Michiel Verbeek

27 dec

Wil je als mens en als leider excelleren in een stressvolle wereld? Richt je dan niet op je persoonlijkheid, maar op je essentie: bewust zijn. Daarbij helpt Mindful leidinggeven.

 

In het kader van De Harense Kracht als onderdeel van het verbeterplan Beterr Haren heeft de directeur van de gemeente Haren samen met haar managementteam en de teamleiders zich ondergedompeld in Mindful leidinggeven. Alle deelnemers aan de training kregen ze het boek van Peter van der Roest. Er waren een paar exemplaren over. Een daarvan heb ik gekregen. Het Kerstreces is een mooie gelegenheid om te lezen. Dat heb ik gedaan, met veel plezier. Sommige mensen denken dat Mindfulness zweverig is. Niets is minder waar. In het pakket ondersteuningsvoorzieningen voor mantelzorgers is de training Mindfulness de meest populaire voorziening. Het biedt mantelzorgers om meer greep te krijgen op hun vaak zware situatie. Toen ik het boek las moest ik ook direct denken aan scholieren voor wie een cursus Mindfulness uiterst nuttig zou zijn. Gericht aandacht voor het hier en nu en het leren bewust te zijn van wat je doet. Niet langer gedachteloos je berichten op je mobiel lezen en beantwoorden aan de illusie van de eisen van je peergroup. Een cursus mindfulness voor scholieren zou prima passen bij persoonlijke ontwikkeling, een van de drie taken van onderwijspedagoog Gert Biesta: kennis en vaardigheden, opleiden voor burgerschap en persoonlijke ontwikkeling.

Hieronder geef ik puntsgewijs aan wat ik zoal heb geleerd van het boek of wat mij is opgevallen.

1.    De kern van Mindfulness is waarnemen en bewustzijn. Of je het nu leuk vindt of niet: shit happens. Teleurstellingen, verlies, falen, tegenslagen, ziekte, druk, stress. Verandering begint niet bij doen, maar bij stilstaan en bewust zijn. Aandacht geven aan wat er is, daar gaat het om.

2.    Illusies beheersen vaak ons leven, maar je bent niet je gedachten, gevoelens en emoties. Je bent degene die ze waarneemt. Mindfulness wil zeggen dat je in staat bent je aandacht te richten op wat zich hier en nu in je of aan je voordoet. Het leert je gericht aandacht geven. Met Mindfulness doorzie je illusies. Mindfulness is niet zozeer bereiken van perfectie, maar meer leren omgaan met imperfecties.

3.    Bij Mindful leidinggeven gaat het om aandacht richten wat er gebeurt, vermogen om te schakelen, inzicht vertalen in bewust doen.

4.    Van degenen die een Mindfultraining hebben gevolgd kun je volgende ervaringen optekenen: Ik kan beter met werkstress omgaan. Ik werk slimmer dan vroeger. Ik neem tijd om te bewegen of te sporten. Ik doe activiteiten op het voor mij juiste tijdstip van de dag. Ik ben me er meer van bewust dat stemmingen en ‘denkpieken’ van voorbijgaande aard zijn. Ik ben meer in contact met mijn drijfveren. Ik kan energie oproepen om mezelf te voeden. Ik ken mijn plaats beter en kan beter relativeren. Ik ‘moet’ minder en mag meer.

5.    Er staan een aantal mooie quotes in het boek. Bijvoorbeeld deze van Edward de Bono: om succesvol te zijn moet je een eigenschap ontwikkelen die je beschermt tegen wispelturigheid, illusies, zelfgenoegzaamheid en verlies van motivatie.

6.    Mindfulness helpt bij het ontdekken wie je bent, illusies ontmantelen, beperkende patronen en gewoonten doorzien, effectiever omgaan met verandering en veerkrachtig blijven in een stressvolle wereld. Het leert je bewust te zijn. Leren stil te staan bij de dingen zoals ze zijn, in de buitenwereld en de binnenwereld.

7.    Als je in een maalstroom zit van dagelijkse activiteiten moet je stoppen met doen. Dan moet je je automatische piloot uitschakelen en bewust zijn.

8.    Op vruchtbare grond groeit veel. Een heldere opgeruimde geest, maar ook je persoonlijkheid. Die raakt op weg naar volwassenheid geconditioneerd en krijgt heel veel mee aan overtuigingen en gedragingen. Die gaan stollen tot onbewuste gewoonten. Mindfulness laat een andere bril opzetten. Dan ga je anders kijken naar gewoonten, conditioneringen, gemakzucht en onwetendheid. Het biedt een verandering van het perspectief. Het kan je helpen bij het ontdoen van een drietal illusies: 1: leven is niet in alle opzichten maakbaar. 2: een probleem kan niet altijd opgelost worden. Boosheid, teleurstelling, ongeduld, angst en somberheid kun je niet zomaar oplossen. Wel ervaren en bewust worden van de emoties. Ons denken creëert vaak problemen. 3: een probleem los je op door erover na te denken en er iets aan te doen. De drie illusies vormen een web. Raken we verstrikt in het web, dan moeten we pijn lijden.

9.    We kennen allemaal hele automatische reacties. We moeten gaan inzien wanneer het passend is en wanneer niet. De gemiddelde Westerling neemt meer informatie op een dag tot zich als de gemiddelde Middeleeuwer in z’n hele leven. Dat doet iets met mensen.

