Is week 40 van 2008 een feestje van socialisten? Door de nasleep van de Amerikaanse kredietcrisis redden de Belgische-, de Luxemburgse- en Nederlandse regering Fortis door een aandeel van 49% te nemen. Beleggers en spaarders moesten daardoor weer vertrouwen krijgen in de bank en het gehele financiële stelsel.
Het financiële stelsel is een internationaal netwerk dat gered moet worden door de overheden! In het weekeinde ervoor zijn er 5 banken in Europa in overheidshanden gekomen. Met de forse ingreep van de deelneming van 49% was het spel nog niet klaar. Op vrijdag 3 oktober 2008 wordt de Fortisbank volledig genationaliseerd. Jan Marijnissen van de SP (Socialistische Partij) moet door elkaar geschud worden, omdat hij denkt dat hij droomt. De communisten in Oost-Groningen ervaren na 50 jaar weer eens adrenaline. Jan Peter Balkenende en Wouter Bos zijn ineens de bazen van een flinke bank! Zou de nieuwe directeur (Jan van Rutte) direct op de ‘Balkenende-norm’ gezet worden? Lijkt me wel op z’n plaats. En alle managers daaronder gaan naar het niveau van de staatssecretarissen. Even wennen voor de krijtstrepen! De regering heeft de investering opgehoogd van 4 miljard naar 16,8 miljard. De aflossing van de staatsschuld zal verder vertraagd worden. Die prijs moeten we betalen. En nu vooral niet meegaan met de rechtse vraag om flink te gaan bezuinigen. Geen pro-cyclisch beleid gaan voeren, of te wel bij een krimpende economie de overheidsuitgaven te verlagen of de belastingen verhogen. Voor dat laatste zal niemand pleiten, voor dat eerste wel. Nederland heeft een goede financiële positie en kan zich permitteren om of een lager begrotingsoverschot of een klein begrotingstekort te accepteren. Een aantal andere Europese landen zullen zich dat niet kunnen permitteren. Die zullen moeten bezuinigen en zullen daardoor nog verder in de puree zakken! Vertrouwen
Het is eigenlijk een wonder dat er niet al eerder iets is misgegaan. Het is eigenlijk een heel zwak systeem. Een bank die 100.000 euro uitleent hoeft maar 10.000 euro aan harde tegenwaarde te hebben. Als die bank een strop heeft en 7.000 moet afschrijven van het eigen vermogen, dan hebben ze te weinig harde tegenwaarde tegenover de uitstaande leningen. Dan komt de bank in de problemen. Dat gebeurt niet zo snel, omdat het systeem belang heeft om zo snel mogelijk het probleem op te lossen. Dus een bank in moeilijkheden krijgt direct hulp. Met een lening kunnen ze het gat vullen en kunnen met nieuwe leningen het geleende geld weer terugverdienen. Eigenlijk wel een mooi systeem! De bank met een probleempje vandaag kan morgen zo weer een hele succesvolle bank zijn. Het hele systeem stokt als er niet meer ondersteund wordt. En dat is gebeurd toen er meerdere banken in de problemen kwamen vanwege al die vreemde hypotheekproducten. Met het uitgeleende geld uit het bovenstaande voorbeeld wordt ook weer gespeculeerd. Op die uiteindelijke tegenwaarde van 10.000 euro staat op een gegeven moment 200.000 of nog meer. De ballon wordt steeds verder opgeblazen. We weten dat als je door gaat met blazen dat de ballon uiteindelijk knalt. En dat is gebeurd.
<> De reële economie redden
Het financiële stelsel lijkt compleet door elkaar geschud. Alle verhoudingen zijn veranderd. De overheid heeft opeens weer een hoofdrol gekregen in de economie. Zou deze periode de geschiedenis ingaan als het begin van het einde van het kapitalisme of toch als een periode van een kleine correctie? Zal het systeem zo sterk zijn dat deze klap te boven kan worden gekomen? Wat zo interessant is van deze dagen is dat over de hele westerse wereld de overheden eensgezind lijken te zijn in hun acties. In diverse Europese landen worden er banken genationaliseerd. En in de Verenigde Staten is de grootste bank en de grootste verzekeringsmaatschappij genationaliseerd en gaat het Huis van Afgevaardigden toch akkoord met financiële impuls van 700 miljard dollar. Maar zouden al deze acties voldoende zijn om te voorkomen dat het virus overslaat naar de reële economie. Is er voldoende geld beschikbaar voor investeringen in echte bedrijvigheid?
3 oktober 2008 >
