Michiel Verbeek

12 apr

De Kort Geding rechter is door het Burgercomité Haren gevraagd om een oordeel te vellen over de informatievoorziening van de provincie Groningen. Durft de rechter dat aan?

Woensdag 12 april 2017 was het kort geding in hoger beroep van het Burgercomité namens een grote groep Harenaars tegen de provincie Groningen. De eisende partij werd vertegenwoordigd door Gustaaf Biezeveld van het Burgercomité en zijn advocaat mr. A.P. van Delden van Geelkerken Linkens advocaten. De provincie Groningen werd vertegenwoordigd door beleidsambtenaar Patrick Tettero en advocaat mr. W.R. van der Velde van Plas Bossinade.

Het Burgercomité is in hoger beroep gegaan op de uitspraak van de rechter op 2 december 2016. Mr. Arjan van Delden vroeg een inhoudelijke uitspraak van de rechter over de informatievoorziening van de provincie Groningen in het Herindelingsadvies aan de minister over de herindeling van Groningen, Haren en ten Boer. Daarmee ontweek de raadsman de vluchtweg die de rechter kan nemen. Die vluchtweg is dat de rechter niet kan ingrijpen in een wetgevingstraject. Dat was uiteraard het hoofdargument van mr. Robert van der Velde. Arjan van Delden bepleitte dat de provincie haar zorgplicht jegens het Burgercomité en hun overige inwoners van Haren en de volksvertegenwoordigers verzaakt heeft door niet verstandig, redelijk en behoedzaam te handelen, de wettelijke waarborgen niet in acht te nemen en buiten de wet om te handelen. Alle informatie wordt zo verdraaid dat het door de provincie gewenste beeld van de werkelijkheid het heersende beeld wordt. Wat de provincie niet uitkomt wordt genegeerd. Van Delden vraagt om rechtsbescherming door een inhoudelijke beoordeling van het hof.

Mr. Van Delden liet tijdens het voordragen van zijn pleitnota nog even het geluidsfragment horen van gedeputeerde Brouns bij RTV Noord op 23 april 2015. Hier met beeld en geluid: http://www.rtvnoord.nl/nieuws/148177/Brouns-Geen-stok-achter-de-deur-bij-herindeling

‘We gaan gemeenten niet dwingen’, zei Brouns. Mr. Van der Velde probeerde dit deel van het betoog van van Delden te bagatelliseren door te zeggen dat Brouns op die datum beoogd gedeputeerde was en nog niet benoemd. Dit slappe excuus was eenvoudig te pareren met de brief van de provincie aan de gemeente Haren van 3 december 2015. Toen was Brouns wel benoemd en stond dezelfde strekking op papier. In de achterliggende stukken geven het Burgercomité en mr. Van Delden heel precies aan wat er onjuist is in het feitenrelaas van de provincie in het Herindelingsadvies.

Mr. Van der Velde had als rode draad in zijn betoog en dat de rechter niet mag ingrijpen in een wetgevingstraject. Maar mr. Van Delden bepleitte geen ingreep in het wetgevingstraject. Het terughalen van het Herindelingsadvies is niet meer mogelijk, maar wat wel kan en gevraagd wordt van de rechter is een oordeel vellen over de informatievoorziening in het Herindelingsadvies. Het zal beslist meer indruk maken als de rechter tot die conclusie komt en in Den Haag bij de minister en de Tweede Kamer neerlegt, dan als burgers van Haren en politici uit Haren dat alleen doen. Mr. Van der Velde betoogde voorts dat de tegenpartij geen vorderbare schade hebben geleden. Dat zal aangetoond moeten worden aan de hand van onrechtmatigheid, toerekenbaarheid, relativiteit, causaliteit en schade. En als er al schade is veroorzaakt dan komt dat niet door de provincie, maar door de gemeente, volgens mr. Van der Velde.

 

Vragen van de rechters

Na de twee pleidooien hadden de rechters nog wel een paar vragen. De voorzitter van het hof wilde weten of er gesproken werd met Tynaarlo. In zo’n geval is het toch jammer dat ik als getuige (gevraagd als getuige aanwezig te zijn, maar het komt vrijwel niet voor dat getuigen door de rechter worden opgeroepen ter zitting, hoorde ik ter zitting) niet even iets mag zeggen. Mr. Van Delden wist daar niet het fijne vanaf. Na de zitting kon ik helaas niet de rechters bijpraten, maar wel de advocaat. Tynaarlo is zeker geïnteresseerd in samenwerking met Haren, maar alleen als er perspectief is op een duurzame relatie. Zolang het herindelingstraject loopt is dat niet te geven. Er is veel gesproken over de positie van ‘verbindingspersoon’, Marga Kool. Het probleem Kool was er niet geweest als het tweesporenbeleid was doorgezet, stelde de rechter. Ook hier had ik graag een antwoord gegeven. Op 30 maart 2016 heeft de provincie Haren een wettelijk verplichte arhi-procedure opgelegd. Haren werd verplicht tot het open overleg. Toen ontstond het tweesporenbeleid. Coöperatief meedoen in het open overleg en tegelijkertijd het protestspoor. Na afronding van het traject tot het Herindelingsontwerp was Haren tot niets meer verplicht. Bij verdergaan met het tweesporenbeleid was de kans groot dat Haren steeds meer in de herindeling zou worden ‘gerommeld’. De meerderheid in de gemeenteraad heeft op 5 september 2016 medewerking stopgezet. Dat was voor de provincie vervelend, omdat er dan geen Bestuursakkoord zou komen. Mr. Van der Velde beweerde dat de inzet van Marga Kool helemaal niet bedoeld was voor het Bestuursakkoord. Zij vormde slechts een ‘verbindingskanaal’. Daar sloeg de advocaat de plank behoorlijk mis. Dat Bestuursakkoord was nodig, omdat het Herindelingsontwerp volstrekt ontoereikend was op het gebied van het in beeld brengen van de consequenties van de nieuwe gemeente voor Harenaars. Het Bestuursakkoord moest die leemte vullen. Mr. Van Delden wees op de onrechtmatigheid van de inzet van Marga Kool. Ze werd zonder enig mandaat een rol toebedeeld, die niet in de wet staat beschreven.

