Herman Wijffels bepleitte zondag 19 september 2010 in het televisieprogramma Buitenhof voor een nieuw politiek stelsel. Een belangrijke reden voor deze prominente CDA’er om dit naar voren te brengen is zijn zorg over de verhouding kabinet en de Tweede Kamer. Op papier is het dualistisch stelsel, maar in de praktijk kiezen de coalitiepartijen voor het slaafs volgen van de eigen regeringsploeg. Met de vermoedelijke komst van het eerste kabinet Rutte ziet Wijffels de fracties van de VVD, het CDA en de PVV elkaar krampachtig vasthouden. En denkt Wijffels dat de Tweede Kamer daarmee ‘kaltgestelt’ zal worden. Maar moeten we nu echt bezorgd zijn? Ik waag dat te betwijfelen. Als meerdere partijen een coalitie vormen dan zullen ze afspraken met elkaar moeten maken over onderwerpen waar ze niet allemaal hetzelfde over denken.
Een partij kan op die manier iets binnenslepen wat de partij nooit voor elkaar zou krijgen als ze afhankelijk zou zijn van een debat in de Tweede Kamer. Over en weer worden er punten gegund. Het lijkt oneerlijk omdat de niet coalitiepartijen er helemaal geen invloed op kunnen uit oefenen. Het lijkt erop dat Wijffels de voorkeur geeft aan een zakenkabinet die iedere keer een meerderheid moet zien te krijgen in de Tweede Kamer. En die meerderheden kunnen verschillen. Zeker tegen de achtergrond van zijn analyse over de politieke constellatie. Vroeger hadden we de links-rechts as op het terrein van de sociaal-economische verdeling, waar iedere politieke partij te plaatsen was. Nu is er een tweede hoofdas bij gekomen, de sociaal-culturele as. Op deze as speelt integratie een belangrijke rol. Ik waag ernstig te betwijfelen of de huidige politieke situatie reden is voor ingrijpende structuurwijzigingen. Ik ben blij dat in ons politieke systeem het voor iedere partij mogelijk is om toe te treden tot het systeem. Ook al zijn niet alle partijen meer in te delen op de links-rechts as, toch zijn partijen te duiden aan de hand van een combinatie van levensinstelling en een set aan standpunten. Laten we maar gewoon knokken om de inhoudelijke opvattingen in plaats van ons te verliezen in een structuurdiscussie! Het enige aardige van het eerste kabinet Rutte is dat er voor alle niet afgedichte onderwerpen geknokt zal moeten worden voor meerderheden. Dat zullen ongetwijfeld wisselende meerderheden zijn. Laten we hopen dat er veel zullen zijn!
19 september 2010
Michiel Verbeek
