De twijfelaars tussen D66 en de PvdA gaan bepalen of we wel of niet snel een stabiel kabinet krijgen.
Het ging zo goed in de verkiezingsstrijd. De PvdA eist met Diederik Samsom steeds meer een hoofdrol op, maar blijft in de peilingen nog net onder de VVD. Niemand wil met de PVV samenwerken en de SP is niet aantrekkelijk voor CDA en D66. Alle bewegingen gaan in de richting van een stabiele coalitie door het midden met VVD, PvdA, D66 en CDA. Een coalitie die prima voldoet aan de twee natuurwetten van coalitievorming. Wet 1: een partij vormt geen coalitie waarin de vorige periode ruzie mee gemaakt is. Wet 2: er moet een goede balans zijn tussen links en rechts binnen de coalitie. Met een VVD en PvdA tussen de 30 en 35 zetels en D66 en CDA tussen 12 en 14 zetels en de VVD als grootste kan er direct vanaf 13 september gewerkt worden aan het tweede kabinet Rutte. Maar wel van een compleet andere snit dan Rutte 1! Maar als de PvdA in de eindspurt nog een beetje weghaalt bij de SP en bij D66 dan kan de PvdA zo maar de grootste partij worden. Dan wordt alles anders. De VVD moet dan accepteren dat Rutte geen premier wordt. Zal hij zo sportief zijn om onder premier Samsom te dienen? Het verlies van het premierschap zal de VVD ruimschoots gecompenseerd willen zien. Dat gaat onherroepelijk leiden tot grote spanningen met de PvdA. Met als gevolg geen overeenstemming. Kan Rutte premier blijven dan kan er snel zaken worden gedaan. Diederik Samsom doet het fantastisch en is zonder meer geschikt als premier. En ik zou het ook wel spannend vinden. Maar als de VVD zich onttrekt van z’n verantwoordelijkheid door het verlies van het premierschap en niet in een kabinet stapt onder Samsom? Dan kan Samsom misschien premier worden van een ‘allergaartje’ coalitie met SP, D66, Groen Links, Christen Unie met gedoogsteun van 50plus en de Partij voor de Dieren. Dat wordt helemaal niets! Een rechtse coalitie met VVD, PVV en CDA gaat niet gebeuren. Voldoet niet aan wet 1 en ze halen samen geen meerderheid. Wat nu te doen? Verstandig is te stemmen op 1 van de vier middenpartijen en daarbij het geluid binnen de nieuwe coalitie versterken. Voor de twijfelaars tussen D66 en Diederik Samsom (de keuze zal minder D66 - PvdA zijn) moet toch maar strategisch D66 stemmen. Dan blijft de VVD net iets groter dan de PvdA en kan er heel snel een kabinet worden gemaakt!
Michiel Verbeek, 8 september 2012
