Michiel Verbeek

08 apr

Pedagoog Micha de Winter hield op 5 april 2018 de Hanzejeugdlezing in Groningen. Onder grote belangstelling hield hij een warm pleidooi voor meer hoop & perspectief in de jeugdzorg.

 

Het was een lezing waar de aanwezigen veel energie van kregen. In de volle zaal zaten veel studenten en docenten, maar ook mensen uit het werkveld van jeugdzorg en op z’n minst een gemeentebestuurder. Het was een warm pleidooi voor hoop en optimisme. Vroeg in de lezing kondigde de Winter zijn aanval aan tegen SMART. Het juk van alles meetbaar maken. Smart staat voor: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdsgebonden. Decennia geleden in zwang in het bedrijfsleven en daarna als onderdeel van het kwaliteitsmanagement overgewaaid naar de publieke sector. Langzamerhand gaan we ons ervan ontdoen. Micha de Winter wil meer hart & ziel en minder smart. Voor de hulde aan de hoop greep hij terug naar Lea Dasberg en haar boekje ‘Grootbrengen door klein houden’. ‘Jonge mensen hebben hoop en perspectief nodig en optimisme en levenslust’. Als je kinderen van jongs af aan het gevoel geeft ertoe te doen, de moeite waard te zijn, dan start de motor van ontwikkeling. Mooi beeld!

Opgroeien is tegenwoordig niet eenvoudig. Kinderen krijgen heel veel informatie ongefilterd binnen. Dat vraagt om permanente keuzes, acties en reacties. Kinderen moeten geholpen worden om betekenis te geven aan hun eigen leven, zodat ze om leren gaan met de vele prikkels. Je moet vooral niet de realiteit van kinderen afhouden, maar je moet het pedagogisch vertalen. Leed en onrecht komt op ons af. Daar moet je betekenis aan geven. Micha de Winter geeft graag woorden een eigen betekenis. Hoopgevende sociale pedagogiek staat voor het bieden van Handelingsperspectieven, het Onderbreken van impulsieve oordelen, Optimisme voorleven en Participatie van kinderen bevorderen. De vier onderdelen vormen de anagram HOOP.

Opvoeden betekent ook tegendruk geven. Terugduwen en soms onderbreken. Van Philippe Meirieu kunnen we leren dat het plicht van ouders is om weerstand te bieden.

Door de hang naar meten wordt effectiviteit vereist, maar een effectief hoeft niet altijd goed te zijn. De jeugdcriminaliteit is snel op te lossen door alle kinderen op te sluiten. Uiterst effectief, maar niet goed. Om tegengas te geven aan het keurslijf van alles willen meten en de behoefte aan alleen evidenced based behandelingen vond Micha de Winter een mooi haakje bij de aardbevingsproblematiek en jongeren in onze regio. Je kunt onmiddellijk diagnosticeren. Dan valt te denken aan de stoornis PSSS. Het was de door de Winter zelf bedachte Post Seismische Stress Stoornis. Na de diagnose kunnen we snel gaan behandelen. Maar je kunt het ook volkomen anders aanpakken. Een meer pedagogische aanpak kiezen door kinderen perspectief op verbetering te geven. We zijn in de ban geraakt van medicaliseren. Dat is ziekmakend en moeten we uitbreken. Want jeugdproblematiek vormt de kristallisatie van allerlei sociale- en maatschappelijke problematiek. Ter onderbouwing daarvan haalde de Winter Robert Putman aan in zijn boek Our Kids. Wat gebeurt er met kinderen in een samenleving die aan het segregeren is? Problemen met armoede, sociale uitsluiting, selectie en de gevolgen van een testcultuur slaan neer achter de voordeur en in het publieke domein.

We praten makkelijk over ongewenst gedrag, maar het is goed om zo nu en dan stil te staan voor wie het eigenlijk ongewenst is. Soms zijn er hele goede redenen dat kinderen agressief of depressief zijn. Ter illustratie noemde de Winter de documentaire Alicia. Alicia snakt naar liefde en roept alleen maar om haar moeder. De vele foute reacties op haar gedrag leiden tot nog meer zogenaamd ‘ongewenst gedrag’, met als gevolg dat de situatie voor Alicia steeds beroerder wordt, terwijl een aanpak van hoop en perspectief bieden tot hele andere en veel betere uitkomsten had kunnen leiden. Het gedrag van Alicia wordt gediagnostiseerd als hechtingsproblemen en daar is een behandeling voor. Micha de Winter wil een beetje af van de aanpak op basis van wat een kind heeft naar een aanpak gericht op wat een kind nodig heeft.

Het SMART model vindt de Winter slecht voor de jeugdzorg, daarom bedacht hij een model dat wel goed is voor jeugd: STUPID. En dat staat voor Samen beslissen, Trouw zijn aan cliënten, Uithoudingsvermogen, Participatie evalueren, Inspirerend zijn voor kinderen en gezinnen en Dromen. Bij de trouw aan cliënten onderstreepte de Winter het belang van de kwaliteit en stabilisatie van de relatie tussen cliënt en helper. Een goede relatie met de helper is voor een cliënt vaak veel belangrijker dan de behandelmethodiek. En omdat problemen vaak niet zomaar zijn weggepoetst heb je lange adem nodig en een duurzame relatie. Iedere keer een andere helper is dan funest!

Aan het einde van de lezing en de vragenronde gaf Micha de Winter zijn publiek nog mee: zie kinderen als competente rebellen!

Michiel Verbeek, 8 april 2018

Plaats een reactie

* Verplicht

Uw naam *
E-mailadres * (Uw gegevens worden met zorg bewaard en niet gepubliceerd of verstrekt aan derden)
Vertificatiesleutel
Captcha
Neem bovenstaande vertificatiesleutel over *
Bericht *

Michiel Verbeek

Contact

Laatste Tweets

  • keebrev

    RT @VPROTegenlicht: De gevolgen van de plasticsoep op dieren zijn enorm. Zoals ook blijkt uit het treurige lot van de zeeschildpad in deze…

  • keebrev

    RT @VPROTegenlicht: ‘Het is een morele verplichting voor uitvinders om bewust te zijn van de negatieve bijeffecten van hun creaties.’ Plast…

Volg ons

Social media