De cijfers van het CPB zijn uit. NRC Handelsblad had op donderdag 1 maart op de voorpagina de getallen 9.000.000.000 en 16.000.000.000 staan. Dat heeft wel impact. Als Nederland in 2013 wil voldoen aan de Europese norm van maximaal 3% begrotingstekort dan moet er flink ingegrepen worden. Uit de cijfers blijkt ook dat bij ongewijzigd beleid in 2015 Nederland op 3,3% begrotingstekort zit. Dus we moeten ook niet overdrijven! Toch lever ik graag een bijdrage aan een pakket van bezuinigen, investeren en hervormen.
Bezuinigingen en belastingmaatregelen
Laat ik beginnen met een aantal bezuinigingen. De kunst is om onderwerpen te nemen waarbij de overheid bezuinigt, maar waarbij het particuliere bedrijfsleven de bestedingsuitval compenseert.
1. Als de overheid in financiële problemen zit, is het niet raar dat de mensen die bij die overheid werken dat merken in hun salaris. De salarissen van alle medewerkers met een inkomen boven de €25.000,- per jaar zouden in 2012 en in 2013 op de nullijn gezet moeten worden.
2. Bij alle overheidsinstellingen moet kritischer worden gekeken naar het inkoopbeleid. Strenger en meer inkoopvraag bundelen. Ik zou zeggen tenminste een overheidsbrede bezuiniging van 5%.
3. De hypotheekrenteaftrek zal versoberd moeten worden. Het plan van de 22 economen zou overgenomen kunnen worden. Lukt dat niet dan zou de hypotheekrenteaftrek beperkt kunnen worden tot de eerste of tweede schijf van de belastingheffing.
4. De AOW leeftijd moet geleidelijk worden opgehoogd, maar wel in 2012 of uiterlijk in 2013 starten. Ieder jaar zou de pensioengerechtigde leeftijd van iemand met 2 of 3 maanden later kunnen ingaan tot de leeftijd van 67 jaar.
5. Een betrekkelijk kleine bezuiniging is het aantal publieke televisiezenders terugbrengen naar 2 en radiozenders tot 3. Het gat dat valt kan onmiddellijk door private partijen worden ingevuld.
6. Een groot deel van bedrijfssubsidies van het ministerie van Economische Zaken Landbouw en Innovatie (ELI) zouden goedkoper vervangen kunnen worden door belastingmaatregelen.
7. Als het echt moet zou de BTW verhoogd kunnen worden van 19% naar 20%.
8. Als het CDA het kabinet Rutte overeind wil houden moet ze een bezuiniging van tenminste 1 miljard accepteren op Ontwikkelingssamenwerking. Dit lijkt een harde eis van de PVV. Het CDA zou daar de flattax voor terug kunnen krijgen!
Investeren
Investeren in infrastructuur levert vaak veel werkgelegenheid op.
1. In denk daarbij in het opnieuw proberen van de magneetzweefbaan van Groningen naar Amsterdam, maar dan met een beperkte overheidsbijdrage. Vooral veel particulier initiatief. Dat kan bevorderd worden door op het gebied van ruimtelijke ordening mogelijkheden te creëren van nieuwe stations op het tracé.
2. Op onderwijsgebied zou ik iedere leerling een tablet willen geven. Dat zou leiden tot een enorme investering in het maken van leerprogramma’s voor de tablet. Nederland kan daarop een interessante internationale voorsprong realiseren. Tablet leveranciers kunnen een aanbod doen van tablets en ondersteuning. Het aanbod met de beste kwaliteit/prijs verhouding mag de tablets leveren.
3. Er zou een nieuwe structuur opgebouwd moeten worden op het gebied van onderwijs. Een structuur met publieke- en private financiering.
Hervormen van instituties
1. Het plan van de 22 economen voor de woningmarkt kan gebruikt worden voor een bezuiniging, maar levert ook een hervorming op op de woningmarkt. Het plan biedt aanknopingspunten om zowel in de koop- als de huursector in te grijpen.
2. In aanvulling op deze hervorming zou het huurwaardeforfait en de WOZ (Waardering Onroerende Zaken) kunnen worden afgeschaft. De afschaffing van het huurwaardeforfait kan goed gebruikt worden als compensatie voor de ingreep in de hypotheekrenteaftrek. Bij het wegvallen van de WOZ verliezen gemeenten en waterschappen de grondslag voor hun belastingheffing. De gemeentelijke belasting kan heel eenvoudig worden vervangen worden door opcenten van de inkomstenbelasting. De belastingen voor de Waterschappen kunnen beperkt worden tot ingezetenenbelasting. Op deze manier wordt een mooie hoeveelheid bureaucratie weggesneden.
3. We schaffen de woningcorporaties af. Overheden, die volkshuisvestingsbeleid willen voeren kunnen met iedere partij zaken doen.
4. Het pensioenstelsel verdient hervorming. Om mensen meer greep te geven op hun pensioenregeling zou het goed zijn om iedereen zelf een pensioenverzekeraar te laten kiezen. De overheid verplicht tot pensioensparen, maar het individu bepaalt net als bij de zorgverzekering bij wie je je het pensioen verzekert!
5. Nederland probeert op Europees niveau het bankwezen aan te passen met de zogenaamde Volcker rule. Dat betekent dat de mogelijkheden voor banken ingeperkt worden op het terrein van handelen voor eigen gewin met schaduwbanken.
6. Een staatscommissie zou de opdracht kunnen krijgen om de voors en tegens van een flattax (één belastingtarief in combinatie met het afschaffen van heel veel aftrekposten) in kaart te brengen.
7. Nederland loopt erg achter bij de transitie naar meer duurzame energie. Daar zou een grote stap in genomen moeten worden. Door de fossiele brandstoffen minder te subsidiëren en herwinbare bronnen meer. Het feed-in systeem van Duitsland zou ook in Nederland ingevoerd moeten worden. Dat leidt tot investeringen van private partijen in duurzame energie.
8. Het kabinet komt met de Wet Werken naar Vermogen. Deze nieuwe wet kan gepaard gaan met de hervorming van onze verzorgingsstaat naar een waarborgstaat. Niemand krijgt meer een uitkering! Iedere gemeente start een gemeentelijk werkbedrijf. Iedereen die zelf geen baan kan vinden en in z’n eigen levensonderhoud kan voorzien, klopt aan bij het Gemeentelijke Werkbedrijf. Voor iedereen is een sociaal minimum beschikbaar dat jaarlijks wordt vastgesteld door de Tweede Kamer. Vanuit het Gemeentelijke Werkbedrijf wordt bekeken wat iemand kan.
9. De WW-duur varieert momenteel van 3 maanden tot maximaal 38 maanden. Dat maximum zou teruggebracht kunnen worden tot 24 maanden (2 jaar).
10. In het pakket voor de sanering van de Griekse economie zit privatisering als belangrijk onderdeel. Dat kan ook in Nederland. Te denken valt aan Schiphol, maar ook aan de UWV.
11. Gespecialiseerde private ziekenhuizen en de Buurtzorgaanpak moeten gestimuleerd worden. In de gewone ziekenhuizen zijn alle medewerkers in loondienst.
12. Iedere werknemer met een vast dienstverband moet ontslagen kunnen worden, maar ontslaan kan niet gratis. De werkloze moet tijd hebben om een nieuwe baan te zoeken en er moet rekening gehouden worden met de duur van het arbeidsverband. De huidige kantonrechtersregeling houdt hier rekening mee. Er zou gedacht kunnen worden aan de maximering van de vergoeding op 2 jaarsalarissen.
Michiel Verbeek, 2 maart 2012