 

Leidende motief van de provincie

De rechter wilde van de provincie weten wat nu het leidende motief was om Haren onder dwang bij Groningen en Ten Boer te willen voegen. Mr. Van der Velde had even bedenktijd nodig en schetste eerst nog een keer de geschiedenis van de vele gesprekken. En toen kwam het antwoord. De financiën op lange termijn in combinatie met onvoldoende bestuurskracht. Haren zou burgers onvoldoende voorzieningen kunnen aanbieden in een gewijzigd regionaal perspectief en de omgeving van Haren heeft geen behoefde aan samenwerking, aldus mr. Van der Velde. Hoe zit dat dan met Westerwolde, wilde de rechter weten. Toen moest beleidsambtenaar, Patrick Tettero, de raadsman helpen. Er is geen directe relatie tussen de omvang van een gemeente en bestuurskracht. In Westerwolde is voldoende bestuurskracht voor de opgaven die ze hebben. Haren heeft een hele andere opgave. En toen kwam Tettero met een opmerkelijk vervolg. In Haren is sprake van een gemis aan investeringen in bijvoorbeeld ambtelijke kwaliteitsverbetering door de financiële positie. De noodzakelijke kwaliteitsslag kan niet gemaakt worden, aldus Tettero.

Dit was een verbijsterende verklaring. Juist op dit punt heeft de gemeente Haren op advies van Deloitte en COELO belangrijke stappen genomen. Dat punt had ik juist behandeld in mijn verklaring aan het hof op verzoek van het Burgercomité. Vervolgens wilde de rechter weten waar de urgentie in zit? Patrick Tettero: Groningen en Ten Boer wilden in september 2016 onomkeerbare stappen nemen. Aansluiting van Haren kon niet wachten. Van mr. Van Delden wilde de rechter nog weten waarom er sprake is van een spoedeisend belang? Het wetgevingstraject speelt nu in Den Haag. Het is noodzakelijk dat de onjuiste informatie van de provincie in het Herindelingsadvies gecorrigeerd wordt, bijvoorbeeld door een tekst op te stellen als aanpassing op het Herindelingsadvies, aldus van Delden.

 

Slotwoord van Gustaaf Biezeveld

Gustaaf Biezeveld hield een uitstekend slotwoord voor de eisende partij. Hij haalde het jaarverslag van de Raad van State aan waarbij het zorgvuldig omgaan met burgers in een democratie essentieel is voor de Rechtstaat. De provincie Groningen heeft niet zorgvuldig gehandeld en dat ondermijnd de Rechtstaat. Hij citeerde het Tweede Kamerlid van der Staaij met de woorden: wij kunnen alleen ons werk doen bij deugdelijke informatie en integere politici. Het Burgercomité doet een beroep op de rechter om de ongelijke positie recht te trekken. De provincie heeft onjuiste informatie verstrekt aan de minister en de leden van het Parlement. Wij moeten proberen door bij iedereen langs te gaan die onjuiste informatie te corrigeren. Om dat met kracht te kunnen doen, roepen wij de hulp van de rechter in. Als de rechter hier niet ingrijpt, dan wordt het besturen in Nederland heel moeilijk.

Het verhaal over Westerwolde komt heel vreemd over. Die gemeente kent fikse problemen als krimpgebied. Dat soort sociaaleconomische problemen heeft Haren niet. En tot slot werd de opmerking van Patrick Tettero over het gebrek aan kwaliteitsverbetering en financiën fijntjes weerlegt met het verbeterplan van Haren met een deugdelijke financiering.

De uitspraak van het Gerechtshof is op 23 mei 2017

 

Michiel Verbeek, 12 april 2017

Plaats een reactie

* Verplicht

Uw naam *
E-mailadres * (Uw gegevens worden met zorg bewaard en niet gepubliceerd of verstrekt aan derden)
Vertificatiesleutel
Captcha
Neem bovenstaande vertificatiesleutel over *
Bericht *