Hebben wij nu een solide pensioenstelsel in Nederland of niet? Zal de vergrijzing alleen de AOW raken of zullen ook de bedrijfspensioenen in de problemen komen? Ik heb het gevraagd aan Theo Kocken.
Theo Kocken
Enige weken geleden vertelde financieel analist Peter Verhaar bij Pauw en Witteman dat binnen 15 jaar de spaarpot van de bedrijfspensioenen voor de helft leeg zou zijn. Martin Pikaart heeft met zijn boek de Pensioenmythe al enige tijd geleden de knuppel in het hoenderhok gegooid. En een paar weken geleden hoorden we in Buitenhof de jongeren van de vakbonden klagen dat er niet veel meer in de pensioenpot zit als zij zover zijn. Afgelopen week twitterden Peter Verhaar (oud-bankier en nu financieel commentator bij BNR en Pauw en Witteman) en Matthijs Bouman (econoom, journalist bij RTL-Z en graag geziene gast bij DWDD) een presentatie (van maar liefst 45 slides) over pensioenen van Theo Kocken. Kocken is hoogleraar Risico Management en is ceo van de Cardano Group. Theo Kocken geldt als autoriteit op het gebied van pensioenen en risicomanagement. Ik heb de presentatie doorgeworsteld, maar vond dat aardig lastig zonder zijn verhaal erbij. En ik kon het niet rijmen met mijn berekeningen over de financierbaarheid van de pensioenen nu en in de toekomst. Ik heb hem zaterdag 5 januari 2013 een mail gestuurd over zijn presentatie en mijn eigen berekening. Diezelfde avond kreeg ik al een uitgebreide mail terug met de verwijzing naar een tweetal artikelen van zijn hand. Naar aanleiding van zijn mail heb ik mijn berekeningen aangepast. Ik heb het rendementspercentage voor de huidige spaarpot aangepast van 6% naar 4,5%. En heb cijfers van 2013 opgenomen voor de AOW uitkering en de berekening van pensioenuitkering.
Wordt de spaarpot aangetast of niet?
Een groot twistpunt is of de huidige spaarpot van de bedrijfspensioenen (ca. 900 miljard euro) wel of niet wordt aangetast? Uit mijn berekeningen blijkt dat dat niet hoeft, maar Kocken, Verhaar en Bouman denken van wel. Als dat wel gebeurt dan levert dat veel problemen op. Als dat niet gebeurd, dan zijn de bedrijfspensioenen goed financierbaar. Zijn mijn aannames van pensioenuitkeringen te laag?
Nationaal Pensioen Fonds (NPF)
Stel mijn berekeningen kloppen dan is de financiering van de bedrijfspensioenen met de komende vergrijzing geen probleem. Maar dat geldt voor het macro-niveau. Op micro-niveau, of te wel op bedrijfstakniveau kan een pensioenfonds wel een gat hebben tussen jaarlijks gespaarde gelden plus premies enerzijds en pensioenuitkeringen anderzijds. Als ze meer uitbetalen in een jaar dan dat ze binnenkrijgen wordt de spaarpot aangetast. In de jaren daarna wordt het probleem steeds groter, omdat het spaardeel steeds kleiner wordt. Zou het een interessante gedachte zijn om alle pensioenpotten op 1 hoop te gooien en onder te brengen bij het Nationaal Pensioen Fonds (NPF), dat vanuit de overheid wordt gerund. Dan is het microprobleem opgelost. We blijven allemaal verplicht sparen en we hebben geen last meer van een pensioenbreuk. Het enige tegenargument is dat je er als individu niet zoveel invloed meer op kunt uitoefenen. Maar weegt dat op tegen een systeem zonder veel overheadkosten en echt gegarandeerde pensioenuitkeringen?
Michiel Verbeek, 6 januari 2013
