De B&A groep heeft gekeken naar de kansen en bedreigingen van zelfstandigheid van de gemeente Haren. In hun eindoordeel komen ze tot nee, tenzij … Voor de invulling van die ‘tenzij’ geeft het rapport veel aanknopingspunten voor de zelfstandigheid van Haren.
Het college van B&W van Haren ziet kansen om de ‘nee tenzij’ om te zetten in ‘ja, het kan’. Daarvoor wordt een projectorganisatie opgezet rondom 6 punten: 1. Toekomstvisie. 2. Financiën. 3. Burgerparticipatie. 4. Bestuurskracht. 5. Ambtelijke organisatie. 6. Regionale samenwerking.
Het college heeft gekozen om de kritiekpunten uit het rapport op te pakken en er mee aan de slag te gaan. Voor degenen die de overall beoordeling aan het eind van het rapport hebben gelezen, hebben 12 punten aangetroffen. Hieronder staan die punten met de beoordeling van B&A en mijn reactie.****
| Onderwerp | Beoordeling B &A | Andere kijk |
|---|---|---|
| 1 | Draagvlak | Het draagvlak voor zelfstandigheid is groot. Blijkt uit de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 en de mobilisatie van inwoners op lokale bijeenkomsten om mee te denken. |
| 2 | Houding buurgemeenten | Buurgemeenten (op Ten Boer na) zijn geen voorstander van een zelfstandig Haren. Gemeenten vinden de ‘alleingang’ in het bestuurlijke opschalingsproces niet passend. Gemeenten hebben bedenkingen bij intergemeentelijke samenwerking. |
| 3 | Identiteit | Haren heeft een eigen en onderscheiden identiteit. Inwoners zijn betrokken als het gaat om het laten horen van een mening en inzet als vrijwilliger. Burgerkracht in de zin van meewerken in de aanpak van maatschappelijke vraagstukken is moeilijker te mobiliseren. Het plezierig leven en wonen met een groen karakter en goede voorzieningen vertaalt zich in het accent op beheren en onder/behouden. |
| 4 | Bestuurskracht | In Haren zijn korte lijnen tussen inwoners, organisaties en bedrijven en raad, college en ambtenaren. De keerzijde bij bestuurskracht is dat de politieke agenda voor een belangrijk deel wordt bepaald door individuele signalen en politieke wensen die onvoldoende verankerd zijn in feitelijke informatie over de stand van zaken in de gemeenschap. |
| 5 | Aanpak vraagstukken | Haren kent een actiegerichte aanpak. Pragmatische wijze: aan de slag. De keerzijde hiervan is dat een langere termijnvisie ontbreekt. |
| 6 | Koersvastheid bij eenmalige opgaven | Lokale ambities en grote wettelijke opgaven worden met veel inzet opgepakt. Het gebrek aan een heldere richtinggevende visie leidt tot het beeld van wisselvalligheid bij partners. Bij onderwerpen als: decentralisaties, stationsgebied en het centrum. |
| 7 | Gemeenschappelijke regelingen | Haren heeft in afnemende mate invloed op de inhoud, kwaliteit en kosten van de keuzen die in gemeenschappelijke regelingen worden gemaakt. |
| 8 | Intergemeentelijke samenwerking | Samenwerking in het sociaal domein blijft mogelijk na herindeling, maar de invloed van Haren wordt beperkt. Nu is Haren een gelijkwaardige partner. Het is zeer de vraag of dat in een opgeschaalde omgeving zo blijft. |
| 9 | Financiën | Financieel staat Haren er zorgelijk voor, ondanks stevige stappen in de afgelopen periode. De lokale ambities en het hoge niveau van voorzieningen komt onder druk door bezuinigingen. Vooral die op de ambtelijke organisatie. |
| 10 | Samenwerking gemeente, inwoners en andere partners | Samen oppakken van maatschappelijke opgaven wordt steeds belangrijker. Bijdrage is niet vanzelfsprekend. Soms voelen partners zich niet serieus genomen. Bij de start gaat het vaak goed, maar de follow-up laat nogal eens te wensen over. |
| 11 | Relatie met Groningen | Harense inwoners zijn voor werkgelegenheid en onderwijs aangewezen op Groningen. En zij maken veel gebruik van culturele voorzieningen. Voor wat betreft winkelarsenaal worden Groningen en Haren als één gebied gezien. |
| 12 | Geografische positie | Haren neemt een sleutelpositie in, in de corridor Groningen-Assen. Kan de gemeente de weelde van die sleutelpositie wel blijven dragen in de toekomst? |
Michiel Verbeek, 26 maart 2016
