Het herindelingsadvies Groningen, Haren, Ten Boer is goedgekeurd door provinciale Staten. Nu zijn de minister, de Raad van State en het Parlement aan zet. En die zullen weten wat hier speelt!
--afbeelding verwijderd--
De provincie Groningen heeft woensdag 1 februari 2017 een belangrijk besluit genomen. Met ruime steun in Provinciale Staten is het Herindelingsadvies Groningen, Haren, Ten Boer (GHTB) goedgekeurd. Gedeputeerde Brouns heeft het advies ongetwijfeld snel doorgestuurd naar minister Ronald Plasterk. De minister moet nu een wetsontwerp opstellen. Als hij die door de ministerraad weet te lozen, gaat het wetsontwerp naar de Raad van State voor advies. Wetsontwerp en advies gaan samen naar de Tweede Kamer. Gedeputeerde Brouns hoopte op een flitsprocedure, zodat de huidige Tweede Kamer het wetsontwerp als hamerstuk zou behandelen. We weten inmiddels dat dat niet doorgaat. Het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) laat zich niet gebruiken voor een dergelijke procedure. Dat is door het ministerie bevestigd. Het kan zo maar medio april worden als het wetsontwerp naar de Kamer gaat. Op 24 maart worden de nieuwe Tweede Kamerleden geïnstalleerd. Die gaan zich bezighouden met het GHTB-dossier. Dan is er voldoende tijd om bijvoorbeeld de Kamercommissie Bestuur naar Haren en Groningen te halen op polshoogte te nemen over de belangen, de argumenten en de betrokkenheid van inwoners bij het dossier. De nieuwe Tweede Kamer en eventueel de (huidige) Eerste Kamer beslissen over het lot van Haren.
Waar gaat het eigenlijk om?
De meerderheid van het bestuur in Haren en de meerderheid van de inwoners van Haren vinden dat Haren zelfstandig de wettelijke- en zelf gekozen taken aankan en neemt regionale verantwoordelijkheid als een loyale partner in de regio Groningen-Assen. Op basis van het eerste rapport van B&A en de door Haren zelf gevraagde financiële stresstest door Deloitte heeft Haren een deugdelijk verbeterplan gemaakt onder de naam Beterr Haren. Vervolgens is het verbeterplan financieel vertaald in de meerjarenbegroting 2017-2020. In de debatten over GHTB wordt geschermd met veel meer rapporten dan de genoemde twee. Dat leidt tot verwarring. In 2014 heeft Berenschot een benchmark gemaakt tussen Haren en een aantal vergelijkbare gemeenten. Vervolgens heeft Berenschot uitgerekend wat het versterken van de financiële positie van Haren gaat kosten. In de meerjarenbegroting 2017-2020 is daar een afdoend antwoord op gegeven. Het tweede rapport van Deloitte is gevraagd door de provincie en heeft sterk de neiging om de uitkomsten van de financiële stresstest nog een beetje aan te dikken. Dat tweede rapport heeft geen nieuwe inzichten opgeleverd ten opzichte van het eerste. Het tweede rapport van B&A blijft curieus. Dat is de toetsing van Beterr Haren. Daarin staan alleen beweringen, verwachtingen, veel doelredeneringen en weinig tot geen onderbouwde analyses. Het COELO-rapport heeft heel duidelijk laten zien dat als Haren vanwege financiën heringedeeld zou moeten worden, dan mag 1/3 van de Nederlandse gemeenten zich zorgen gaan maken over hun zelfstandigheid.