10.Mindfulness leert om iets meer in de zijn-modus te komen en wat minder in de doe-modus. Leren meer stil te staan en zien wat belangrijk is. Mindfulness is het trainen van aandacht. Aandacht geven aan gedachten, gevoelens en gewaarwordingen. Bij aandacht zijn gedachten, gevoelens en gewaarwordingen zoals ze zijn. Zonder te oordelen. Aandacht is gefocust bewustzijn. Mindfulness is een vorm van inzichtmeditatie. Je richt je op datgene dat zich aandient. De intentie is zintuigelijke, fysieke, gevoelsmatige en mentale ervaringen te observeren.

11.Op stressvolle, onverwachte momenten zou je een stop in moeten lassen. Daardoor worden vastgeroeste denkpatronen en gewoontegedrag onderbroken. Emoties en gedachten kunnen uitrazen in de ruimte. 

12.De manager die heel veel ballen in de lucht moet houden is geen jongleur meer, maar een mentale goochelaar die in zijn eigen trukendoos gevangen zit.

13.Het vermogen om je interpretaties te scheiden van de feitelijke gebeurtenis is cruciaal.

14.Meditatie is oefening in bewustzijn. Innerlijke balanceerkunst. Meditatie en mindfulness leiden tot mindfitness.

15.Mindfulness draagt bij tot meer basisgeluk. Er ontstaat bereidheid om vervelende gevoelens onder ogen te zien. Het draagt bij aan versterking van het immuunsysteem. Minder last van stress. Betere prestaties onder stressvolle omstandigheden. Betere zelfregulatie. Minder last van angst. Verminderde kans op depressie. Meer levenslust. Meer aandacht leidt tot een betere stemming. Effectiever onder druk en betere informatieverwerking.

16.Mindful leiderschap bestaat uit: bewust zijn, houding, vaardigheid en gedrag. De oogst van leiderschap hangt af van de innerlijke houding van de leidinggevende. Mindfull leidinggevenden zijn open en wakker. Zijn aanwezig in het hier en nu. In overzichtelijke situaties kunnen ze scherp blijven waarnemen. Ze zijn reflectief, coöperatief en creatief. Voordeel van managers die mindfull leidinggeven: 1. Letten scherper op de gezondheidstoestand van medewerkers. 2. Zorg voor actie en reflectie. 3. Zorg voor betere concurrentiepositie door innovatiekracht, veranderingsbereidheid en solide, maar flexibele processen. De mindfull leider is emotioneel intelligent. Hij of zij kan schakelen tussen denken en voelen, heeft een krachtige concentratie, verwerkt informatie beter, ‘loopt niet leeg’ op dingen waar hij geen invloed op heeft, leert en kan meer, heeft meer keuzevrijheid in denken en doen, communiceert effectiever. Van der Roest geeft nog een tip aan de leidinggevenden: probeer niet iemand anders te zijn. Wees wat je altijd bent geweest. 

17.De leider moet een aantal omslagen maken om door te groeien naar een mindfull leidinggevende: 1. Het draait niet om het ik, maar om het geheel. 2. Niet vaker hollen, maar vaker stilstaan. 3. Gevoelens en emotie horen erbij. 4. Niet aanleren, maar ontleren. 5. Zelfonderzoek is onontbeerlijk. 

18.Leiderschap is geen optelsom van vaardigheden, competenties, persoonlijke kwaliteiten en stijlen. Leiderschap draait niet om persoonlijke groei. De persoonlijkheid is een instrument. Het gaat om bewust zijn. Dat is een stralende energie wanneer het ‘ik’ is ontmanteld en ontmaskerd als lege huls. De persoonlijkheid is dienaar.

19.Een van mijn favoriete beelden om mensen in beweging te krijgen wordt ook aangehaald in dit boek. Het is de uitspraak van Antoine de Saint-Exupery: Als je een schip wilt bouwen, roep dan geen mannen bij elkaar om hout te verzamelen, het werk te verdelen en orders te geven. In plaats daarvan, leer ze te verlangen naar de enorme, eindeloze zee.

20.De teamcompetenties verhogen onder mindfull leidinggeven. Vermogen tot zelfinzicht, bewust schakelen tussen actie en reflectie en het voeren van de dialoog. Het team gaat van resultaatgericht meer naar relatiegericht en doelbewust. Het resultaat is daar vervolgens een uitvloeisel van.

Hoe kenmerkt zich bewust leiderschap in de zijn-modus in vergelijking tot de doe-modus. Hier een plaatje uit het boek:

 

 

Tot zover mijn hoogtepunten uit het boek Mindful Leidinggeven van Peter van der Roest. Ik vind het mooi en bewonderenswaardig dat het management van de gemeente Haren tussen de perikelen van de herindeling door bezig is met beter worden en de organisatie op een hoger niveau van organisatie te brengen. Wij gaan het verschil merken met de Harense Kracht!

 

Michiel Verbeek, 27 december 2017

Plaats een reactie

* Verplicht

Uw naam *
E-mailadres * (Uw gegevens worden met zorg bewaard en niet gepubliceerd of verstrekt aan derden)
Vertificatiesleutel
Captcha
Neem bovenstaande vertificatiesleutel over *
Bericht *