AOW discussie

Wouter Bos heeft de discussie over de betaling van de AOW ingezet en Marcel van Dam heeft ervoor gezorgd dat de discussie steviger gevoerd wordt. Een paar feiten op rij en de voor de hand liggende oplossing.

1. Momenteel zijn er ruim 2 miljoen mensen van 65 jaar en ouder in Nederland. De verwachting is dat rond 2040 dit aantal is verdubbeld. Tegelijkertijd verminderd de groep tussen 25 en 65 jaar, oftewel de beroepsbevolking.
2. Iedereen die 65 jaar of ouder is krijgt AOW. De kosten daarvan worden betaald via premies door degenen die tot de beroepsbevolking horen.
3. Als de groep die gebruik maakt van de AOW steeds groter wordt en de groep die de kosten moet dragen steeds kleiner wordt, is het logisch dat de kosten per ‘drager’ steeds hoger wordt.
4. De kosten van de AOW uitkeringen worden via premies gedekt.
5. In 2006 is de premie 17,9%. Deze premie wordt alleen geheven over de eerste twee belastingschijven. Mensen met een hoog inkomen worden dus niet over hun hele inkomen met AOW premie belast. De eerst twee schijven gaat over zo’n € 35.000 aan bruto inkomen.
6. Om te voorkomen dat de premies voor de AOW aldoor stijgen is er besloten om de premie op de huidige 17,9% te bevriezen. Dat betekent dat in 2006 niet alle kosten voor de AOW uitkeringen betaald kunnen worden uit premies. Het ontbrekende bedrag (ca. 3 miljard euro) wordt uit de totale belastinginkomsten gehaald. Dit is een vorm van fiscalisering van de AOW.
7. Er is een zogenaamd spaarfonds AOW. Ooit bedacht door het oud-kamerlid Jan van Zijl van de PvdA. Dit fonds is bedoeld voor het moment dat de kosten voor de AOW erg hoog worden. Dit hele spaarfonds is een grote farce, want er zit helemaal niets in. Als het gebruikt moet worden dan blijkt dat de minister van Financiën het geld allang voor andere financiering gebruikt heeft. Er zijn nog steeds mensen die denken dat er ergens 27 miljard euro in een potje zit!
8. De AOW premie is voor de belastingen aftrekbaar.
9. Over de uitkering hoeft geen belasting worden betaald.

Nu de discussie over fiscalisering

Wouter Bos wil de toekomstige hogere kosten voor de vergrijzing mede financieren uit het heffen van belasting op de AOW-uitkering. Bos wil dat alleen doen bij mensen die meer ontvangen dan alleen AOW en zo’n 10.000 euro per jaar aan aanvullend pensioen. Een consequentie kan zijn dat iedereen belasting gaat betalen over de AOW-uitkering, maar Bos wil dat dan weer compenseren met een hogere ouderbijdrage voor de laagste inkomensgroepen. De felle kritiek van Marcel van Dam richt zich in de kern op het onrecht om tijdens de rit de polisvoorwaarden te veranderen. Gepensioneerden kunnen niets meer regelen om de extra lasten te compenseren.

De oplossing

De goede oplossing is er al lang. Die zit in het begrenzen van de AOW premie. Als de opbrengsten van de AOW premie onvoldoende is voor de kosten van de AOW uitkeringen dan wordt het aandeel uit de algemene belastingopbrengst steeds iets groter. Dat is een heel geleidelijk proces. De aftrekbaarheid van de AOW premie en de belastingvrije uitkering blijft overeind. Voor het aanvullende deel van de opbrengsten wordt door iedereen opgebracht. Ook ouderen, immers ouderen betalen ook BTW en andere belastingen.

Een ander onderdeel van het beter betaalbaar maken van de AOW in de toekomst is het zeer geleidelijk laten oplopen van de AOW gerechtigde leeftijd van 65 tot 67. Op dat punten zullen Bos en van Dam elkaar zeker vinden. Vanuit 2015 komt er jaarlijks een maand bij voordat iemand de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Prima idee.