Op woensdag 18 januari 2017 was ik een van de 18 insprekers bij Provinciale Staten over het herindelingsadvies Groningen, Haren en Ten Boer. Op 25 januari zal de Provinciale Staten een debat houden. Hieronder staat mijn integrale tekst.
Als je heel vaak roept dat een gemeente niet bestuurskrachtig is en financieel op het randje staat, dan gaan vanzelf mensen daarin geloven. Ook als het niet waar is. Binnenlands Bestuur opende deze week een artikel met de kop: ‘Haren bewijst eigen ongelijk’. Jammer dat de gedeputeerde Patrick Brouns zich voor de zoveelste keer verlaagt tot moddergooien. Maar degene die met modder gooit, verliest grond. Eerst beweerde de gedeputeerde dat Haren op het randje van faillissement stond. Daarvoor heeft hij mij persoonlijk excuses aangeboden. Toen beweerde de gedeputeerde in de herindelingskrant dat Haren de wettelijke taken niet aankan. Ook daar heeft de gedeputeerde excuses voor aangeboden en publiek gerectificeerd. Helaas het kwaad was al geschied. Na het uitkomen van het Coelo-rapport is de gedeputeerde een stuk genuanceerder geworden over de financiën van Haren. Als alternatief werd de bestuurskracht in stelling gebracht. Inmiddels zijn er twee nieuwe onderwerpen bijgekomen om Haren in een kwaad daglicht te stellen: opvang statushouders en huisvesting scholen. Je moet wel lef hebben om de gemeente Haren de les te lezen op het gebied van asielopvang en opvang statushouders. Nog voor de grote instroom van asielzoekers was de gemeente Haren in 2014 de eerste gemeente in de provincie Groningen die medewerking heeft verleend aan een asielzoekerscentrum in Onnen. En de gemeente Haren ondersteunt momenteel een innovatief project met statushouders, beschermd wonen, studenten en kleine bedrijfjes. In datzelfde artikel in Binnenlands Bestuur wordt Haren gekapitteld over onderwijshuisvesting. Wie had ooit gedacht dat ik mij zou moeten verdedigen tegen zulke ondermaatse beweringen. Maar degene die met modder gooit, verliest grond.
Waarom moet een gemeente opgeheven worden die de wettelijke- en de eigen gekozen taken naar behoren uitvoert, die een toegevoegde waarde heeft in de regio en die graag vooroploopt? Zijn er helemaal geen veranderingen nodig in Haren? Ja, die zijn er wel. Daarom neemt de gemeente Haren de adviezen van B&A, Deloitte en Coelo ter harte. Het kernpunt in die rapporten is de kwetsbaarheid van de financiële huishouding. Om die te verbeteren moet de algemene reserve omhoog. Als buffer tegen tegenvallers. In 2020 komen we uit op een solvabiliteitsratio van 26%. Dat is meer dan gemiddeld hoog in gemeenteland. Dat wordt gerealiseerd door een pakket van realistische bezuinigingen, lastenverhoging, organisatieverandering en strenge financiële afspraken. En het gaat niet ten koste van primaire voorzieningen. Degene die beweert dat de gemeente Haren niet in staat is om de wettelijke- en eigen gekozen taken uit te voeren, misleid de boel.
Voor de provincie is het fenomeen van de ‘lichte samenvoeging’ essentieel. Een wetsontwerp op basis van een lichte samenvoeging komt makkelijker door het Parlement. Kamerleden mogen er dan vanuit gaan dat alle betrokken gemeenten de herindeling ondersteunen. Wie beweert dat er bij het herindelingsvoorstel van Groningen, Haren en Ten Boer sprake is van een lichte samenvoeging, misleid de Tweede- en Eerste Kamer.
Haren heeft een belangrijke rol en functie in de regio Groningen-Assen op het gebied van beheer en ontwikkeling van de natuurlandschappelijke waarde van het gebied en op het gebied van excellent wonen. Een zelfstandige gemeente kan die rol beter vervullen, dan als onderdeel van Groningen. Natuurlijk heeft Groningen ook alle belang bij de groene aantrekkingskracht van Haren, maar binnen de belangenafweging tussen bijvoorbeeld economische ontwikkeling en behoud van groen zal het groen sneller opgeofferd worden. Mal en contramal versterken elkaar. Meer dan als de contramal onderdeel wordt van de mal.
Wat zouden wij graag willen van de provincie? Haal Haren uit het herindelingsadvies en geef Haren 4 jaar de kans om Beterr Haren waar te maken. Spreek van tevoren criteria af waaraan we gezamenlijk gaan toetsen. Zakt Haren voor het examen, dan wordt Haren alsnog toegevoegd aan de nieuwe gemeente Groningen, bestaande uit het huidige Groningen en Ten Boer. Ondertussen kunnen wij constructief samenwerken met de stad Groningen, en kunnen wij actief bijdragen aan de Regio Groningen-Assen. De echte motor van de sociaaleconomische ontwikkeling van de provincie Groningen. Dat zou een mooi cadeau zijn op de 20ste verjaardag van de regio.
Michiel Verbeek, 18 januari 2017
