Bestuurders moeten ambtenaren voorleven, 11 maart 2004

De burgemeester van Maastricht, Gerd Leers, en de burgemeester van Nijmegen, Guusje ter Horst, hebben in hun nieuwjaarstoespraken uitgehaald naar de ambtelijke organisatie. De ambtenaren in Maastricht moeten af van de 'hete pannetjes cultuur' en de ambtenaren van Nijmegen moeten af van de 'ons kent ons cultuur'. Met de 'hete pannetjes cultuur' wordt bedoeld het doorschuiven van lastige problemen. En de 'ons kent ons cultuur' kenmerkt zich door het voorrang geven aan aanvragen van bekenden en meer inzet plegen voor bekenden. 'Management by speech', noemt Leers zijn aanpak. Leers is een exponent van de groep bestuurders die graag het imago van lef en flinkheid aan zich verbinden. Hij ging in de media zelfs zover dat hij met zijn nieuwjaarsspeech het laatste taboe in Nederland had aangeboord: aanpakken van ambtenaren. Er is alle reden om de werkwijze van ambtenaren onder de loep te nemen. Veel ambtenaren kunnen voor burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen uiterst onaangenaam zijn als ze zich halsstarrig verschuilen achter regels van hogerhand. Ambtenaren, die het belang van de andere kant niet goed kunnen invoelen kunnen veel agressie oproepen. Hun gebrek aan inlevingsvermogen kan mensen des duivels maken. Maar verander je hier iets aan door ze in een nieuwjaarstoespraak zo aan te pakken. Het was wat anders geweest al de burgemeesters hun visie op bejegening van burgers, bedrijven en maatschappelijke organisatie hadden gegeven. Om dat vervolgens vergezeld te laten gaan met concrete eigen voornemens. Dan hadden ze iets meer besef getoond dat de cultuur in een organisatie bepaald wordt door de leiding!