****Wat zou het fijn zijn als alle kinderen een onbekommerde jeugd zouden kunnen hebben. Helaas is dat niet het geval. Wat kan de gemeente doen aan participatie en verlichting van de druk?
--afbeelding verwijderd--
Volgens cijfers van het CBS leven ongeveer 421.000 kinderen in Nederland in armoede. Er zijn 3.816.581 kinderen en jongeren onder de 20 jaar in Nederland. Dat betekent dus dat 11% in armoede leeft. Dat is meer dan 1 op de 10 kinderen! Voor 131.000 van deze groep geldt dat ze 4 jaar of langer in armoede leven. Dat is 3,4% van het totaal. Als je de cijfers vertaalt naar Haren dan betekent dat: 11% x 4.326 = 476 kinderen en jongeren en 3,4% x 4.326 = 147. We weten het niet zeker, maar de cijfers voor Haren zullen waarschijnlijk iets lager liggen, omdat de sociaaleconomische situatie in Haren bovengemiddeld is. Wat is eigenlijk ‘armoede’? Volgens het CBS is er sprake van armoede als twee ouders en twee kinderen maandelijks moeten leven van 1920 euro of minder.
Staatssecretaris Klijnsma wil iets doen voor jongeren in armoede
‘Kinderen moeten mee kunnen doen. Sociaal, met sport, cultuur en op school. Daarom stelt het kabinet elk jaar 100 miljoen euro extra beschikbaar om alle kinderen kansen te geven. Om er zeker van te zijn dat het geld terecht komt bij de kinderen, komt hier een onorthodoxe aanpak voor: kinderen worden in natura geholpen, bijvoorbeeld met zwemlessen, voetbalschoenen of een fiets’. Dat schrijft staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een brief aan de Tweede Kamer. Inmiddels weet iedere gemeente hoeveel die mag verwachten uit de pot. Staat in de Decembercirculaire 2016. In Haren hanteren we als grove maat een duizendste deel van de landelijke pot. Omdat de gelden gekoppeld zouden worden aan lage inkomens en het aantal mensen in de bijstand, gingen we uit van een nog eens een halvering. Dan kom je uit op 50.000 euro. Het is 51.532 euro geworden. Ik wil graag in gesprek met kinderen en jongeren over de besteding van deze gelden. Zij kunnen zelf het beste aangeven waar we de gelden aan moeten besteden. Via ons netwerk in het veld en via mensen in de participatiewet (bijstand) hebben we de vraag uitgezet. Veel ouders van kinderen in armoede doen dagelijks hun uiterste best om hun kinderen zoveel mogelijk te vrijwaren van het etiket ‘armoede’. Die voelen dus niet veel voor een gesprek. Toch heb ik wel een moeder kunnen spreken met haar dochter en heb ik uitgebreid gesproken met vertegenwoordigers van de stichting Leergeld en andere kenners van de doelgroep.
--afbeelding verwijderd--
Schets van de problemen
Ik weet van de verhalen van Nadja Jungman en Tamara Madern wat er kan gebeuren met mensen die dagelijks de eindjes aan elkaar moeten knopen. Ik weet dat als er een schuld is dat de problemen dan sneller steeds erger worden. De praktijk van weinig geld is me afgelopen week weer indringend duidelijk geworden in gesprekken met betrokkenen. Voor kinderen gaat het om vakantie, leuke tripjes maken, een keer nieuwe kleren in plaats van tweedehands, leuke schoenen, en lekkere winterjas, een behoorlijke fiets, een cadeautje meenemen naar een verjaardagsfeestje, zelf een verjaardagsfeestje geven, de sportclub, passend materiaal en training bij je sport, een fatsoenlijke computer of laptop, een smartphone en wat vaker gewoon een goede maaltijd! Dat laatste schiet erbij in als er te veel rekeningen nog betaald moeten worden. Als de kinderen nieuwe schoenen hebben, dan moet de zorgverzekeraar even wachten. Als deurwaarder langskomt, dan wordt er vaak een regeling getroffen, die over het algemeen veel te veel rente vraagt. Het budget wordt dan weer verder afgeknepen.
Wat gaat Haren doen met de Klijnsma-gelden?
Ik wil daar nog met een aantal mensen uit het veld over spreken en de gemeenteraad, maar ik denk aan een aantal mogelijkheden. Met Humanitas spreken over een nieuwe impuls in de vakantieweken. Een paar leuke activiteiten organiseren voor kinderen en jongeren die we in beeld hebben. Met scholen in gesprek om via die weg gezinnen te vinden die ondersteuning kunnen gebruiken voor schoolkosten en schoolreisjes en ik denk aan zwemles. Voor schoolreisjes is vaak een zwemdiploma verplicht, om reden van aansprakelijkheid. En we gaan de informatievoorziening over voorzieningen en regelingen verbeteren.
De invloed van gemeentelijke maatregelen
De gemeente Enschede heeft onderzoek laten doen door het Nibud naar de invloed van gemeentelijke maatregelen op de financiële posities van inwoners met lage inkomens. Rondkomen is niet alleen afhankelijk van de hoogte van het inkomen. De een redt het wel, de ander niet. Het heeft ook te maken met financieel beheer. Het Nibud adviseert cursussen en begeleiding, goede afspraken met de woningcorporaties over de beschikbaarheid van betaalbare woningen, maximaal gebruik maken van de kwijtscheldingsmogelijkheden, de collectieve zorgverzekering, afspraken met Leergeld, Jeugdsportfondsen en jeugdcultuurfondsen en maatregelingen bereikbaar maken voor huishoudens tot 120% van het sociaal minimum om de armoedeval te voorkomen.
Op het gebied van financiële ondersteuning hebben we in Haren een aanbod van algemene voorzieningen. Net als Enschede zijn onze maatregelen gericht op 110% van het sociaal minimum. In de gemeenteraad heeft Groen Links gepleit voor 120%. De collectieve zorgverzekering zit in het pakket van de gemeente Haren, maar in de praktijk maakt lang niet iedereen met een laag inkomen van deze mogelijkheid. Het aantal stijgt wel. Het mooie van de verzekering is dat het eigen risico is meeverzekerd. Maar de premie ligt hoger, dan de goedkoopste verzekering in de markt. Voor degenen die maandelijks moet overleven gaat de keus voor maandelijks een beetje meer financiële ruimte en de gok dat je niets overkomt boven de zekerheid van de duurdere verzekering met betere dekking.
--afbeelding verwijderd--
Aanpassing sociaal minimum?
Is het huidige sociaal minimum nog wel redelijk, of moet dat verhoogd worden? Zodanig dat gemeenten niet zoveel hulpconstructen in de benen moeten houden. Misschien dat die discussie gevoerd gaat worden tijdens de verkiezingen van de Tweede Kamer in maart 2017. En misschien durven meer politieke partijen het denken over een basisinkomen om te zetten in daden!
--afbeelding verwijderd--
Michiel Verbeek, 11 december 2016
