Wat kun je anders aankijken tegen dezelfde informatie!
In de ogen van velen heeft de Raad van State een vernietigend advies geschreven over het AOW-plan van het kabinet. De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en oud lid van de Raad van State, Donner, ziet dat heel anders. Donner ziet het rapport als een suggestie voor een andere oplossing!
**
Kleine stapjes of twee grote stappen
** Het was opmerkelijk dat het kabinet met het plan kwam om de AOW leeftijd naar 67 jaar te brengen in twee stappen. Vanaf 2020 is de pensioengerechtigde leeftijd 66 jaar en vanaf 2025 is dat 67 jaar. Tot dan toe was van vele kanten het voorstel omarmd om de verhoging heel geleidelijk in te voeren door vanaf 2011 ieder jaar de pensioengerechtigde leeftijd met 1 maand te verschuiven. In het huidige systeem zou ik op 20 juni 2021 met pensioen kunnen. Bij de geleidelijke ophoging wordt dat 20 april 2022. In de plannen van het kabinet: 20 juni 2022. De gedachte van de geleidelijke aanpak is voor het eerst geopperd door Flip de Kam en Frans Nypels in hun boek ‘Tijdbom’ uit 1995. Jaren later heeft Marcel van Dam in zijn column in de Volkskrant de gedachte nieuw leven ingeblazen en nu lijkt het net of een aantal politieke partijen het plan hebben bedacht.
Vier redenen om tijd te nemen
Donner legde op zondag 6 december 2009 in Buitenhof uit waarom hij het kabinetsplan beter vindt dan de aanpak van Flip de Kam. Donner wil de geleidelijke aanpak niet om vier redenen. Eén: hij heeft tijd nodig om een oplossing te vinden voor de zware beroepen. Twee: hij wil in de huidige economische situatie geen ingrijpende verandering. Drie: hij wil de groep van 55 jaar en ouder volledig ontzien en vier: hij heeft tijd nodig om de arbeidsmarkt voor ouderen te verbeteren. In de huidige groep 55-plussers zit een groot aantal die vroeg zijn begonnen met werken en die weinig kansen meer hebben op de arbeidsmarkt als ze van baan willen veranderen. Die groep wil Donner en het kabinet volledig beschermen.
Zwaar werk
De deskundigen zijn het erover eens dat er geen eenduidige definitie valt te formuleren over ‘zwaar werk’. Donner hoopt op basis van praktijkervaring toch een objectieve maat te vinden, maar daar is tijd voor nodig. Wat al wel in zijn plan is meegenomen dat iemand die 42 jaar heeft gewerkt en nog geen 67 jaar is toch met pensioen kan. Maar dan wel tegen een lagere pensioenuitkering.
Ouderen zijn vaak te duur
Donner heeft ook tijd nodig om werkgevers zover te krijgen dat zij ouderen die dreigen versleten te raken op tijd een andere baan aan te bieden. En als ouderen in de loop van de tijd minder productief worden, dan moeten ze ook voor de werkgever minder duur worden. Die discussie zal zeker gevoerd worden de komende tijd. Voor een klein bedrijf met een beperkt aantal banen is het vrijwel onmogelijk om een andere baan aan te bieden. Als deze kleine ondernemer het perspectief heeft dat hij op een gegeven moment gedwongen wordt een oudere ander werk aan te bieden dat hij niet heeft, dan zal hij zorgen dat hij op tijd van de oudere werknemer afkomt. Hard misschien, maar wel begrijpelijk. Zeker als er flinke boetes geriskeerd worden. Ik denk dat Donner dit probleem wel ziet en daarom ook meer tijd nodig heeft.
**Betaling AOW
** Anno 2009 wordt een groot deel van de AOW kosten betaald uit premies. De rest uit algemene middelen. Dat noemen we de fiscalisering van de AOW. De premie voor de AOW is bevroren op 18% van het inkomen. Dat is niet genoeg om alle AOW-aanspraken te betalen. Uit de algemene middelen betalen alle belastingbetalers mee. De tweede fiscalisering is de zogenaamde BOS-belasting. Rijkere AOW’ers gaan straks meer belasting betalen.
**Oneigenlijke argumenten
** Donner en de kabinetspartijen willen het AOW-plan graag verkopen onder het mom van de betaalbaarheid van de vergrijzing, terwijl het eigenlijk is ingegeven vanwege de financiële problemen door de kredietcrisis. Het gekke is dat de financiële consequenties van de vergrijzing al veel langer bekend is. Het CDA en de PvdA hebben niets over de verhoging van de AOW-leeftijd in hun verkiezingsprogramma staan. De enige partij die hier al wel over aan het nadenken was is D66. D66 heeft al in het huidige verkiezingsprogramma de aanpak van Flip de Kam opgenomen.
**Voorkeur voor de aanpak van Flip de Kam
** Ik kan de argumentatie van Donner volgen, maar blijf voorstander van de aanpak van nu beginnen en in kleine stapjes naar de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd naar 67 jaar. Deze aanpak betekent dat er nu gekozen wordt voor een ander systeem. In de aanpak van Donner kan een nieuw kabinet heel eenvoudig de plannen weer wijzigen. Zonder enige wetswijziging. De aanpak van de geleidelijke verhoging betekent dat de huidige generatie ouderen met een behoorlijk inkomen ook meebetalen aan het nieuwe stelsel. Een vorm van solidariteit van generaties. In het kader van het verbeteren van de Rijksfinanciën is het van belang om zo snel mogelijk te starten. Nu en in de komende jaren staan de Rijksfinanciën onder druk. Wachten op een oplossing vanaf 2020 lijkt me onverantwoordelijk.
6 december 2009
