Laat 2013 het jaar worden waarin schijnbaar onoverbrugbare ontwikkelingen toch gecombineerd kunnen worden. Europa en Nederland worstelen nog steeds met de gevolgen van de kredietcrisis van 2008. Een uitgelezen moment om een aantal hervormingen door te voeren. Laten we in ons land in 2013 aan de slag gaan met flexicurity, econologie en glocalisering.
Flexicurity
Hoe kunnen we een aantal problemen tegelijkertijd oplossen? Probleem 1: een krimpende beroepsbevolking in de leeftijd tussen 25 en 67 jaar tegenover een verdubbeling in 2040 van het aantal mensen boven 67 jaar. Probleem 2: Een mismatch tussen beloning en productie. In ons beloningssysteem krijgen mensen die bij het ouder worden minder productieve bijdragen leveren toch steeds meer betaald krijgen. Probleem 3: Bedrijven willen loyale medewerkers, maar wil ook flexibiliteit. Gaat het minder met een bedrijf dan wil dat bedrijf zonder hele hoge kosten de omvang van de medewerkers aanpassen aan de nieuwe situatie.
De invulling van flexicurity kan langs drie lijnen: 1. Terugkeer van de kantonrechtersformule met een plafond van 1 jaarsalaris. Levert middelen op om je als werknemer te herpositioneren op de arbeidsmarkt. 2. Een werknemer kan tijdens de periode van een baan zelf nog een aanvullende verzekering afsluiten tegen werkloosheid. 3. De uiteindelijke baanzekerheid wordt geboden door het gemeentelijke werkbedrijf.
Econologie
Ik hoorde het begrip ‘econologie’ voor het eerst uit de mond van Hans Wijers (minister van Economische Zaken in het eerste kabinet Kok van 1994-1998). Samen met zijn toenmalige collega van milieubeleid probeerden zij economie en milieu (ecologie) met elkaar te verenigen. Het kabinet Rutte/Asscher zou een speerpunt moeten maken van het bevorderen van een ‘groene economie’. Dat betekent massief omschakelen naar bijvoorbeeld duurzame energie. Stimuleer het gebruik van zon, wind en biomassa door zekerheid te bieden aan investeerders in groene energie door een gegarandeerde prijs te bieden. Dat zal particuliere investeringen uitlokken. Duurzame energie moet ten opzichte van fossiele brandstof financieel aantrekkelijker worden. Een groot deel van die beweging vindt al plaats op de markt, maar het gaat veel te langzaam. Een stevig langjarig beleid van de overheid zal de noodzakelijke versnelling kunnen teweegbrengen. De ontwikkeling van steeds efficiëntere zonnepanelen moet gerealiseerd worden in Nederland. Er moeten fabrieken komen die de meest moderne zonnepanelen produceren. Nederland kan naar Duitsland kijken voor een variant van het feed-in systeem. Op Europees niveau zal naast begrotingsdiscipline, een ruimhartig en stimulerend beleid van de ECB (Europese Centrale Bank) en een bankenunie een groeiplan moeten worden ontworpen op het gebied van de ‘groene economie’.
Glocalisering
Glocalisering staat voor het organiseren van problemen en uitdagingen op de juiste schaal. De combinatie van zaken op grote schaal en andere zaken klein en lokaal. Gemeenten in Nederland worden met de organisatieschaal geconfronteerd door de 4 grote decentralisaties: jeugdzorg, groot deel van de AWBZ naar de Wmo, het Passend Onderwijs en de nieuwe participatie op het gebied van ‘werken naar vermogen’. Het kabinet Rutte/Asscher wil het liefst deze grote dossiers overdragen aan gemeenten van 100.000 inwoners of meer. Ze zijn gelukkig wel zo verstandig om geen grootschalige herindeling op te leggen. Ze weten maar al te goed dat opgelegde herindeling vrijwel nooit werkt. Het zal betekenen dat de diversiteit van verzet gemobiliseerd wordt. Gevolg: ellende en geen stap vooruit! Laat gemeenten zelf vanuit de problemen op zoek gaan naar de optimale schaal. Wat op dorpsniveau georganiseerd kan worden moet daar worden vormgegeven. Misschien is dat wel zoveel dat er voor de overige taken gekozen kan worden voor een flinke schaal. Dat is glocalisering. Laat bestuurders excelleren in pragmatische oplossingen voor bestuurlijke vraagstukken. Bestuurlijke allianties met transparant beleid en een heldere verantwoording.
Michiel Verbeek, 1 januari 2012
