Zouden we aan de vooravond staan van de ontreddering in Europa en het uit elkaar vallen van het grootste economische blok in de wereld? Of staan we aan de vooravond van de herdefiniëring van Europa? Ziet de meerderheid in Europa het samenwerkingsverband als de beste garantie voor vrede en economische voorspoed? Europese leiders willen naast begrotingsdiscipline ook een groeiprogramma. Dat ligt allang klaar: EU2020. Er moeten politici opstaan die begeestert zijn om de Europese inwoners mee te nemen naar een nieuwe tijd. We hebben meer politici nodig als Guy Verhofstadt.
EU 2020-strategie
De kersverse nieuwe president van Frankrijk, François Hollande, moest zijn kiezers iets voorschotelen ter compensatie van een zwaar bezuinigingsprogramma. Hij pleitte voor een aanvullend groeiprogramma. Dat is geen probleem, want dan ligt al klaar in Brussel. De EU strategie voor 2020 kent 4 pijlers: slimme groei, duurzame groei, inclusieve groei en economisch bestuur. De regeringsleiders zijn het tijdens de top van 25 en 26 maart 2012 eens geworden over de volgende doelen:
Meer onderzoek en ontwikkeling. Investeringen in onderzoek van overheid en bedrijven moeten stijgen tot 3% van het BBP (Bruto Binnenlands Product).
Meer werkgelegenheid. In 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 t/m 64 jaar betaald werk verrichten.
Groene economische groei. De zogenaamde 20/20/20-doelstellingen. 20% minder CO2 afval ten opzicht van 1990. 20% van de energie moet duurzaam worden opgewekt. En 20% meer energie-efficiency.
Bevorderen van sociale insluiting. Het aantal Europeanen dat op de grens van de armoede leeft moet worden verminderd. Daardoor moet aan ten minste 20 miljoen mensen een uitweg uit het risico op armoede worden gehouden.
Onderwijs verhogen. In 2020 moeten minder jongeren vroegtijdig de school verlaten. Het percentage uitvallers moet onder de 10% komen te liggen. Daarnaast moet ten minste 40% van de jongeren een diploma in het hoger onderwijs halen.
Bezuinigen, hervormen en investeren
De Grieken en de Spanjaarden gaan niet harder lopen als ze geduwd worden, ze gaan harder lopen als ze naar iets moois willen. Met alleen bezuinigingen krijg je mensen niet mee. En zo krijg je de economie ook niet aan de praat. Er moet bezuinigt worden, maar het moet samengaan met hervormingen die ondernemerschap uitlokt en daarmee economische groei. En er moet gekeken worden naar investeringsprogramma’s. Europa zit in de hoek waar de klappen vallen. Teruggang in de conjunctuur, maar ook nog steeds bankenproblemen en schuldenproblemen. Alleen een gezamenlijke aanpak in Europa kan dit werelddeel weer een florerende toekomst geven. De mooie doelstellingen van EU 2020 moeten nu voorzien worden van een inspirerend uitvoeringsprogramma met bijpassende middelen. Hoe krijgen we bezuinigingen, hervormingen en investeringen met elkaar in evenwicht en hoe zorgen we voor beweging? Mensen komen immers in beweging als ze ergens naar toe willen. We willen naar een mooier Europa. Een concrete aanpak:
De afspraken ten aanzien van de begrotingen blijven gehandhaafd, met dien verstande dat landen als Griekenland en Spanje meer tijd krijgen om op koers te raken.
Alle staatsschulden kunnen via de ECB (Europese Centrale Bank) worden gefinancierd. Daarmee voorkom je aanvallen van de financiële markten op individuele landen. Alle EU landen krijgen hierdoor de mogelijkheid om schulden tegen een redelijke rente te financieren.
Er komen nieuwe afspraken over de omvang van de staatsschuld. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het onderzoek van de economen Reinhardt en Rogoff. Belangrijk onderzoeksresultaat is dat een staatsschuld van meer dan 80% de economische groei in gevaar brengt.
Alle lidstaten maken een programma op basis van de uitgangspunten van de 20/20/20- doelstellingen op het gebied van duurzame energie. Deze programma’s moeten publiek-private plannen bevatten. Binnen de EU komt er een fors investeringsfonds beschikbaar voor de medefinanciering van die plannen. Nationale staten, bedrijven en Europa gaan gezamenlijk voor duurzaam! Juist in een economisch moeilijke tijd. Hiervoor zal de ECB geld moeten scheppen.
Met een gezamenlijke financiering worden er voor alle EU landen docenten economische geschiedenis opgeleid. Scholen in alle landen krijgen de mogelijkheid om deze docenten in school te halen voor speciale programma’s over Europa.
Op de arbeidsmarkt, de woningmarkt en de pensioenmarkt worden hervormingen doorgevoerd. Voor bedrijven wordt het makkelijker om werknemers te ontslaan als er geen werk meer is. Daardoor zullen ze ook weer sneller mensen kunnen aannemen. Personeel moet je als bedrijf snel kunnen aanpassen aan je orderportefeuille.
De markt van kopen en huren van woningen wordt afgestemd op de hervorming op de arbeidsmarkt.
De pensioenleeftijd gaat overal omhoog in de richting van 67 jaar. Er wordt Europese wetgeving voorbereid van een verplichte verzekering tegen ouderdom, maar burgers kunnen zelf kiezen waar ze de verzekering afsluiten.
De strijd tegen armoede wordt aangebonden met een door de staat gegarandeerd fatsoenlijk sociaal minimum per land. Een minimum dat gebaseerd is op deelname in de nationale samenleving. Dat betekent fatsoenlijke bedragen voor: eten en drinken, kleding, huisvesting, mediagebruik, mobiliteit en beetje vertier.
Investeringsfonds
De nationale staten hebben bijna allemaal te kampen met grote staatsschulden en kunnen daarom moeilijk investeringsprogramma’s opzetten en uitvoeren. Zij moeten de staatsfinanciën op orde brengen en hervormingen doorvoeren die bedrijvigheid uitlokken. Vanuit Europa moet een groot investeringsprogramma ontwikkeld worden, dat nationaal wordt uitgevoerd. Misschien is er wel een bedrag nodig van zo’n 5.000 miljard euro. Europa moet nu alles op alles zetten om iets voor te blijven stellen in de wereldeconomie. In Nederland gebruikte het Paarse kabinet als slogan: werk, werk, werk. Het wordt nu tijd voor Europa, Europa, Europa! En hou in gedachte:
Mensen gaan niet harder lopen als ze geduwd worden, maar wel als ze naar iets toe willen. We willen naar een slim, duurzaam en sociaal Europa!
Michiel Verbeek, 13 mei 2012
