Het boek Gedeeld Leiderschap van Jelle Dijkstra en Paul-Peter Feld is uitgeroepen tot het managementboek van het jaar 2011. Ik had er al over gelezen, maar kocht het boek pas nadat ik heb zitten bladeren bij Selexyz in Groningen. Was eerst even in de war, omdat er twee boeken lagen met dezelfde titel, maar andere vormgeving. Hiermee is een belangrijk gedachte tastbaar gemaakt: om te vermenigvuldigen moet je delen! Een van de boeken kun je weggeven! Tijdens het lezen heb ik aantekeningen gemaakt op mijn IPad. Hier volgen de aantekeningen:
1. Het belang van s ociaal kapitaal : de voorraad actieve connecties tussen mensen. Het geheel van vertrouwen, wederzijds begrip, gedeelde waarden en gedrag dat de leden van menselijke netwerken verbindt en samenwerking mogelijk maakt.
2. Niet alles van waarde is kwantificeerbaar. Mooie uitspraak van Einstein : Everything that can be counted does not necessarily count, everything that counts cannot necessarily be counted.
3. Belangrijk voor het succes van een bedrijf: niet op individueel niveau, maar op groepsniveau benutten van intellectuele hulpbronnen.
4. Noodzaak van kleinschalige en in hoge mate zelfstandige samenwerkingsverbanden over team- en afdelingsgrenzen heen.
5. De ‘onzichtbare regie’ : individuen worden in staat gesteld autonoom te handelen en de informatie bijeen te zoeken die nodig is om zelfstandig beslissingen voor te bereiden.
6. De 10 veranderingen van Ben Tudor van Gartner: 1. Deroutinisering van werk; 2. Werk-zwermen (iedereen kan met iedereen samenwerken); 3. Zwakke links (inschakelen van anderen via jouw contacten); 4. Werken met het collectief; 5. Werk ‘on the fly’ organiseren; 6. Proactief werken; 7. Simuleren en experimenteren; 8. Gevoelig zijn voor patronen; 9. Relaties leggen over grenzen van organisaties; 10. De werkplaats wordt virtueler (individuen bepalen zelf waar en wanneer zij werken).
7. Minder uitgaan van regels, systemen en procedures. Die leveren alleen maar schijnzekerheid. Kwaliteiten als Synchroniteit(activiteiten lijken toevallig van aard, maar er is ook een verborgen onderlinge samenhang) en Serendipiteit(openstaan voor het toevallig vinden).
8. Vertrouwen omhoog, dan snelheid omhoog en kosten naar beneden! Je kunt het geven zonder te verliezen. Geef je vertrouwen, dan krijg je vertrouwen. Vertrouwen is geen eigenschap, maar het is ‘op te bouwen’.
9. De 9 vertrouwensregels van de KPMG : 1. Maak persoonlijk contact; 2. Definieer gezamenlijke doelstellingen; 3. Geef het goede voorbeeld; 4. Bouw vertrouwen op met goede regels; 5. Geef elkaar verantwoordelijkheid en vertrouwen; 6. Houd koers, bewaar rust, ook als er iets misgaat; 7. Zet in op geïnformeerd vertrouwen, niet op blind vertrouwen; 8. Ga mild om met misverstanden, maak korte metten met misbruik; 9. Durf te experimenteren en leer van ervaringen.
10. Delen van leiderschap. Bij een groep vogels is degene die voorop vliegt niet aldoor de leider. Als in de achterhoede een vogel naar beneden duikt op een prooi volgt de rest. Als het voedsel op is en een andere vogel vliegt op, volgt de rest.
11. Maak van iedere werknemer een talentportfolio.
12. Leiderschapskwaliteiten : persoonlijke kracht, passie, innovatiegericht en lerend vermogen, helicopterblik, netwerkvaardigheden, organiserend vermogen, coachingsvaardigheid, conflictmanagement, culturele sensitiviteit, dilemma’s verbinden.
13. De manager is een verdwijnende discipline. In de transitie naar nieuwe werkwijzen moet de manager dienend leiderschap tonen. Ondersteunt bij leer- en samenwerkingsprocessen, faciliteert en coacht medewerkers.
14. Crowdlearning. Ieder individu leert een eigen deel van de beschikbare kennis en informatie. Vervolgens wisselen individuen inzichten en ervaringen met elkaar uit.
15. Gewenste veranderingen : 1. Het stimuleren van authenticiteit, betrokkenheid en engagement; 2. Het geven van vertrouwen; 3. Het onbeperkt willen delen van eigen kennis en ervaring met anderen; 4. Jezelf continu verbinden met anderen; 5. Samen beslissen; 6. Het (ver)delen van leiderschapstaken; 7. Het scheppen van ruimte om te experimenteren en fouten maken.
Ik heb het boek met veel plezier gelezen. Heb weer wat geleerd. En voel me bevestigd in de hoofdlijn van mijn eigen aansturing van Biblionet ID (www.biblionetid.nl).
Michiel Verbeek, 6 maart 2012