De Statenvergadering
Ik heb de Statenvergadering van 1 februari gevolgd op de publieke tribune. Direct na de vergadering heb ik een eerste reactie mogen geven voor de camera van RTV Noord: http://bit.ly/2kS5pc0
Ik wist van tevoren dat we niet veel mochten verwachten, maar je bent toch altijd weer benieuwd naar de argumenten. De SP’er Mastenbroek heeft het heel lastig gehad met het dossier, maar heeft te grote zorg over sport, welzijn, cultuur en zorg in een zelfstandig Haren. Toch gek dat de SP daar nooit eens met het bestuur van Haren over heeft willen praten. Over de lichte samenvoeging werd door Mastenbroek, maar ook door Gert Engelkens van de PvdA en Ronald Knegt van het CDA beweert dat Haren akkoord was. Als je op de publieke tribune zit blijft dat surrealistisch. Als je wilt weten wat het standpunt is van een gemeente over een bepaald onderwerp dan vraag je het en je weet het. De gemeente Haren heeft het in de zienswijze opgeschreven en in een brief van 21 september dat er geen sprake kan zijn van een lichte samenvoeging, omdat er in Haren geen draagvlak is voor herindeling en omdat er geen personeelsconvenant ondertekend is door college of raad. Hoe duidelijk moet het zijn? Ook in de beantwoording van GS gaat de gedeputeerde doodleuk ervan uit dat Haren akkoord is met de lichte samenvoeging. Deze verdraaiing van feiten kan toch niet gepikt worden door de minister, de Raad van State en de Tweede Kamer? D66’er Henri Schijf is voor herindeling, maar wilde zich niet mengen in de exegese van wat er 5 en 6 september is gebeurd.
Nico Bakker van de VVD kwam aan het einde van het debat met de mededeling dat ze een motie van treurnis overwogen richting GS, omdat ze niet enthousiast waren over de handelswijze van de gedeputeerde in dit dossier. Uiteindelijk is de motie niet ingediend, omdat er een motie van afkeuring lag van de PvhN, Groninger Belang en de PVV. Die vond de VVD te ver gaan.
De criticasters van het herindelingsadvies
Ton van Kesteren van de PVV had gedacht dat de machtspolitiek van vroeger van de PvdA voorbij zou zijn, maar de voortdenderende trein van de herindeling met roerganger Brouns deed er erg aan denken. Marc Scheffers van Groninger Belang probeerde de onnavolgbare redeneringen over de lichte samenvoeging te verhelderen. Ronald Knegt had gezegd dat als je een contract tekent, dat je daaraan gehouden bent. Scheffers reageerde daarop met: ‘weleens gehoord van een contract met ontbindende voorwaarden?’. Die ‘ontbindende voorwaarden’ betroffen volgens Scheffers de goedkeuring het hele college en de raad. Die is er niet gekomen! Ankie Voerman van de PvdD en Bé Zwiers van de PvhN probeerden het nog een keer met argumenten, maar de kaarten waren geschud.
Patrick Brouns is niet van z’n stuk te krijgen
Gedeputeerde Patrick Brouns noemde het een bewogen, maar zorgvuldig proces. Niet voor de eerste keer beweerde Brouns dat GS heeft ingegrepen toen Haren niet meer in gesprek wilde. Dat klopt niet. GS heeft de gedwongen herindeling in juni 2016 in gang gezet. Pas op 5 september 2016 heeft de meerderheid in de raad van Haren spoor 2 gestopt. Marc Scheffers vroeg Brouns of hij trots op het proces is. Dat was de gedeputeerde eigenlijk wel. Hij onderstreepte nog dat GS nooit personen op een negatieve bejegening hebben getrakteerd. Aan het voortdurend zwart maken van Haren in de media ging hij gemakshalve voorbij. Brouns vond het een open en transparant proces. Dat was vanaf de publieke tribune toch lastig te slikken. In december 2015 gaf Brouns in gesprekken met het college van Haren aan dat een zelfstandige status van Haren zeker tot de mogelijkheden hoorde. Hij kon de door de raad van Haren gewenste nadere onderbouwing goed gebruiken richting de minister. Toen het eerste rapport van B&A uitkwam deed Brouns de suggestie om ook samen met Groningen te kijken naar oplossingen voor de knelpunten uit het rapport. Toen Haren steeds meer grip kreeg op het oplossen van de knelpunten en perspectief zag voor de toekomst, koos Brouns voor dwang. Het blijft jammer dat we als gemeente samen met de provincie niet meer inhoudelijk de diepte in zijn gegaan over de knelpunten en de oplossingen. Misschien hadden we daar vanuit Haren meer op moeten aandringen! Daar is nu niets meer aan te doen. Het herindelingsadvies van de provincie ligt er. De informatievoorziening en de dialoog wordt verplaatst naar Den Haag. Vanuit Haren zullen we aantonen dat Haren de zelfstandigheidsstatus aankan. Of ze in Den Haag dat doorslaggevend laten zijn is natuurlijk de vraag! Dat weten we eind van het jaar.
--afbeelding verwijderd--
Michiel Verbeek, 5 februari 2017
