Gelukkig kiest onze lokale brandweer voor eerst brand blussen! De Europese regeringsleiders gaan zich eerst bezighouden met het voorkomen van een nieuwe brand. Na 9 uur vergaderen komen ze op 9 december 2011 met een verklaring. Er worden kwalitatieve stappen genomen naar een echte ‘unie van begrotingsstabiliteit’. In de verklaring staat: ‘ Er zal een automatisch correctiemechanisme worden ingebouwd dat in werking treedt indien van de regel wordt afgeweken. Dat mechanisme wordt door elke lidstaat vastgesteld op basis van door de Commissie voor te stellen beginselen’. Over de precieze invulling staat niks! De regeringsleiders hopen opnieuw met een bezweringsformule de financiële markten tot rust te krijgen.
Misschien lukt dat weer voor één of twee dagen, maar daarna is het effect uitgewerkt en zal gekeken worden naar de echte daden. En die zijn mager!
Alleen Luxemburg voldoet aan de eisen
Op het moment dat de verklaring wordt afgegeven voldoen alleen Estland, Finland en Luxemburg aan de 3% eis voor de begroting en binnen de 60% eis voor de staatsschuld blijven alleen: Cyprus, Estland, Luxemburg, Malta, Slovenië en Slowakije. Van alle 17 Eurozonelanden voldoet alleen Luxemburg aan de beide referentiewaarden. Het is toch vreemd dat de Europese leiders dan nu alleen maar bezig zijn met automatische sancties bij overtreding van referentiewaarden voor het begrotingstekort en de staatsschuld! En maar niet praten over hoe wij onze Europese economieën moeten hervormen om gezamenlijk meer concurrentiekracht te kunnen ontwikkelen. En maar geen kloek besluit nemen over de acute problemen in de Eurozone. En het acute probleem is dat volgend jaar o.a. Italië, Spanje en Griekenland 1.000 miljard euro van hun staatsschulden moeten herfinancieren. Als ze dat geld op de kapitaalmarkt moeten lenen dan betalen ze een veel te hoge rente. En dan dreigen die landen aan schulden te bezwijken. Het noodfonds van 425 miljard euro wordt niet verhoogd en een deel is al gebruikt voor Griekenland, Ierland en Portugal. En over gezamenlijke financiering van schulden door de uitgifte van Eurobonds mag van Andrea Merkel nog steeds niet gesproken worden. Al realiseert zij zich dat dit een logisch onderdeel is van de fiscale unie die zij zelf ambieert. Maar ja, zo lang zij dat niet heeft binnengesleept speelt ze hoog spel en verzet zij zich tegen Eurobonds.
De alternatieve aanpak
Het ware veel beter geweest om een uitgebreid reddingsplan op te stellen voor de landen die veel te hoge rentes moeten betalen op de financiële markten en vervolgens aan de redding eisen en voorwaarden verbinden.
Groot gevaar van de huidige aanpak
Het grote gevaar van het gebrek aan duidelijkheid door de politiek is dat alle spelers op de financiële markten hun eigen plan gaan trekken. En dat kan heel goed betekenen dat partijen zich zoveel mogelijk gaan terugtrekken uit het eurogebied als ze dat kunnen. Door die beweging zullen de rentes op staatsobligaties nog hoger worden.
Wat bedrijven wel kunnen, maar politiek blijkbaar niet
Als grote bedrijven een moeilijke markt zien of verwachten nemen ze onmiddellijk ingrijpende maatregelen. Als omzetten vermoedelijk achter gaan blijven wordt er stevig ingegrepen in de kostensfeer. En altijd meer dan strikt nodig is. Dat doen ze omdat als het tij keert onmiddellijk klaar te zijn voor een nieuwe groeispurt. Waarom kunnen overheden daar niet een beetje van leren?
Doormodderen
Iedereen die gehoopt had op een combinatie van:
1. een gezamenlijke financiering van schulden door Eurobonds of door een groot noodfonds als vangnet
2. de oprichting van een nieuwe begrotingsautoriteit die de begrotingsdiscipline moet bewaken
3. de afspraak dat ieder land die aanklopt voor steun een hervormingsprogramma opstelt en uitvoert onder leiding van het IMF (Internationaal Monetaire Fonds) en
4. een hervormingsprogramma om de concurrentiekracht te verbeteren van de Eurozone als economische grootmacht.
moet het doen met doormodderen en ondanks alles: moedig voorwaarts!
Michiel Verbeek, 9 december 2011
