In het boek ‘Mogelijkheden scheppen’ van Martha Nussbaum leren we over capabilities. Capabilities zijn antwoorden op de vraag: ‘Wat kan deze persoon doen en zijn? Met andere woorden: het zijn substantiële vrijheden, een reeks van kansen om te kiezen en te handelen. Capabilities zijn een soort vrijheid.
Het zijn niet alleen vaardigheden die gesitueerd zijn binnen een persoon, maar ook vrijheden of kansen die voortkomen uit een combinatie van persoonlijke vaardigheden en de politieke, sociale en economische omgeving. De overheid heeft als taak om mensen in staat te stellen om een waardig en florerend leven te leiden. Daaruit volgt een bestel waarin op z’n minst een drempelwaarde gerealiseerd moet worden van 10 essentiële capabilities:
Leven. In staat zijn om een menselijk leven van normale duur tot een einde toe te leiden, om niet voortijdig te sterven voordat het je tijd is of voordat je leven zo gereduceerd is dat het niet meer de moeite waard is geleefd te worden.
Lichamelijke gezondheid. In staat zijn geschikt voedsel en onderdak te verwerven.
Lichamelijke onschendbaarheid. Gevrijwaard worden te zijn tegen de persoon gericht geweld.
Zintuiglijke waarneming, verbeeldingskracht en denken. Het vermogen je geest te gebruiken en aangename ervaringen te beleven.
Gevoelens. In staat zijn om niet in je emotionele ontwikkeling geremd te worden door overweldigende zorgen en angsten.
Praktische rede. Het vermogen een conceptie van het goede te vormen en je bezig te houden met kritische bezinning op je eigen levensplannen.
Sociale banden. In staat zijn om met en voor anderen te leven, andere mensen te erkennen en zich om hen te bekommeren, om mee te kunnen doen aan diverse vormen van interactie, en om je te verplaatsen in de situatie van een ander.
Andere biologische soorten. In staat zijn om te leven met zorg voor en in relatie met dieren, planten en de wereld van de natuur.
Spel. In staat zijn om te lachen, te spelen e te genieten van recreatieve activiteiten.
Vormgeving van eigen omgeving. Participeren, eigendom verwerven en arbeid verrichten met zinvolle relaties en wederzijdse erkenning.
Een interessante top 10 waar het sociaal beleid van de overheid rekening mee moet houden!
Michiel Verbeek, 12 mei 2012
