbestel. De VVD zal tegen Jan Peter zeggen dat ze na zo'n klap in de oppositie moeten gaan zitten. Gerrit Zalm zal als vervanger van Hans Dijkstal dat standpunt lang volhouden, maar uiteindelijk na incassering van een behoorlijk aantal programmatische punten hun ministers leveren. En wat gaat Jan Peter zelf doen? Premier worden of zwichten voor de druk vanuit de fractie om fractieleider te blijven. En dus politiek leider blijven. Hij kan dat niet vanuit het kabinet. Hij kan een interessante variant van Bolkenstein worden! Vanuit de Kamer het beleid flink beïnvloeden! Er wordt al behoorlijk gespeculeerd over een kort optreden van een regering met LPF. Ik waag dat te betwijfelen. Het CDA zal alles in het werk stellen om dat te voorkomen. Als de LPF het voor elkaar krijgt een aantal verrassende figuren in het kabinet te krijgen dan kan er best een sterke regering ontstaan.
Ad Melkert heeft z'n vertrek aangekondigd. Laten we voor de oppositie hopen dat Wouter Bos het stokje snel overneemt en dat de PvdA niet eerst Klaas de Vries of Jeltje van Nieuwenhoven tijdelijk de fractie gaat leiden! En wellicht zal Wouter Bos de discussie willen starten over een progressieve volkspartij!
Laatste weekbericht
Dit weekbericht is (voorlopig) het laatste weekbericht. Ik zal de politiek van enige afstand blijven volgen en spreek de hoop uit om ooit weer iets te gaan doen in de politiek. Het bloed kruipt immers waar het niet gaan kan! Het voelt vreemd om afscheid te nemen van de politiek!


