Michiel Verbeek

17 sep

Jean Claude Juncker spreekt in zijn State of the Union terecht over dat de EU de wind in de zeilen heeft en dat de EU groot moet zijn op de grote vraagstukken.

De voorzitter van de Europese Commissie, Jean Claude Juncker, hield op woensdag 13 september 2017 in het Europees Parlement zijn jaarlijkse State of the Union. Niet iedereen kon zijn verhaal waarderen. Ik wel. Veel commentaren gaan niet in op datgene wat Juncker heeft gezegd en beargumenteerd, maar komen voort uit de vooringenomenheid dat Juncker voor een federaal Europa, dus zijn speech deugt niet. De hoofdrollen in Europa zijn de komende jaren weggelegd voor Duitsland en Frankrijk. Beide landen willen vanuit een positieve grondhouding Europa door ontwikkelen. De economieën in Europa zitten weer in de lift. Twee ontwikkelingen die zorgen voor ‘de wind in de zeilen’ voor Europa. Alle reden om ook aandacht te besteden aan de langere termijn. Daarbij kiest Juncker duidelijk voor een onverdeeld Europa en niet voor een Europa van twee snelheden. Hier een aantal concrete punten uit de speech:

1. Naast een Bankautoriteit wordt het hoog tijd voor een gemeenschappelijke Arbeidsautoriteit die toeziet op eerlijkheid in gezamenlijke markt. Dat zou een belangrijke stap kunnen zijn om nadelige effecten van arbeidsmigratie aan te pakken.

2. In Europa wordt het recht van de sterkste vervangen door de kracht van het recht. Aandacht voor de rechtstaat lijkt me zeer op z’n plaats tegen de achtergrond van ontwikkelingen in Polen en Hongarije.

3. De verenigde Unie moet inclusiever worden. Aandacht voor de groeiende ongelijkheid.

4. Als we onze externe grenzen beter willen beschermen, dan moeten we het Schengengebied van vrij verkeer onmiddellijk openstellen voor Bulgarije en Roemenië. Kroatië moet een volwaardige Schengen lidstaat kunnen worden zodra het aan alle criteria voldoet. Om een gezamenlijke migratiepolitiek te voeren moeten alle landen meedoen. En een algemene zekerheid in de Europese Gemeenschap moet zijn dat als je aan de vaak strenge criteria voldoet dat je mee kunt doen aan een bepaald onderdeel.

5. Als we willen dat de euro ons continent verenigt en niet verdeelt, moet hij meer zijn dan de munt van een selecte groep landen. Het is de bedoeling dat de euro de munteenheid wordt van de hele Europese Unie. Een pleidooi van Juncker om uiteindelijk alle lidstaten in de eurozone te krijgen is volkomen logisch. Opmerkelijk is het dat Juncker in dit onderdeel geen pleidooi heeft gehouden voor de noodzaak van een politieke unie om de muntunie uiteindelijk goed te laten werken. Het is een breed verspreid misverstand dat een muntunie niet zonder een politieke unie zou kunnen. Dat kan best!

6. De besluitvorming binnen de EU zou versterkt worden met een gekwalificeerde meerderheid voor besluiten over de gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting, over de btw, over eerlijke belastingen voor de digitale industrie en over de belasting op financiële transacties. Een gekwalificeerde meerderheid zou op meerdere terreinen een versnelling in besluitvorming kunnen bewerkstelligen. Juncker beperkt zich hier tot het terrein van belastingen. Voor een goed functionerende handelszone lijkt mij dat een hele praktische oplossing.

7. Europa moet sneller en resoluter kunnen handelen. Er moet een Europese minister van Economische Zaken en Financiën komen. Hier heb ik mijn vraagtekens. Het is weer een beetje een tussenpositie tussen de regeringsleiders en de Europese Commissie als uitvoeringsorganisatie.

8. Het huidige Europese Parlement is voldoende. Met deze opvatting keert Juncker zich tegen de wens van Emanuel Macron om te komen tot een apart parlement voor de Eurozone. Juncker ziet liever dat alle lidstaten bij de euro komen.  

9. Een Europese inlichtingeneenheid kan ervoor zorgen dat informatie over terroristen en buitenlandse strijders automatisch wordt gedeeld tussen de inlichtingendiensten en met de politie. Er valt ook veel voor te zeggen om het nieuwe Europees Openbaar Ministerie te belasten met de vervolging van grensoverschrijdende terreurmisdrijven. Ik geloof niet dat de grote criticasters van Europa hier veel bezwaar tegen hebben.

10. Voor 2025 moet er een Europese defensiemacht komen. Hier worden veel politici nerveus van. Nergens voor nodig. Een efficiënte defensiemacht vereist intensieve samenwerking. Dan kan leiden tot gezamenlijke inkopen, goede afstemming over specialisaties en natuurlijk gezamenlijke trainingen. We hebben nu al heel veel gedeeltelijke integratie. Uiteindelijk zal het leiden tot een Europese defensiemacht, dat een sterk onderdeel wordt van de Navo.

11. De burgers in Europa willen niet dat Europa hen in hun dagelijks leven lastigvalt door elk aspect ervan te reguleren. We moeten groot zijn voor grote zaken. We mogen niet komen aanzetten met een waslijst nieuwe initiatieven, of streven naar steeds meer bevoegdheden. We moeten bevoegdheden teruggeven aan de lidstaten waar dit zinvol is. Dit moet toch een snaar raken bij de criticasters. Europa moet zich bezighouden met de grote grens overstijgende zaken als klimaat, energiebeleid, migratie, belastingafstemming, handel, terreurbestrijding en cybersecurity. Juncker kondigt een taskforce voor subsidiariteit en evenredigheid aan onder leiding van Frans Timmermans.

12. Juncker pleit ervoor om de functie van voorzitter van de Europese Commissie en van de Europese Raad samen te voegen. Nu hebben we Juncker als voorzitter van de Europese Commissie, de uitvoeringsorganisatie van de EU en Donald Tusk als voorzitter van de overleggen van de regeringsleiders. Ik vind het helemaal geen gek voorstel.

Als je deze punten rustig op je laat inwerken dan heeft Juncker helemaal geen vreemde voorstellen gedaan, maar in veel media maakt het niet uit wat Juncker zegt. Hij staat voor een meer geïntegreerd Europa, dus verdacht! En dus afbranden en de gek mee steken! Jammer nog voor de criticasters is dat Juncker niet gesproken heeft over Eurobonds. Ook zo’n fijne rode lap. Wat ik gemist heb is een reflectie op de starre financiële normen van 3% maximale begrotingstekort en 60% maximale schuld. Een set van wat slimmere afspraken zou voor de toekomst niet verkeerd zijn. Deze boekhoudkundige terreur heeft Europa langer in de crisis gehouden dan nodig!

Michiel Verbeek, 17 september 2017

Plaats een reactie

* Verplicht

Uw naam *
E-mailadres * (Uw gegevens worden met zorg bewaard en niet gepubliceerd of verstrekt aan derden)
Vertificatiesleutel
Captcha
Neem bovenstaande vertificatiesleutel over *
Bericht *