Michiel Verbeek

23 jul

Waarschijnlijk in oktober 2017 zal de Tweede Kamer spreken over de herindeling Groningen/Haren/Ten Boer. En vlot daarna de Eerste Kamer. Voor de Kerst moeten Harenaars weten waar ze aan toe zijn!

 

Raad van State

Op 7 juli 2017 heeft de minister van Binnenlandse Zaken, Ronald Plasterk, het herindelingsadvies van de provincie Groningen in de ministerraad ingebracht. De ministerraad miste de premier, vanwege buitenlandse verplichtingen. Onder leiding van Lodewijk Asscher is besloten om een adviesaanvraag te doen bij de Raad van State. Het concept-wetsontwerp dat voor advisering naar de Raad van State is gestuurd, is niet openbaar. Niemand kan controleren wat de minister aan de Raad van State heeft gestuurd met welke vraag. Het voltallige college van B&W van Haren is op 7 juni 2017 op bezoek geweest in Den Haag bij de drie adviseurs van de minister die het wetsontwerp voorbereidden. Daar heeft B&W een notitie neergelegd en de meest recente financiële informatie. Het ministerie heeft niet willen bevestigen of die informatie is meegestuurd naar de Raad van State. Dat is toch raar? Waarom deze geheimzinnigheid? Als de Raad van State het advies klaar heeft, dan zal het definitieve wetsontwerp door Plasterk worden opgesteld en met het advies naar de ministerraad worden gestuurd. En dan door naar de Tweede Kamer.

 

Commissie Binnenlandse Zaken en Tweede Kamer

De commissie Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer zal vervolgens het wetsontwerp bespreken. Het komt vaak voor dat deze commissie op bezoek gaat in het gebied of er wordt een hoorzitting georganiseerd. De gemeente Haren zal de commissie uitnodigen om ter plekke met betrokkenen te spreken en te zien waar het om gaat in het gebied. De Tweede Kamerleden uit de commissie Binnenlandse Zaken zullen hun fracties adviseren. Vervolgens zal er waarschijnlijk een debat worden aangevraagd in de Tweede Kamer en daarna wordt er gestemd. De Tweede Kamer kan ervoor kiezen om Haren uit het herindelingsvoorstel te halen en alleen goedkeuring geven aan een fusie Groningen en Ten Boer, maar de Tweede Kamer kan ook kiezen voor herindeling, inclusief Haren. Als de Tweede Kamer heeft gesproken, dan weten we hoe de vlag er bijhangt in Den Haag.

 

Nieuwe minister

De kans is groot dat de huidige minister van Binnenlandse Zaken, Ronald Plasterk, zelf niet het wetsontwerp zal verdedigen. Er zal zeer waarschijnlijk nog geen nieuw kabinet zijn voor Prinsjesdag, maar wel snel na Prinsjesdag. Zal de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken nog tijd nodig hebben om nieuw beleid te maken over opschaling en de bestuurlijke toekomst van Nederland? Dan schuift de besluitvorming in tijd op. Of zal hij of zij direct dossiers gaan behandelen?

 

Eerste Kamer

Na de behandeling in de Tweede Kamer gaat het voorstel naar de Eerste Kamer. Volgens de wet arhi moet de Eerste Kamer een half jaar voor de gewenste ingangsdatum een besluit hebben genomen. Dat betekent voor 1 juli 2018. De geplande ingangsdatum van de gefuseerde gemeenten is 1 januari 2019. Berichten uit Den Haag geven aan dat de Eerste Kamer behandeling snel op die van de Tweede Kamer zal volgen.  

 

Beoordeling van het dossier

Hoe gaat het Parlement kijken naar het dossier? Als de vraag of Haren wel of niet de zelfstandigheid aankan, leidend is, dan zal op basis van objectieve maatstaven Haren zelfstandig blijven. Als er hogere machtspolitiek in het geding is, dan kan er een hele andere uitslag uitrollen. Als het Parlement de ontwikkeling van de stad Groningen centraal stelt, dan is het niet ondenkbaar dat de zelfstandigheid van Haren wordt geofferd. Dan zal de ‘beste woongemeente’ van de provincie Groningen met één pennenstreek van de kaart gewist worden.

