Op vrijdag 20 november 2009 was de film ‘De onrendabelen’ van Marcel van Dam te zien op televisie.
De film portretteert mensen die niet kunnen voldoen aan de maatschappij van geld en winnen.
In de film werd aangegeven dat het sociaal minimum er in de afgelopen tijd in koopkracht op achteruit is gegaan. Uit onderstande grafiek blijkt dat het niet veel uitmaakt welke regering er zit!
In de film gaf ook de socioloog Raf Jansen commentaar. Ik moest toen terugdenken aan de verkiezingscampagne voor de Tweede Kamer in 2002. Ik heb toen deelgenomen aan een discussie over armoede. Iedere deelnemer moest vooraf een stukje schrijven. Dat artikel heb ik opnieuw gelezen. Zie hieronder.
_
Voorbij de zorg van de eerste levensbehoeften_** Bijdrage van Michiel Verbeek, nummer 10 op de kandidatenlijst van D66**
2002
Stelling:'Arbeid levert vaak geen oplossing voor armoede'
Wat is armoede?
Armoede in Nederland betekent voor mij niet verder komen dan voorzien in je eerste levensbehoeften. Dat betekent dat je dag in dag uit vrijwel al je tijd besteed aan zorg om eten, drinken, kleding en adequate huisvesting. Naast het voorzien in de eerste levensbehoeften onderscheid ik 'sociale behoeften' en de behoefte van 'zelfverwerkelijking'.
De sociale behoeften hebben te maken met de elementaire behoefte van 'ergens bij te horen'. De behoefte van 'de zelfverwerkelijking' heeft te maken met optimale individuele ontplooiing en luxe. De kans krijgen 'alles uit jezelf te halen'.
Arbeid kan een positieve bijdrage leveren aan het doorbreken van armoede. Bij een fatsoenlijke betaling van de arbeid is de voorziening van de eerste levensbehoeften verzekerd. Het werken met andere mensen aan producten of diensten die door andere mensen gewenst worden geeft een gevoel van 'ergens bij horen' en 'een bijdrage leveren aan de samenleving'. Er is echter geen garantie te geven voor de invulling van de tweede behoefte in iedere werkkring.
Er zijn mensen in onze samenleving die niet kunnen voldoen aan de wensen van bedrijven of organisaties die banen aanbieden en daar een bepaalde productiviteit voor terug willen hebben. Voor die groep is het verrekte lastig een aantrekkelijke plek te vinden in het economische verkeer. Voor mij is het een teken van beschaving om daar oog voor te hebben en daar als samenleving een oplossing voor te vinden. Het is een teken van beschaving om deze mensen niet te dwingen om in de eigen levensonderhoud te laten voorzien, maar daar financiële ondersteuning voor te organiseren. Voor mensen die niet eenvoudig kunnen opereren op de arbeidsmarkt geldt natuurlijk evengoed dat zij de behoefte hebben 'ergens bij te horen'. Welnu, het is een teken van beschaving om mensen die het niet kunnen vinden in het normale economische verkeer de mogelijkheid te bieden om in het sociale verkeer een belangrijke bijdrage te leveren. Er zijn enorm veel mensen nodig in het vrijwilligerswerk. Per slot van rekening draagt de inzet van vrijwilligers enorm bij aan het 'sociale weefsel' van onze samenleving! In de markt van niet betaalde arbeid is voor veel mensen de bevrediging van de sociale behoeften te vinden.
In de periode van economische voorspoed daalde het aantal mensen in de bijstand. Op de arbeidsmarkt waren immers veel mensen nodig! Echter niet voor iedereen in de bijstand was er een plek. Voor mensen met een chronische ziekte of een sociale handicap bleek de arbeidsmarkt moeilijk bereikbaar. Zowel door het Rijk als door gemeenten is toen het beleid geïntensiveerd op het gebied van toeleiding naar de arbeidsmarkt met scholing en programma's van sociale activering.
Het pakket van armoedebestrijding moet zeker bestaan uit:
- Bevorderen van economische ontwikkeling.
- Het sociale minimum moet gekoppeld blijven aan de gemiddelde loonontwikkeling.
- Mensen die langdurig afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering krijgen een plus op de gemiddelde loonontwikkeling.
- Gemeenten worden ondersteund door het Rijk bij succesvolle sociale activeringsprojecten.
- Gemeenten worden gestimuleerd om een actief participatiebeleid te ontwikkelen.
- De stap naar werk wordt makkelijker gemaakt door het terugdringen van de armoedeval met een variabele arbeidskorting.
- Gesubsidieerde banen in de publieke sector die voorzien in een blijvende behoefte worden omgezet in reguliere banen. Op die manier ontstaat er een betere doorstroming.
