Het nieuwe jaar ligt nog maagdelijk voor ons. Wat gaat het tweede decennium ons brengen? Wat gaan we met dit nieuwe jaar doen?
Het eerste decennium
Het eerste decennium werd bepaald door 11 september 2001 (de vliegtuigen in de Twin Towers) en de kredietcrisis na de val van de Lehman Brothers Bank. De Verenigde Staten en Bondgenoten hebben zich niet alleen aangevallen gevoeld door een stel criminelen, maar ook door de Islamitische wereld. Met ingrijpende gevolgen. Een geïntegreerde Nederlander van Marokkaanse afkomst op 10 september 2001 was op 12 september 2001 opeens vooral Moslim. Niet voor zichzelf, maar voor de omgeving. De grote groep van nieuwkomers in het Westen werd aangesproken op de daden van mensen die toevallig dezelfde religie aanhingen. Het hele politieke landschap veranderde. De Westerse wereld koos voor volstrekt mislukte ingrepen in Irak en Afghanistan. Maar het eerste decennium is voorbij. Het tweede decennium wordt anders.
Ervin Staub
Na 9/11 en de kredietcrisis hebben we in veel landen een ontwikkeling gezien van afzetten tegen minderheden. Voor onze ellende werd een zondebok gezocht. Zoals dat zo vaak eerder is gebeurd in de geschiedenis en in de toekomst zal gebeuren. De Amerikaanse hoogleraar Ervin Staub ziet bij het keren tegen minderheden een vast patroon. Een patroon dat ook in Nederland herkenbaar is. Een cultuur die bang en in de war is. Gemeenschappen waarbinnen traditionele waarden en omgangsvormen zijn verstoord. Een toenemende tendens om alle heil te zoeken in het eigene. Een neiging om tegelijk bepaalde minderheden tot zondebok te maken. Het perspectief bieden van een samenleving die van dat ‘probleem’ is bevrijd. Het wegzetten van al diegenen die dat ideaal in de weg staan als ‘vijanden’ en ‘verraders’. Door de aanjagers en de medetoeschouwers wordt passiviteit gezien als een vorm van goedkeuring. Dit kan snel leiden tot een sneeuwbaleffect. Maar de toeschouwer kan zich ook verzetten. En kan het patroon onschadelijk maken. Laten we dat doen! Je kunt toch niet de kleine groep moslims de schuld blijven geven van al onze ellende? Je kunt je blijven richten op een klein groepje dat zich gedwongen voelt om meer in de religieuze achtergrond te verschuilen, maar we kunnen als toeschouwers ook zicht krijgen op de vele goede mensen die toevallig ook moslim zijn. We kunnen niet alle Marokkanen als slecht wegzetten, omdat we ook leuke en goed Marokkanen tegenkomen.
Een nieuw decennium
‘Je ziet het pas als je het door hebt’ is een van de wetten van Johan Cruyff. Je moet oog hebben voor de nieuwe onderstroom. Een ontwikkeling met wenkend perspectief! We zijn nog niet klaar met de nasleep van de kredietcrisis, maar toch zijn we weer op weg naar betere tijden! Het ‘nieuwe normaal’ houdt ons nog een aantal jaren in de greep, maar het tweede decennium gaat ook mooie tijden opleveren. De mooie nieuwe kanten moet je leren zien! Steeds meer leiders van grote bedrijven realiseren zich dat alleen het najagen van winst en aandeelhouderswaarde niet alleenzaligmakend is. Sterker nog de focus op winst levert meestal niet het gewenste resultaat op. Dat is vergelijkbaar als je bij tennis een prachtige gelegenheid krijgt op een punt te scoren, dan kan dat mis gaan als je teveel denkt aan het punt. Als je denkt aan hoe je zo’n bal moet spelen dan focus je op de uitvoering van de beweging in plaats van het resultaat. En zo moet het. Net als een penalty in het belangrijkste toernooi van je leven. Niet focussen op het resultaat, maar op hoe je de penalty moet nemen! Goede aanloop en strak in een boven hoek. Train je dat goed, dan kun je dat goed en is het altijd raak. Hoe goed de keeper ook is. De keeper heeft pas kans als jij het als schutter laat afweten!
Bedrijfsleven is de nieuwe motor
In het komende decennium zal het bedrijfsleven het verschil maken op het gebied van duurzaamheid. Bedrijven zullen zien dat investeren in duurzaamheid de moeite waard is. In bedrijven zal ontdekt worden dat gemotiveerde mensen de beste werknemers zijn. En dat die medewerkers iets willen doen dat ook maatschappelijk relevant is. Alleen maar winst maken is te weinig als je geen mooie dingen doet met die winst. Overheden in de Westerse wereld zullen in de eerste helft van het nieuwe decennium volop bezig zijn met schulden uit het verleden weg te werken. Er zal te weinig ruimte zijn voor de nieuwe tijd. Bedrijven en individuele mensen moeten het doen!
Nieuwkomers op de wereld
Dex, Finn, Noor, Merlijn, Sepp, Pim, Kas, Isabella, Victor, Iris, Mees, Laura, Marie, en Luuk zijn nog maar heel kort op deze wereld. Sommigen mensen zijn somber gestemd over de toekomst van deze nieuwkomers. Zij denken dat jullie het slechter krijgen dan jullie ouders en grootouders. Maar, lieve kinderen, jullie zijn geboren in een prachtige tijd. Het wordt een prachtige tijd. Een tijd waar we afscheid gaan nemen van de verslaving aan olie. Waar we niet over hoeven te gaan op minder om verstandig te zijn. We kunnen ‘all the way’ gaan waar het gebruik van energie betreft. En dat is wel fijn in deze digitale wereld. We halen energie straks veel rechtstreekser uit de zon. En daar is meer dan genoeg van. Jullie gaan straks naar de middelbare school met de vierde generatie iPads of met je Microsoft Courier. Jullie moeten lachen om het gezeul met tassen met boeken van jullie ouders op oude filmpjes. Je kunt je niet voorstellen dat er zoveel geageerd is tegen auto’s. Het zijn toch prachtige vervoersmiddelen zonder geluid en zonder uitstoot van viezigheid. We zijn alleen met een beetje veel. Maar naast de grote weg wonen is straks handig. Nu is dat nog slecht voor je gezondheid. Straks niet meer. En als je van Groningen naar Utrecht moet, dan zet je de auto op de A28 autoband. En hoef je zelf niet meer te rijden. Je kunt rustig je e-mail lezen, even beeldbellen of chatten, de digitale krant lezen of je twitter bijwerken. Je bent blij dat er niet meer van die idiote interventies zijn in de wereld als Irak en Afghanistan. Jullie gaan plezier beleven aan het jarenlange onderzoek naar de toepassingen van de nanotechnologie. Jullie zullen oog hebbenvoor prachtige innovatie vanuit Nederland, zoals van de Waterboxx en de bijdrage van Plantlab aande bestrijding van de honger in de wereld. Jullie zijn meer Europeanen en Wereldburgers dan Nederlanders of Groningers. En vooral om die reden gaat het goed in Nederland! Jullie vinden Nederlanders die niet in Nederland zijn geboren interessant en zeker niet eng.
Maar nu eerst 2011
Aan de ouders van Dex, Finn, Noor, Merlijn, Sepp, Pim, Kas, Isabella, Victor, Iris, Mees, Laura, Marie, en Luuk en vele anderen de vraag om mee te werken aan het creëren van die mooie nieuwe tijd. Laten we beginnen om er een mooi 2011 van te maken!
2 januari 2011, Michiel Verbeek