 

Eigen belang of regio belang

Journaliste Guilia Fabrizi van het Dagblad van het Noorden betoogde op 21 juli 2017 in haar krant dat Haren alleen aandacht heeft voor het eigen belang bij de beoordeling ‘van onderop’. In het persbericht van het ministerie over de adviesaanvraag aan de Raad van State stond dat het voorstel paste in het kader van ‘van onderop’. Vanuit Haren werden onmiddellijk de wenkbrauwen gefronst. Hoe kan een gedwongen fusie nu ‘van onderop’ zijn? Fabrizi schrijft dat er niet alleen gekeken moet worden naar de belangen van de Harenaars, maar de provincie moet ook kijken naar de belangen van de regio. Daar moet de provincie zeker naar kijken, maar noem dat niet ‘van onderop’. Laat die terminologie voor fusies die door gemeenten zelf worden gewenst en voorbereid. Maar als je de regio een belangrijke rol wilt geven dan spelen er twee punten. Het effect op het complete herindelingsplan van de provincie als Haren zelfstandig blijft. En de werkelijke rol van Haren in de regio. Het argument van de regio bij herindeling is een middel van de provincie in geval een individuele gemeente bij allerlei bovengemeentelijke kwesties dwarsligt en vooruitgang belemmert. Maar daarvan is in het geval van Haren helemaal geen sprake. Er is geen kwestie te noemen waarin Haren langjarig dwarsligt en voorkomt dat er iets ontwikkeld wordt. Integendeel. De gemeente Haren is een betrouwbare constructieve partner in de regio. Bij de ontstaansgeschiedenis van de Regio Groningen-Assen (RGA) heeft Haren een belangrijke rol gespeeld. In de periode daarna heeft Haren voor de regio een groot woningbouwproject uitgevoerd (Dilgt Hemmen Essen), is de gemeente bereid aan de poort van Haren een bijzonder bedrijventerrein (Nesciopark) te realiseren en heeft de gemeente verantwoordelijkheid genomen voor de opvang van asielzoekers. Om maar eens iets te noemen. De RGA was eind jaren 90 de sleutel tot ontwikkeling van Noord-Nederland. Door de financiële crisis van 2008 kwam de regio op drie fronten in de problemen: de woningbouwbouw zakte in elkaar, aan bedrijventerreinen was geen behoefte meer en de regiotram redde het net niet. De RGA lag op z’n gat. Pas de laatste jaren is er weer nieuw leven in de regio geblazen. Helaas te laat voor een goed alternatief voor de grootschalige herindeling van de provincie Groningen en revitalisering kwam ook te laat als infrastructuur voor de drie decentralisaties (Participatiewet, uitbreiding Wet Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugdwet).

Een ding is zeker, als Haren zelfstandig mag blijven dan zal Haren doorgaan met een actieve en constructieve opstelling in de Regio Groningen-Assen.

 

Nog even iets over ‘van onderop’

Niet alleen in Haren zijn er herindelingsperikelen. In Nuenen speelt een fusie met Eindhoven. Ook hier lijkt de provincie door te drammen. Het CDA in Nuenen maakt zich erg boos over het gebrek ‘van onderop’. Zij noemen het een on-Brabants dictaat. Op de website van het CDA in Brabant staat een uitgebreid verhaal over Nuenen en Eindhoven met hun interpretatie van 'van onderop': Het CDA is van mening dat gemeentelijke herindelingen altijd van onderaf moeten komen. Gemeenteraden en inwoners van gemeenten zijn degenen die gezamenlijk moeten besluiten over hun toekomst. De provincie heeft niet de democratische legitimiteit om deze keuze voor hen te maken. Alleen in extreme gevallen van financiële en bestuurlijke wanorde kan een provinciale interventie wenselijk zijn. Nuenen en Haren zijn het met elkaar eens. Nu Den Haag nog!

Michiel Verbeek, 23 juli 2017

Plaats een reactie

* Verplicht

Uw naam *
E-mailadres * (Uw gegevens worden met zorg bewaard en niet gepubliceerd of verstrekt aan derden)
Vertificatiesleutel
Captcha
Neem bovenstaande vertificatiesleutel over *
Bericht *