Ik denk dat het wel een beetje meevalt. Minister Donner doet wat overdreven. Waarschijnlijk is hij bezig met de weg te plaveien voor de verhoging van de leeftijd van 67 jaar voor de bedrijfspensioenen. In navolging van de AOW.
Dekkingsgraad
Direct na de kredietcrisis hadden de pensioenfondsen grote moeite met hun dekking. Logisch na de forse waardedaling van de aandelenkoersen. Vrijwel alle pensioenfondsen kwamen onder de verplichte dekkingsgraad. De pensioenfondsen kregen drie jaar de tijd om de zaken weer op orde te krijgen. Eind 2009/begin 2010 kropen de aandelenkoersen weer uit het dal. De dekkingsgraad van veel pensioenfondsen kwam weer in de buurt van de verplichte dekkingsgraad. In augustus 2010 ontstaat er weer problemen door de lage rentestand. Sinds 2007 moeten pensioenfondsen rekenen met de marktrente. Om te bepalen of een pensioenfonds voldoende middelen heeft voor uitstaande verplichtingen in de toekomst, wordt er bepaald hoeveel geld er nodig is als er pensioenen moeten worden betaald. Dan wordt er teruggerekend met de huidige fondsen en de marktrente. Als de marktrente heel laag is moet automatisch het beschikbare kapitaal hoger zijn. Is de marktrente hoog dan is er nu minder geld nodig. Door de rente groeit het bedrag immers aan! Donner heeft geconstateerd dat er problemen gaan ontstaan bij zo’n lage rente. Een pensioenfonds kan kiezen voor lagere uitkeringen. Dan worden de verplichte bedragen in de toekomst lager. Dit is een raar systeem. Stel alle pensioenfondsen worden overgeplaatst naar Griekenland. Daar heerst een marktrente van 10%. Onze pensioenfondsen zijn dan plotseling schatrijk en kunnen de uitkeringen gaan verhogen! Dat is toch maf! Niet de marktrente moet leidend zijn, maar een gemiddeld rendement op uitstaand geld. Te denken valt aan zo’n 4%. Dat is ook de rekenrente bij de bepaling van de winst op aandelen voor de Belastingen.
Werkgevers en werknemers
De pensioenfondsen worden bestuurd door afvaardigingen van werkgevers en werknemers. Zij moeten snel met plannen komen om het systeem aan te passen.
Roep om meer individuele zeggenschap
Waarom moet ik verplicht sparen voor mijn toekomst? Waarom bepalen werkgevers en werknemers het beleid binnen het pensioenfonds waar ik verplicht moet sparen? Waren kan ik niet mijn eigen pensioenfonds uitzoeken? En waarom bepaal ik niet zelf hoeveel er maandelijks van mijn salaris opzij gelegd wordt voor mijn pensioen? Al die vragen komen op in de slipstream van de problemen bij de pensioenfondsen. De roep om meer individualistische macht bij de pensioenen wordt luider. Aan de ene kant heb ik die neiging ook, maar aan de andere kant moeten we erg oppassen met die individuele macht. Als individuen helemaal de vrije hand krijgen dan is de kans groot dat het sparen voor later op een laag pitje komt te staan. En dat kunnen we ons niet veroorloven!
22 augustus 2010
Michiel Verbeek
