Zouden de Grieken op 5 juli 2015 een beslissing nemen met enorme consequenties voor de wereldpolitiek?
Het verhaal van Natalia Michaelidou****
In de NRC van zaterdag 4 juli las ik over 25-jarige studente Natalia Michaelidou. ‘Mijn ouders hebben een pensioen van maar 800 euro. Daarvan moeten ze mijn zusjes te eten geven, ze moeten mijn studie betalen en voor zichzelf zorgen. Dat lukt niet. Ik kan ook niet helpen. Er is geen werk. Al mijn vrienden zijn werkloos of ze werken 11 uur per dag voor een paar euro. Het is beter om de eurozone te verlaten. Anders moet ik emigreren’.
Duivels dilemma
Het is een duivels dilemma voor de Grieken. Misschien was je enthousiast over de frisse wind Syriza van Alexis Tsipras en Yannis Varoufakis, maar zie je nu het land ten gronde gaan. Mensen die samen moeten knokken voor de ontwikkeling van hun land, worden door de politiek tegen elkaar opgezet. De inzet van Tsipras en Varoufakis was alleszins redelijk. Ik heb daar meerdere keren op deze site over geschreven. De houding van de Trojka (ECB, Europese Commissie en het IMF) en de ministers van Financiën onder leiding van Jeroen Dijsselbloem leek buitengewoon hardvochtig en economisch niet slim. Als je de binnenlandse vraag kapot maakt, slaag je nooit in de hervorming. Het werd een spel van ego’s. Econoom Sweder van Wijnberg van de Universiteit van Amsterdam merkte in de dagen voor het referendum op dat het jammer was dat de Wereldbank niet aan tafel heeft gezeten. ‘Die hebben volgens van Wijnbergen veel meer verstand van samenhangende hervormingen dan het IMF’. En al helemaal dan het Euro smaldeel van de Trojka. Die hebben een heel eenzijdige focus op normen voor het begrotingstekort en de staatsschuld.
Team van economen en andere deskundigen
Het is onbegrijpelijk dat er niet een internationaal team van deskundigen een blauwdruk heeft kunnen opstellen om uit de Griekse malaise te komen. Waar is toch aldoor over gepraat? En hoe is er met elkaar gepraat? Is er alleen maar onderhandeld of ook geprobeerd vanuit een gezamenlijke stip op de horizon een route uit te stippelen? Waarom komt daar zo weinig van naar buiten? Waarom weten we niet welke deskundigen zijn geraadpleegd? Het lijkt alsof de onderhandelaars nauwelijks of niet echt aan Natalia Michaelidou en vele anderen hebben gedacht.
Hoop of principe?
Als je als Griek gekozen hebt voor Syriza om de hoop, moet je dan nu voor ‘ja’ kiezen om dezelfde hoop? Als de Grieken in meerderheid ‘ja’ zeggen dan zal het noodprogramma worden herstart en zal er weer gepraat worden, maar wel op de voorwaarden van de technocraten uit Europa. Met wie is nog niet duidelijk. Tsipras en Varoufakis zijn dan weg. Kiest de meerderheid voor het scenario van Tsipras en Varoufakis, dan krijgen we een ongewis vervolg of zouden de twee allang goed doordacht hebben wat er dan gebeurt. Griekenland kan niet uit de Euro gezet worden. Zouden ze weten dat bij een meerderheid voor ‘nee’ dat Hollande en Merkel dan toch bereidwillig zullen zijn om weer door te praten?
Paniekvoetbal
De frisse wind van Tsipras en Varoufakis met een electorale zege in de rug lijkt omgeslagen in paniekvoetbal en halsstarrigheid. Wat moeten we denken van de uitspraken van Varoufakis op donderdag 2 juli dat er nog steeds gepraat wordt en dat een akkoord aanstaande was? Jeroen Dijsselbloem reageerde daar onmiddellijk op met de mededeling dat er niet meer gepraat wordt en dat Varoufakis liegt! Of zou Dijsselbloem niet weten wat Tsipras al besproken heeft met Merkel en Hollande? Hebben Tsipras en Varoufakis hun hand overspeeld? Steekt hun marxistische achtergrond de kop op en strijden ze tegen het kapitalisme en niet meer voor de Grieken? Wordt het Griekse volk meegesleept in hun val? Of spelen ze een gewiekst spel met uitzicht op een prachtige overwinning? Kiest Europa voor een koers om Syriza klein te krijgen om te voorkomen dat het Spaanse broertje Podemos in het najaar de Spaande verkiezingen wint?
Gedreven in de handen van de Russen en de Chinezen
Zouden Tsipras en Varoufakis toezeggingen op zak hebben van Rusland en China? Zouden zij gokken op de geo-politieke implicaties? Voor de Navo, de Verenigde Staten, voor het Europese migratiebeleid en internationale inlichtingendiensten zou het een ramp zijn dat Griekenland los zou komen van het Westen en in de armen gedreven worden van de Russen. De belangen die op het spel staan zijn erg groot. Groter dan het blikveld van de onderhandelende Europese bureaucraten.
Is ‘ja’ het nieuwe scenario voor hoop of toch ‘nee’?
Zal de geschiedenis straks leren dat de Griekse bevolking het lot van de wereld in handen heeft gehad op 5 juli 2015? En zullen ze in meerderheid dan toch maar voor ‘ja’ kiezen, omdat dat een scenario van hoop is en uitzicht biedt op nieuwe noodfondsen of zal juist een ‘nee’ eindelijk de Europeanen ertoe dwingen om meer empathie te krijgen voor de situatie van Natalia en vele anderen? En zal iemand als Hollande de nieuwe bemiddelaar worden?
Michiel Verbeek, 5 juli 2015
