Ik ben zaterdag 11 oktober 2008 naar een lezing geweest van Michael Braungart in de A-kerk in Groningen. Braungart was uitgenodigd voor een symposium van de Rotery. Het ochtendprogramma was in het Gasuniegebouw met een zestal sprekers en het middagdeel werd verzorgd door Wubbo Ockels en Michael Braungart. Samen met William McDonough heeft hij het boek Cradle to cradle (c2c) geschreven. Zowel in het boek als in de lezing pleit hij voor een andere manier van produceren. Hij is geen pleitbezorger van minder consumptie om de wereld van de ondergang te redden. Niet minder, maar anders. Alle producten die gemaakt worden zouden of aan de bio-sfeer of aan de techno-sfeer teruggegeven moeten worden. Producten moeten of uiteindelijk vergaan en als grondstof weer terugkeren in de grond of producten moeten opgebouwd zijn uit onderdelen die weer opnieuw te gebruiken zijn. Aan de voorkant van de keten moet je nadenken over de hele keten. Braungart nam flink stelling tegen Al Gore die ooit gezegd heeft dat het beste wat de mensen voor het klimaat kunnen doen is zorgen voor stabilisering van het aantal mensen. Braungart legt dat uit dat mensen er eigenlijk niet mogen zijn. Dat is voor hem onverteerbaar. We hoeven niet het aantal mensen te stabiliseren of minder te consumeren, maar we moeten anders produceren! In het Cradle to Grave principe gaat het om de ontwikkeling van: reduction, avoidance, minimation, prevention en eco-efficiency. Bij c2c gaat het om: optimaze, support, increase define en eco-effectiviness. Somberen heeft geen zin, ethiek helpt ons niet, gebukt gaan onder het juk van ‘blaming en shaming’ helpt niet om de nadelige gevolgen van klimaatverandering te lijf te gaan. We moeten anders produceren. C2c is een positieve agenda waar je mensen makkelijk rondom mobiliseert! In Nederland zijn er mooie voorbeelden in Venlo en Almere. In Venlo wordt de Floriade gebouwd op basis van c2c principes. In Almere worden grote nieuwe woonwijken vanuit c2c gerealiseerd. Daar nemen bestuurders het voortouw in het bij elkaar brengen van partijen en in het enthousiastmeren van betrokkenen. De Noordelijke politici kunnen veel leren van de collega’s in Almere en van de provincie Limburg. Het concept van c2c krijgt veel positieve reacties in Nederland. Dat is ook logisch. Eindelijk eens positief milieubeleid. Geen flauwekul over ‘consuminderen’, geen opgelegd schaamtegevoel of schuldgevoel, maar genieten en consumeren, maar wel anders. De ontwikkeling van c2c kan sterk bevorderd worden door politici die partijen in beweging brengen door woord en faciliteiten. Nationale- en Europese regelgeving moeten bedrijven helpen om investeringen in de goede richting te sturen. De nieuwe wijze van produceren moet in regelgeving ondersteund worden. En innoverende krachten moet ruimte worden gegund!
Wubbo Ockels
Voordat Michel Braungart aan het woord kwam sprak Wubbo Ockels. Ook hij had een inspirerend verhaal over innovatie en het gebruik van zonne-energie. Hij gaf een aantal prachtige voorbeelden. Een daarvan was de superbus. De kans is groot dat de eerste superbus niet van Groningen naar Amsterdam zal rijden, maar van Abu Dabi naar Dubai. In het vragenrondje had Ockels een mooi argument tegen kernenergie. Hij gaf aan dat kernenergie best veilig zou kunnen. Over het probleem van radioactieve afval is niet gesproken. Alles met een groot belang trekt echter ook boeven aan, hield Ockels zijn gehoor voor. Bij kerncentrales ligt altijd het gevaar op de loer van een terroristische aanval of sabotage. Als over de hele wereld gebruik gemaakt wordt van de grootste energiebron, de zon, dan is dat probleem er helemaal niet. Een gedemocratiseerde energievoorziening. Natuurlijk is zonne-ernergie nu nog duurder dan olie of gas, maar dat kan omslaan bij een veel grootschaliger inzet op zonne-energie.
10 oktober 2008
